Βιβλίο: Η βιομηχανία…

Υπερδιπλασιάστηκε η ελληνική βιβλιοπαραγωγή την τελευταία δεκαετία, κατά την οποία εκδόθηκαν 45.000 νέα βιβλία, βάσει της εμπεριστατωμένης στατιστικής έρευνας που δημοσιεύεται σε ειδική έκδοση του «Ιχνευτή» (Η μερίδα του 2000 αντιστοιχεί σε 5.975 τίτλους, έναντι 5.914 του 1998).

Πριν ακόμα από τη γλώσσα των αριθμών, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι κοινωνιολογικού τύπου παρατηρήσεις που έγιναν μετά την ανάλυση των στατιστικών δεδομένων. Αλλωστε, όπως επισημαίνεται, «όλες οι κοινωνικές συμπεριφορές, καθώς και οι ιδεολογίες που προκαλούν, αποτυπώνονται στη βιβλιοπαραγωγή».

Στην ελληνική βιβλιοπαραγωγή της τελευταίας δεκαετίας αποτυπώνεται, λοιπόν, «η στροφή του ανθρώπινου ενδιαφέροντος από τις δημόσιες στις ιδιωτικές υποθέσεις». Παρατηρείται δηλαδή ποσοτική άνοδος σε βιβλία με θεματικές κατηγορίες τις: φυσική θεραπευτική, εσωτερική αναζήτηση, συμβουλευτική ψυχολογία, οικόσιτα ζώα και πτηνά, οδηγοί εγκυμοσύνης – τοκετού – φροντίδας βρέφους-νηπίου, διαιτητική, μαγειρική, φυτά βεράντας – κήπου – εσωτερικών χώρων, εσωτερική διακόσμηση.

Η άνοδος της επιρροής των θρησκευτικών δογμάτων και αιρέσεων και η υποχώρηση της επιρροής των πολιτικών ιδεολογιών επίσης αποτυπώνονται στη βιβλιογραφία με την αντίστοιχη ποσοτική άνοδο βιβλίων για τη «θρησκεία-θεολογία», τον «εσωτερισμό», αλλά και τα «ανεξήγητα και υπερφυσικά φαινόμενα».

Στη βιβλιοπαραγωγή αντανακλώνται όμως και οι πολιτικές συμπεριφορές: π.χ. μετά τις τελευταίες εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις σημειώθηκε άνοδος στη μεταφρασμένη τουρκική πεζογραφία. Ετσι, ενώ μεταξύ 1995-1997 είχαν μεταφραστεί μόλις δύο βιβλία τουρκικής πεζογραφίας, τη διετία 1998-’99 μεταφράστηκαν 15, εκ των οποίων τα 9 το 2000!

Ποσοτική άνοδο σημειώνουν, επιβεβαιώνουν οι στατιστικές, και τα μυθιστορήματα που γράφονται από γυναίκες συγγραφείς ή αυτά που είναι πρωτοπρόσωπης αφήγησης.

Οσον αφορά άλλα πολιτικής απόχρωσης συμπεράσματα ο «Ιχνευτής» προβλέπει (αναλύοντας βεβαίως το σχετικό σκεπτικό) ότι στο άμεσο μέλλον ο ελληνικός Τύπος και το ελληνικό βιβλίο θα εξαχθούν στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και όχι στα κέντρα του καπιταλισμού, τα οποία επιδίδονται σε εξαγωγές και όχι σε εισαγωγές πολιτισμού.

Κατά τα άλλα:

  • Από τα 45.000 νέα βιβλία της τελευταίας δεκαετίας, τα 15.621, το 35% δηλαδή, είναι μεταφράσεις, με εμφανή την κυριαρχία των βιβλίων αγγλόφωνης προέλευσης.
  • Ο υπερδιπλασιασμός της βιβλιοπαραγωγής οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση του επιστημονικού βιβλίου που, με τη σειρά της, οφείλεται στον πολλαπλασιασμό των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Χαρακτηριστικό είναι ότι το ποσοστό συμμετοχής του επιστημονικού βιβλίου στη συνολική αύξηση της βιβλιοπαραγωγής ανέρχεται στο 50%. Ειδικότερα, το 2000 π.χ. το μερίδιο του επιστημονικού βιβλίου επί της συνολικής βιβλιοπαραγωγής ήταν 46, 5%, του λογοτεχνικού βιβλίου 24, 2% κι ακολουθούσαν τα παιδικά βιβλία με 14, 3% και τα σχολικά βοηθήματα με 8, 1%.
  • Σε ό,τι αφορά τις θεματικές κατηγορίες της βιβλιοπαραγωγής, την πρώτη θέση στις επιλογές των εκδοτών κατέχουν τα παιδικά βιβλία και ακολουθούν η ξένη πεζογραφία, τα σχολικά βοηθήματα (ο αριθμός των οποίων έχει υπερπενταπλασιαστεί τη δεκαετία του ’90), η ελληνική πεζογραφία, η Iστορία (με έμφαση στα βιβλία για τον Eλληνισμό της διασποράς ιδιαίτερα στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και τη Μικρά Ασία), η τεχνολογία (με τριπλασιασμό σχεδόν των σχετικών εκδόσεων και με εντυπωσιακή άνοδο κυρίως στα βιβλία για κομπιούτερ), το Δίκαιο, η ελληνική ποίηση, τα γενικά έργα, η θρησκεία, η οικονομία και η ιατρική.
  • Ο αριθμός των παιδικών βιβλίων, που παρέμειναν ούτως ή άλλως στην πρώτη θέση της βιβλιοπαραγωγής όλη τη δεκαετία, υπερδιπλασιάστηκε την ίδια περίοδο, κυρίως λόγω της θεαματικής αύξησης των εισαγόμενων βιβλίων -εκ των οποίων τη μερίδα του λέοντος (62, 5%) καταλαμβάνουν τα αγγλόφωνα.
  • Αύξηση κατά 25%, ή κατά 51 βιβλία, παρατηρήθηκε και στην ελληνική ποίηση, που βρέθηκε όμως στην 8η θέση της βιβλιοπαραγωγής από την 4η στην οποία βρισκόταν το 1990. «Ωστόσο», σημειώνει ο «Ιχνευτής», «η σημερινή θέση της και ο αριθμός των βιβλίων της (281 το ’99 έναντι 225 το ’90) δεν παύουν να εντυπωσιάζουν, αν λάβει κανείς υπόψη του τα αντιποιητικά χαρακτηριστικά της εποχής μας και το γεγονός ότι η ποίηση δεν είναι οικονομικό αγαθό».
  • Η ελληνική πεζογραφία σχεδόν διπλασίασε τα βιβλία της στη διάρκεια της δεκαετίας του ’90, παρουσιάζοντας μεταξύ 1990 και 2000 ποσοστιαία αύξηση της τάξης του 84, 2%. Στον κατάλογο της βιβλιοπαραγωγής υποχώρησε όμως στην τέταρτη θέση από την τρίτη θέση που τώρα καταλαμβάνουν τα σχολικά βοηθήματα. Αισθητά υποχώρησαν οι συλλογές διηγημάτων προς όφελος των ευρύτερων αφηγηματικών συνθέσεων.
  • Ο αριθμός (30) των εκδοτικών επιχειρήσεων που εκδίδουν συστηματικά βιβλία ελληνικής πεζογραφίας είναι πάντως εξαιρετικά χαμηλός. Ο μεγαλύτερος εκδοτικός οίκος ελληνικής πεζογραφίας της δεκαετίας είναι ο «Καστανιώτης» (με 343 βιβλία) και ακολουθούν ο «Κέδρος» (217), ο «Λιβάνης» (204), ο «Πατάκης» (116), – «Εστία» (109) και η «Νεφέλη» (106). Ο «Καστανιώτης» είναι πρώτος και στον κατάλογο των εκδοτικών οίκων που κυκλοφόρησαν τα περισσότερα βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας (εξέδωσε 424) κι ακολουθούν οι εκδόσεις «Χάρλενικ» (409) και ο «Λιβάνης» (350).

n Στη μεταφρασμένη πεζογραφία (που εκπροσώπησε συνολικά 53 ανεξάρτητα κράτη), το 50, 8% προήλθε από χώρες της Ε.Ε., το 32% από τη Βόρεια Αμερική, το 5% από την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, το 4, 7% από την Ασία, το 4, 3% από την Κεντρική και Νότια Αμερική, το 1, 8% από την Αφρική και το 1, 4% από την Ωκεανία.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας