Καλύτερα υιοθεσία παρά κατασκευή παιδιού

«Πράγματι σε μερικά χρόνια», μας είπε ο Τζέρεμι Ρίφκιν (τον συναντήσαμε την περασμένη εβδομάδα σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας), «ένας άνδρας και μια γυναίκα που θα γνωρίζουν το γενετικό προφίλ τους θα μπορούν να προβλέψουν, όταν το σπέρμα συναντήσει το ωάριο, ποια θα είναι η γενετική σύνθεση του βρέφους. Αν κανείς γνώριζε ότι θα μεταβιβάσει γονίδιο παιδικής λευχαιμίας, δεν θα ήθελε να το εξαλείψει στο σπέρμα ή στο ωραρίο πριν από τη σύλληψη; Αυτό είναι ευγονική. Δεν μπορούμε να αποφύγουμε τον όρο. Είναι όμως λάθος να ταυτίζουμε τη νέα ευγονική με την περίοδο του ναζισμού στη Γερμανία. Δεν υπάρχει ούτε σκοτεινή συνωμοσία ούτε προσπάθεια δημιουργίας αρίας φυλής. Aπό πλευράς εταιρειών, η επιθυμία είναι να παράγονται προϊόντα που βοηθούν και ευεργετούν τους ανθρώπους – διότι αν δεν τους βοηθούσαν, δεν θα υπήρχαν αγορές. Βραχυπρόθεσμα η νέα ευγονική προσεγγίζεται με συμπάθεια, είναι φιλική, ευεργετική. Ομως μακροπρόθεσμα μπορεί να δημιουργήσει εξίσου μεγάλα προβλήματα, όπως η παλιά ευγονική. Πάντως», σπεύδει να προσθέσει ο κ. Pίφκιν, «θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα και από τις δυο πλευρές».

  • Ποιες είναι οι κυριότερες επιπτώσεις της νέας ευγονικής;

«Κατ’ αρχάς στην εποχή του γενετικού σχεδιασμού ο κάθε γονιός θα έχει την υποχρέωση να φροντίζει για την υγεία του παιδιού του, όχι από τη γέννηση μέχρι το θάνατο όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, αλλά και από τη σύλληψη μέχρι τον τοκετό. Αυτό επιφέρει μια βασική αλλαγή στη σχέση γονέα-παιδιού. Το παιδί δεν είναι πλέον ευλογία του Θεού, αλλά προϊόν παρέμβασης. Ο γονιός του είναι ο ευγονιστής όχι ο Χίτλερ! Ομως στο παιδί μπορεί να μην αρέσει το γενετικό πρότυπο που έπελεξε ο γονιός του…».

  • Με την ίδια λογική μπορεί να μην του αρέσει και ο γενετικός εξοπλισμός με τον οποίο τον εφοδίασε ο γενετικός λαχνός…

«Ναι, αλλά δεν έχει κανένα να ρίξει τις ευθύνες. Τι γίνεται τώρα με το παιδί που για διάφορους λόγους δεν έχει προγραμματιστεί γενετικά; Το παιδί αυτό θα παρoυσιάζει κάποιo “έλλειμμα”. Πόσο ανεκτικοί θα είμαστε προς αυτό το παιδί σε ένα κόσμο, στον οποίο ο γενετικός προγραμματισμός θα εφαρμόζεται από τη σύλληψη; Ο κόσμος στον οποίο βαίνουμε θα προσμένει από τους γονείς να σχεδιάσουν τα παιδιά τους στη βάση των κανόνων της μηχανικής. Ο κίνδυνος εδώ δεν είναι ενός Χίτλερ, όπως υποστηρίζουν λαναθασμένα πολλοί. Ο κίνδυνος είναι ότι σε αυτό το νέο κόσμο θα χάσουμε την ικανότητα να συμπάσχουμε με αυτούς που έχουν ορισμένες ατέλειες. Σε έναν κόσμο στον οποίο θα θεωρούμε ότι τα παιδιά μας μπορούν να τελοιοποιηθούν μέσω σχεδιασμού, πόσο αλήθεια θα μπορούμε να συμπάσχουμε με ένα παιδί που αποκλίνει από το μέσο όρο; Απλά θα το αντιμετωπίζουμε ως ένα “λάθος”».

Γενετικές διακρίσεις

Ενας δεύτερος μεγάλος κίνδυνος που απειλεί την κοινωνία της γενετικής μηχανικής, σύμφωνα με τον Τζέρεμι Ρίφκιν, είναι ο κίνδυνος του γενετικού στιγματισμού και των γενετικών διακρίσεων.

«Ο κίνδυνος των γενετικών διακρίσεων είναι τόσο σοβαρός όσο σήμερα των θρησκευτικών, εθνικών ή φυλετικών διακρίσεων. Οι εργοδότες θα θέλουν να γνωρίζουν ποια είναι η γενετική σου σύνθεση προκειμένου να αποφασίσουν για π.χ. θέματα προαγωγής. Ας υποθέσουμε ότι μεταξύ τριών υποψήφιων οι δύο έχουν γενετική προδιάθεση για καρκίνο, ενώ ο τρίτος όχι. Ποιον θα διαλέξει η επιχείρηση; ».

  • Ομως, στο βαθμό που θα υπάρχει η δυνατότητα χειρουργικής ή άλλης επέμβασης στο γενετικό εξοπλισμό, δυσκολεύομαι να κατανοήσω την ισχύ του επιχειρήματός σας… Και κάτι άλλο. Σήμερα ίσως να μην υπάρχουν γενετικές διακρίσεις, αλλά υπάρχουν οι «περιβαλλοντικές» διακρίσεις. Το παιδί που τέλειωσε το Κολέγιο, έχει πολύ μεγαλύτερες κοινωνικές δυνατότητες απ’ αυτό που μαθήτευσε σε ένα δημόσιο στις υποβαθμισμένες περιοχές της Αθήνας. Σήμερα ήδη οφελούνται αυτοί που είναι «περιβαλλοντικά» προνομιούχοι…

«Εχετε δίκιο, αλλά δεν νομίζω ότι τα συμπεράσματά σας είναι ορθά. Είναι σαν να σηκώνεις ψηλά τα χέρια…».

  • Απλά επισημαίνω ότι δεν φταίει η βιοτεχνολογία για τις διακρίσεις…

«Σωστά. Αλλά οι γενετικές διακρίσεις είναι πολύ πιο επικίνδυνες… Γενικότερα με προβληματίζει η μετατόπιση προς τη γλώσσα της γενετικής αιτιότητας που κυριαρχεί σήμερα στις ΗΠΑ. Είναι σωστό ότι η δική μας γενιά έκανε το τεράστιο λάθος να υποβαθμίσει τις γενετικές βάσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Ομως σήμερα το εκκρεμές έχει πάει προς την εντελώς αντίθετη κατεύθυνση. Σήμερα π.χ, . στις ΗΠΑ οι μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα 5-20% των μαθητών θεωρείται ότι έχουν γενετική βάση -“διαταραχή της έλλειψης συγκέντρωσης”- και αντιμετωπίζεται με φάρμακα. Tρία εκατομμύρια παιδιά σήμερα παίρνουν ρινταλίν! Μ’ αυτό τον τρόπο δεν αφήνεται περιθώριο για τη συζήτηση των περιβαλλοντικών συνθηκών που επηρεάζουν τη συμπεριφορά του παιδιού. Αν η βάση της “διαταραχής της έλλειψης συγκέντρωσης” είναι γενετική, γιατί άραγε δεν παρουσιάζεται το ίδιο πρόβλημα και στα Ελληνόπουλα; ».

  • Διερωτώμαι αν δεν παρουσιάζεται ή αν απλά δεν υπάρχει η γνώση του προβλήματος… Στην Ελλάδα τα συμπτώματα αυτού του φαινομένου θεωρούνται ακόμη ότι αντανακλούν συνειδητές συμπεριφορές του παιδιού: ότι «έχει αλλού το μυαλό» του, ότι «είναι επιπόλαιο», ότι «δεν μπορεί να βάλει τον κώλο του κάτω» και ανάλογα βαθυστόχαστα. Αλλά έστω ότι φταίει το περιβάλλον όπως λέτε. Και λοιπόν; Μπορούμε να το αλλάξουμε; Μπορείτε να αλλάξετε το γεγονός ότι στις περισσότερες περιπτώσεις σήμερα εργάζονται και οι δύο γονείς και έχουν ελάχιστο χρόνο να αφιερώσουν στα παιδιά; Μπορείτε να σταματήσετε την αύξηση των διαζυγίων; Αν δεν μπορείτε να αλλάξετε αυτά τα δεδομένα, με πιο δικαίωμα θα στερήσετε από το παιδί τη δυνατότητα να βελτιώσει την απόδοσή του μέσω του ρινταλίν;

«Δεν διαφωνώ. Αν το παιδί υποφέρει, ας χρησιμοποιήσει ρινταλίν. Και φυσικά, δεν μπορείς να αλλάξεις την κοινωνία σε μια ημέρα. Είσαι αναγκασμένος να χρησιμοποιήσεις βραχυπρόθεσμες λύσεις όπως τα φάρμακα που αναφέραμε. Το πρόβλημα όμως είναι ότι το βραχύπροθεσμο πολλές φορές παγιώνεται και γίνεται μακροπρόθεσμο. Κοιτάξτε, η νέα βιολογία θα μπορούσε είτε να αποτελέσει ένα εργαλείο για την αναγέννηση της ανθρώπινης κοινωνίας, είτε ένα μέσο για την καταστροφή της. Υπάρχει αφ’ ενός ο “σκληρός” δρόμος των “διορθωτικών” παρεμβάσεων, που ακολουθούν οι περισσότεροι μοριακοί βιολόγοι, και αφ’ ετέρου ο “μαλακός” τρόπος, που διερευνά τις σχέσεις ανάμεσα στις γενετικές μεταλλάξεις και τις περιβαλλοντικές αλλαγές. Ο πρώτος, ο “σκληρός” δρόμος ισοδυναμεί με αναγωγισμό…».

Ο «μαλακός» δρόμος

  • Και ποιο είναι το πρόβλημα με τον αναγωγισμό; Αν σας πονάει το δόντι σας ζητάτε από το γιατρό να σας λύσει αυτό το συγκεκριμένο πρόβλημα το ταχύτερο δυνατόν. Δεν του ζητάτε να εξετάσει τη συνολική θέση σας ως έμβιου όντος στο Σύμπαν, προτού θεραπεύσει τον πονόδοντό σας…

«Συμφωνώ. Ομως το θέμα εδώ αφορά τις επιστήμες της ζωής και οι αποφάσεις που λαμβάνουμε θα έχουν μεγάλες επιπτώσεις στο μέλλον μας. Χρειάζεται συστημική προσέγγιση. Επιτρέψτε μου να αναπτύξω το “μαλακό” δρόμο, που θεωρώ ότι αποτελεί την εναλλακτική χρήση της βιοτεχνολογίας. Το 70% των ασθενειών που προσβάλλουν τους κατοίκους των πλούσιων χωρών είναι ασθένειες των πλούσιων: άγχος, καρδιακές προσβολές, διαβήτης κτλ. Γνωρίζουμε ότι το 70% αυτών των ασθενειών βασίζονται σε γενετική προδιάθεση, που ενεργοποιείται από περιβαλλοντικά ερεθίσματα. Γνωρίζουμε επίσης ότι αυτά τα γονίδια μπορεί να μην ενεργοποιηθούν ποτέ αν ακολουθήσουμε μια συγκεκριμένη δίαιτα ή τρόπο ζωής. Ολοι π.χ. οι άνδρες γνωρίζουν σήμερα ότι αν τρώνε τρεις φορές την εβδομάδα σάλτσα ντομάτας δεν θα πάθουν καρκίνο του προστάτη. Αυτό που προτείνω είναι να χρησιμοποιήσουμε τις τεράστιες γνώσεις που μας παρέχει η σύγχρονη βιοτεχνολογία, για να βελτιώσουμε την πρόληψη, αντί να ακολουθήσουμε το “σκληρό” δρόμο της διόρθωσης του γενετικού μας εξοπλισμού. Σε δέκα χρόνια από σήμερα, ο καθένας θα έχει τη δυνατότητα χαρτογράφησης του γονιδιώματός του. Θα γνωρίζουμε την γενετική μας προδιάθεση για κάθε αρρώστια. Θα μπορούμε να προσδιορίζουμε έτσι π.χ. συγκεκριμένες δίαιτες για κάθε άτομο που θα ταιριάζουν με το γενετικό του μηχανισμό και θα απομακρύνουν την πιθανότητα να ενεργοποιηθούν οι γενετικές προδιαθέσεις του…».

  • Και τι θα προτείνατε στην περίπτωση μιας αρρώστιας που απειλεί τη ζωή του ασθενή;

«Μόνο σε ακραίες περιπτώσεις θα προσέφευγα στο “σκληρό” δρόμο, χρησιμοποιώντας τα γενετικά φάρμακα, ορισμένα από τα οποία είναι ομολογουμένως εκπληκτικά. Θα δεχόμουν επίσης τη σωματική θεραπεία, όπου η επέμβαση γίνεται μόνο στα σωματικά κύτταρα και οι γενετικές μεταβολές δεν μεταβιβάζονται στους απογόνους. Ομως δεν δέχομαι σε καμία περίπτωση τη θεραπεία της αναπαραγωγικής σειράς, όπου οι γενετικές μεταβολές γίνονται στο σπέρμα, στο ωάριο και στα εμβρυακά κύτταρα και περνούν σε όλες τις μελλοντικές γενιές».

H τεκνοποίηση

  • Τι θα κάνατε στην περίπτωση που ένα ζευγάρι διαπιστώνει ότι αν τεκνοποιήσει, το παιδί τους θα παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα; Θα ήσαστε εναντίον της θεραπείας της αναπαραγωγικής σειράς που θα τους εξασφάλιζε ένα υγιές παιδί;

«Θα τους έλεγα να υιοθετήσουν».

  • Δεν έχει προβλήματα η υιοθεσία; Και με ποιο δικαίωμα θα τους στερούσαμε το δικαίωμα της επιλογής;

«Κοιτάξτε. Κατανοώ ότι όλοι μας είμαστε ξετρελαμένοι με την ιδέα της επιλογής. Ομως η ζωή δεν είναι μόνον επιλογές. Είναι και υποχρεώσεις. Το θέμα είναι ότι οι αλλαγές που θα γίνουν στο γονίδιο θα έχουν επιπτώσεις και στις μελλοντικές γενιές, που προφανώς δεν είναι παρούσες για να ζητηθεί η γνώμη τους. Ομως, ακόμη και στις περιπτώσεις αυτών των “κακών” γονιδίων, το αν θα ενεργοποιηθούν ή όχι από τη σύλληψη μέχρι τη γέννηση εξαρτάται από λεπτές αλλαγές που συντελούνται στο μητρικό περιβάλλον. Ισως να εμποδιστεί η ενεργοποίησή τους, αλλάζοντας το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται το έμβρυο – π.χ. αν η μητέρα αλλάξει τη δίαιτά της».

  • Σε ορισμένες περιπτώσεις ο γενετικός προκαθορισμός μπορεί να φτάνει το 100%…

«Δεν το γνωρίζουμε. Αλλά όπως ανέφερα και προηγουμένως, υπάρχει πάντα η λύση της υιοθεσίας».

Προηγούμενο άρθροΈδωσε πολιτικό στίγμα, ανήγγειλε συνεργασίες
Επόμενο άρθροΟ ΟΤΕ πήρε με 55 δισ. τη 2η κινητή Bουλγαρίας
Avatar
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας