Κατά Ουίλσον «Προμηθέας»

«Αισθάνομαι αμηχανία όταν μου ζητούν να εξηγήσω τι σημαίνει η δουλειά μου. Προτιμώ να μιλάω για τον τρόπο που δουλεύω», είπε ο Ρόμπερτ Ουίλσον. Και αυτό έκανε. Με απλό και παραστατικό τρόπο. Σηκώθηκε όρθιος. Κράτησε σιωπή ολίγων λεπτών. Εβγαλε κάτι περίεργους ήχους μπροστά στο μικρόφωνο. Χτύπησε το τραπέζι. Χρησιμοποίησε διαδοχικά τους όρους σκοτάδι, φως, χώρος, δομή, κάθετος και οριζόντιος άξονας, κίνηση και ακινησία, σιωπή και ήχος. Ηταν σκέτη απόλαυση.

Αλλά πώς να μεταφέρεις στο χαρτί τη χθεσινή «διδασκαλία» του έτσι ώστε να ενημερώσεις επαρκώς τους φιλότεχνους αναγνώστες της «Ε», που θα αναζητήσουν με πάθος εισιτήρια για το βασισμένο σε μουσική Ιάνη Ξενάκη θέαμα, που θα παρουσιαστεί στο Μέγαρο Μουσικής από τις 27 ώς τις 31 Ιανουαρίου;

Ευτυχώς που αναλυτικά και κλασικότατα δελτία Τύπου ανέλαβαν να καλύψουν το κενό, ενώ τόσο ο ίδιος ο ιδιοφυής Αμερικανός ανανεωτής του σύγχρονου θεάτρου, όσο και ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος, κάλυψαν με εντελώς συγκεκριμένο τρόπο το σκέλος, που αφορά την Πολιτιστική Ολυμπιάδα.

Διότι αν όλα είχαν πάει καλά ο «Προμηθέας» θα άνοιγε σε λίγες εβδομάδες τις εκδηλώσεις της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, ενώ τώρα, που όλα γίνονται με καθυστέρηση και ασάφεια, είναι, όπως είπε ο υπουργός, «μια προοιμιακή εκδήλωση της Π.Ο».

«Μου είναι πολύ ευχάριστο που θα δουλέψω στην Ελλάδα στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων και μέσα στο πνεύμα του Ολυμπισμού, που είναι η ευγενής άμιλλα», είπε ο Ρόμπερτ Ουίλσον. «Ελπίζω ο “Προμηθέας” να χρησιμεύσει ως πρόλογος γι’ αυτή τη γιορτή των νέων ανθρώπων και των νέων ιδεών με βάση αυτά που έγιναν στο παρελθόν στην Ελλάδα και την υποστήριξη αυτών που συμβαίνουν σήμερα σε όλο τον κόσμο. Αυτή η ισορροπία ανάμεσα στην παράδοση και στο νέο είναι που μας κρατάει υγιείς».

Η πρώτη αυτή συνεργασία του Ρόμπερτ Ουίλσον με τον Ιάνη Ξενάκη ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια. Η πρώτη απόπειρα έγινε τό 1984, που ο Ουίλσον ετοίμαζε ένα θέαμα για τους Ολυμπιακούς του Λος Αντζελες, η δεύτερη έγινε πριν από 6-7 χρόνια ύστερα από πρόταση του δικού μας Φεστιβάλ Αθηνών. Δυστυχώς τώρα που η συνεργασία ευοδώθηκε ο Ιάνης Ξενάκης είναι πολύ άρρωστος και δεν ήταν δυνατόν να γράψει πρωτότυπη μουσική για τον «Προμηθέα». Ο Aμερικανός σκηνοθέτης αφέθηκε έτσι ελεύθερος να διαλέξει ανάμεσα από το πλούσιο έργο του Eλληνα συνθέτη ό,τι κομμάτια του ταίριαζαν. Ολα αυτά τα χρόνια, πάντως, ο μύθος του Προμηθέα παρέμενε σταθερή επιλογή του.

Ο «Προμηθέας» είναι μια όπερα σε τρία μέρη. Εχει σχεδιαστεί για να παίζεται πάνω σε τρεις ομόκεντρες περιστρεφόμενες σκηνές. Η πρώτη πράξη βασίζεται στην Τιτανομαχία, όπως την αφηγείται ο Ησίοδος. Ο Δίας νικά τους Τιτάνες * τεράστιες φιγούρες, που κινούνται αργά στο χώρο. Ο δίσκος της σκηνής καλύπτεται με πηχτή λάσπη. Στο τέλος της πρώτης πράξης ένας σεισμός σκίζει το πάτωμα ελευθερώνοντας τη φωτιά του ουρανού. Ο Προμηθέας κλέβει τη φωτιά και τη δίνει στους ανθρώπους.

Η δεύτερη πράξη είναι εμπνευσμένη από τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου, το κείμενο του οποίου θα ακούγεται στα αρχαία ελληνικά. Στο κέντρο της σκηνής, που είναι γεμάτη με άμμο, ένας τεράστιος βράχος όπου ο Ηφαιστος έχει δέσει τον Προμηθέα. Ο Ωκεανός, οι κόρες του, ο γύπας και η Ιω γίνονται πρόσωπα του δράματος. Ο Προμηθέας προειδοποιεί τους ανθρώπους για τον κίνδυνο που διατρέχουν, όταν προκαλούν την προσοχή των θεών.

Η τρίτη πράξη είναι ένα μπαλέτο, μια γιορτή για την απελευθέρωση του Προμηθέα από τον Ηρακλή. Η σκηνή έχει γίνει αγρός με χορτάρι, κυπαρίσσια κι ένα φωτεινό ποτάμι. Πρόσωπα του θεάματος γίνονται ο Επιμηθέας και η Πανδώρα, αλλά και ο Καβάφης, που σύμφωνα με τον Ουίλσον εκπροσωπεί την ικανότητα για δημιουργία που ο Προμηθέας χάρισε στους ανθρώπους μαζί με το δώρο της φωτιάς.

Οι τρεις πράξεις θα περιβάλλονται από πέντε χορικά- ιντερμέδια, που θα θυμίζουν τους «Ορνιθες» του Αριστοφάνη. Οι ηθοποιοί του Ουίλσον (ανάμεσά τους και δύο Eλληνίδες, η Ευρύκλεια Σωφρονιάδου και η Μαριάννα Καβαλλιεράτου) δεν θα μιλούν και δεν θα τραγουδούν. Το θέατρό του απαιτεί από αυτούς μια σειρά «απλών» κινητικών μοτίβων, που γίνονται σχεδόν αυτόματα. Το κείμενο (σε αρχαία και νέα ελληνικά, αλλά και σε αγγλικά) θα είναι ηχογραφημένο ή θα προβάλλεται στη σκηνή. Η μουσική θα εκτελείται ζωντανά από μουσικούς και τραγουδιστές.

Βασικοί συνεργάτες του Ουίλσον στον «Προμηθέα» είναι η Franca Squarciapino στα κοστούμια, η Maita di Niscemi στη δραματουργία, o Serge von Arx στα σκηνικά, ο Αj Weissbard στους φωτισμούς, ο Fabio Iaquone στις εικόνες βίντεο.

Ο Ρόμπερτ Ουίλσον, που ήρθε στην Αθήνα για να επιβλέψει το στήσιμο των σκηνικών, ξαναφεύγει σύντομα για διακοπές στην Ινδονησία. Οταν επιστρέψει, στις 11 Ιανουαρίου, θα αρχίσουν οι τελικές πρόβες. Είναι, άλλωστε, γνωστό ότι την ίδια ευελιξία με την οποία επεξεργάζεται επί χρόνια τα θεάματά του οργανώνοντας εργαστήρια στην έδρα του, στο Γουότερμιλ του Λονγκ Αϊλαντ, επιδεικνύει μέχρι την τελευταία μέρα πριν από την πρεμιέρα.

Προηγούμενο άρθροΝίκη του ευρώ στα σημεία μετά την προειδοποίηση Mπους
Επόμενο άρθροΤα πιο δύσκολα αρχίζουν τώρα
Avatar
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας