Ο θησαυρός φάντασμα

Εννιά χρόνια μετά τη φυγάδευση των κινητών της λεγόμενης βασιλικής περιουσίας, πολλά από τα οποία αποτελούν θησαυρούς της ιστορίας μας, καμία αρμόδια αρχή δεν φαίνεται να έχει ολοκληρωμένη εικόνα για το ποιος πήρε τι, πότε και από πού.

Η υπόθεση του «βασιλικού ριφιφί» με τα κοντέινερ επί Μητσοτάκη, το ’91, είναι ακόμη και σήμερα σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ της κυβέρνησης και του επιτίμου. Ωστόσο, το ελληνικό κράτος δεν έχει ποτέ διεκδικήσει ούτε καν μέρος της περιουσίας, που χαρακτηρίστηκε κάποτε από τον πρώην υπουργό Οικονομικών Γ. Παλαιοκρασσά, απλώς ως «οικοσκευή».

Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της Εισαγγελίας Αθηνών, ο φάκελος της αρπαγής του κινητού μέρους της «περιουσίας» η οποία υπολογίζεται ότι περιελάμβανε αντικείμενα συνολικού βάρους 68 τόνων, ανάμεσα στα οποία αρχαίους θησαυρούς, έχει τεθεί στο αρχείο.

Η καταγγελία

Την υπόθεση είχε φέρει ενώπιον της Δικαιοσύνης ο πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν πρόεδρος του ΔΗΚΚΙ Δημ. Τσοβόλας, με αίτηση που κατέθεσε κατά παντός υπευθύνου στην Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Αθηνών το Φεβρουάριο του ’91, ζητώντας να επιστραφούν στη χώρα μας τα αντικείμενα των 6 κοντέινερ. Κατήγγειλε αδικήματα λαθρεμπορίας και τελωνειακές παραβάσεις.

Συγκεκριμένα, υποστήριζε ότι η μεταφορά πραγμάτων ανυπολόγιστης αξίας που ανήκουν στο Δημόσιο προκάλεσε το περί δικαίου αίσθημα του λαού και ήταν παράνομη διότι, εκτός των άλλων, η εξαγωγή των κινητών έγινε χωρίς την τήρηση των νόμιμων τελωνειακών διαδικασιών. Και αυτό διότι την τελωνειακή διασάφηση, δεν την υπέγραψαν ο ελεγκτής και ο επόπτης, αλλά η διευθύντρια του αναρμόδιου 1ου Tελωνείου Αθηνών!..

Tο επίσημο κράτος ουδέποτε και μετά το ’93 προκάλεσε τη δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης, ούτε διεκδίκησε την επιστροφή των κινητών τα οποία, νύκτωρ, και πριν ψηφιστεί ο νόμος Μητσοτάκη του ’92 με τον οποίο παραχωρείτο το φιλέτο του Τατοΐου στον τέως, άρπαξε ο έκπτωτος υπό τις ευλογίες της τότε κυβέρνησης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεταφορά είχε πραγματοποιηθεί με ειδική απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού και της Εθνικής Πινακοθήκης.

Τότε, οι τελωνειακοί υπάλληλοι κατηγορούσαν ο ένας τον άλλον για το ποιος έπρεπε να ανοίξει τα κοντέινερ. Αλλοι παρέπεμπαν στον υπάλληλο του Τελωνείου Αθηνών, που είχε υπογράψει την ειδική άδεια εξαγωγής, ενώ ο διευθυντής του 8ου Τελωνείου Πειραιά όπου έπρεπε να γίνει ο έλεγχος, δήλωνε ότι ήταν σφραγισμένα και είχαν ειδική άδεια εξαγωγής και ότι οι άνθρωποι της υπηρεσίας του έκαναν απλώς τη φόρτωση.

Το εντυπωσιακό είναι, ότι μέχρι και σήμερα δεν έχει εξακριβωθεί ποια και πόσα κινητά φυγαδεύτηκαν.

Οπως μας εξηγεί ο νομικός παραστάτης του Δημοσίου ενώπιον του ευρωπαϊκού δικαστηρίου Γ. Κατρούγκαλος, η πρώτη καταγραφή έγινε επί δικτατορίας με το διάταγμα 225 του ’73 και ακολούθησε δεύτερος κατάλογος επί υπουργίας Παλαιοκρασσά με ελλιπή όμως στοιχεία, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει σύγκριση μεταξύ τους.

Οι συζητήσεις

Ο Δ. Τσοβόλας ήταν αυτός ο οποίος συμμετείχε στις διαβουλεύσεις που έκανε η κυβέρνηση με τον τέως για τη ρύθμιση του ζητήματος της περιουσίας και ήταν στα πρόθυρα να καταλήξει σε συμφωνία το ’88, επωφελή για το Δημόσιο. Είχε συνταχτεί και συμβόλαιο μεταξύ της τότε κυβέρνησης και του έκπτωτου, με το οποίο ο τελευταίος αναγνώριζε «την πλήρη κυριότητα στο ελληνικό Δημόσιο των ακινήτων Τατοΐου, Πολυδενδρίου και Μον Ρεπό» με αντάλλαγμα το κλείσιμο των φορολογικών εκκρεμοτήτων του.

Η ασθένεια, όμως, του Α. Παπανδρέου οδήγησε στο ναυάγιο της συμφωνίας, εφόσον ο τέως διαβλέποντας προφανώς την πτώση της κυβέρνησης άρχισε να εγείρει απαιτήσεις.

Ζήτησε έτσι από τον Δημ. Τσοβόλα να του αποδοθούν και τα κινητά, αυτό προκάλεσε την αντίδραση του τότε υπουργού και την διακοπή των συνομιλιών.

Tου XPYΣΟΣTΟMΟY MΠIKATZIK

Ο ΜπΟμπι, ο σκύλος του «βασιλικού σταβλαρχείου», οι επιβήτορες Μαξ και Μπόρις και οι φοράδες Δήμητρα, Εφη και Φωτούλα, είναι, ίσως, τα μόνα μέρη της κινητής «βασιλικής περιουσίας» για τα οποία μπορεί κανείς να είναι σίγουρος πού βρίσκονται σήμερα. Εχουν πεθάνει.

Για τους ανεκτίμητους πίνακες ζωγραφικής, όμως, και τα αμύθητης αξίας αρχαία, αν και καταγράφησαν όλα τα εξωτερικά χαρακτηριστικά τους, ποτέ δεν έγινε ακριβώς αποτίμησή.

– Αβίαστα είναι τα συμπέρασματα, όταν κανείς ανατρέξει στις 158 σελίδες που επισυνάπτονται στο π.δ 225 «περί απαλλοτριώσεως της βασιλικής περιουσίας» του 1973 (ΦΕΚ 278Α). Σ’ αυτές περιγράφονται «όλα» τα αντικείμενα που υπήρχαν στα Ανάκτορα δύο μόλις μήνες μετά το δημοψήφισμα της 29ης Ιουλίου, και αποτελούν την πρώτη καταγραφή.

– Ο κατάλογος παρουσιάστηκε, τότε, ως πλήρης, αλλά η περιγραφή κάθε άλλο παρά ουσιαστική ήταν. Διαφαίνεται μεν ο πλούτος με τον οποίο ζούσαν οι κάτοικοι των «βασιλικών οικημάτων», αλλά μόνο όταν πρόκειται για μικρά αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Οι ασάφειες και οι γενικόλογοι προσδιορισμοί χρονολογίας άρα και αποτίμησης της αξίας των πινάκων και των αρχαίων είναι διάχυτοι στο κείμενο.

– Πάνω από 120.000 ήταν τα αντικείμενα που κατέγραψαν οι «εκτιμητές» που όρισε ο «πρόεδρος της δημοκρατίας, πρωθυπουργός και υπουργός, Γεώργιος Παπαδόπουλος».

– Τα περισσότερα φτιαγμένα μόνο (ή στο μεγαλύτερο μέρος τους) από χρυσό και ασήμι. Ακόμη και τα πιο «ευτελή».

– Μόνο στο Τατόι, απ’ όπου αποδεδειγμένα «γέμισαν» τα κοντέινερ, υπήρχαν πάνω από 50 σταχτοδοχεία από πολύτιμα μέταλλα, ενώ το κομπιουτεράκι «τρελάθηκε» όταν άρχισε να μετράει ασημένιες κανάτες, μαχαιροπίρουνα και πορσελάνες από τα βασιλικά σερβίτσια.

– Καμία, επίσης, δυσκολία δεν αντιμετωπίζει όποιος θελήσει να μάθει με πόσα (και ποια) μπιμπλό διακοσμούσαν οι τέως τα «κομόντ με ένα ντουλάπι» ή τα «τετράγωνα ερμάρια». Πάνω από 100 στον αριθμό και εμφανής η ανθρώπινη αδυναμία στα δελφίνια, τους ελέφαντες και τους σκίουρους από πορσελάνες, μέταλλα και άλλα εξωτικά υλικά!

– Οταν, όμως, προσπαθήσει κάποιος να υπολογίσει πόσους πίνακες και ποιας αξίας και ιστορικής σημασίας ήταν κρεμασμένοι στους τοίχους των Ανακτόρων, δεν τολμά να βγάλει συμπέρασμα. Οπως και γιατις αρχαιότητες…

– Υπάρχουν πίνακες ανεκτίμητης αξίας και λόγω ονόματος του ζωγράφου και άλλοι, «ξένου, αγνώστου». Μόνο στο Τατόι, μετρήσαμε πάνω από 30 πίνακες γνωστών ζωγράφων [Aλταμούρα (1875), Ecole Maria Crespi (1665), Βολανάκη, Callot, JV Huchtenburj (18ος αι.)], 80 ελαιογραφίες κυρίως του 18ου αι. και 100 πίνακες «αγνώστων λοιπών στοιχείων».

– Οσον αφορά τα αρχαία: αμφορείς, αγαλματίδια κ.λπ., αρκεί να αναφέρουμε πως δεν είναι πάνω από 10 αυτά που χρονολογούνται επακριβώς. Τα υπόλοιπα έχουν χαρακτηριστεί απλώς ως «αρχαία» αντικείμενα.

– Ενδεικτικό, του πλήθους των αρχαιοτήτων είναι πως μόνο στο «Διάδρομο προς το Γραφείον τέως βασιλέως», βρέθηκαν «5 πίνακες, 7 αρχαία αγαλματιδία πολεμιστών, 3 αρχαία ομοιώματα πτηνών εκτός αυτών κοσμούσαν τον διάδρομο. Εν αγαλμάτιον εξ ορειχάλκου του Fouatier (1832), 2 πιάτα Κοπεγχάγης, 2 ημικυκλικά τραπέζια και ένα λαμπατέρ»!

n Εν συντομία, τέλος, να σημειώσουμε πως, σύμφωνα με τους «εκτιμητές», στο Τατόι, μεταξύ άλλων, βρέθηκαν τουλάχιστον 29 αυτοκίνητα (Rolls Royce, Jepp κ.λπ.), οικόσημα, όπλα κάθε κατηγορίας, σπαθιά, 300 «φιάλαι μπίρας εσωτερικού», 123 «φιάλαι μπίρας εξωτερικού», 36 «φιάλαι ουίσκι», 13 «χνουδάτα λουτρόπανα διαφόρων χρωμάτων» και… ένας «κολόγερος» (σωστά διαβάσατε)!

Προηγούμενο άρθροΧρήμα, αίμα, ίντριγκες στα νερά του Αιγαίου
Επόμενο άρθροΜετοχοδάνεια θηλιές
Avatar
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας