Πάρε μαζί σου το θέατρο

«Ολος ο κόσμος είναι μια σκηνή», είχε πει ο Σέξπιρ τόσα χρόνια πριν, χωρίς να ξέρει ότι σήμερα στο τέλος του αιώνα η φράση αυτή θα έβρισκε την κυριολεκτική της σημασία… Και τι δεν έχει χρησιμοποιηθεί ως θεατρική σκηνή τη σήμερον ημέραν. Από παλιά εργοστάσια, τυπογραφεία, αποθήκες, βαφεία, φούρνοι, δημοτικά σχολεία μέχρι τρένα, για να μιλήσουμε μόνο για την Ελλάδα…

Το φαινόμενο δεν είναι μόνον εγχώριο, μάλλον εισήχθη από το εξωτερικό, όπου τα πράγματα έχουν προχωρήσει λίγο παραπέρα… Εκεί σταθμοί λεωφορείων, εγκαταλελειμμένα ξενοδοχεία, εξοχικά σπίτια, ακόμη και κουζίνες διαμερισμάτων χρησιμοποιούνται για το «ανέβασμα» θεατρικών παραστάσεων ή καλύτερα «θεατρικών δρωμένων», όπως τα αποκαλεί ο Ντέιβιντ Μπένεντικτ σε σχετικό άρθρο του στον «Ομπσέρβερ».

Το θέμα της εφεύρεσης νέων χώρων διαδίδεται στο θέατρο υπό μορφήν επιδημίας, γράφει ο Μπένεντικτ, για τον απλούστατο λόγο: το μεγαλύτερο πρόβλημα που νομίζει ότι αντιμετωπίζει η πεθαμένη θεατρική φόρμα, είναι τα ίδια τα κτίρια…

Ενας από τους πρωτοπόρους στη Βρετανία σήμερα είναι ο σκηνοθέτης του θεάτρου «Αλμέιντα» Τζόναθαν Κεντ, ο οποίος μεταμόρφωσε τα ξεχασμένα κινηματογραφικά στούντιο στο Γκέινσμπορο (είχαν μετατραπεί σε αποθήκη χαλιών!) για να στεγάσει εκεί τον «Ριχάρδο ΙΙ» και τον «Κοριολανό» με πρωταγωνιστή τον Ράλφ Φάινς. Μετά την τεράστια επιτυχία του, ο Κεντ προχωράει σε άλλα δύο δρώμενα… Πριν κλείσει το «Αλμέιντα» για να ανακαινιστεί, θα παρουσιάσει εκεί την «Τρικυμία» του Σέξπιρ, σχεδιασμένη από τον αναμορφωτή του Γκέινσμπορο Πολ Μπράουν με πρωταγωνιστή στον ρόλο του Πρόσπερο τον έτερο καλλιτεχνικό του διευθυντή, Ιαν ΜακΝτιάρμιντ. Την περίοδο που θα παίζεται η «Τρικυμία», θα ετοιμάζεται το δεύτερο σχέδιό του σε ένα σταθμό λεωφορείων… στο Κινγκς Κρος. Εκεί τον ερχόμενο Μάρτιο, η Aννα Φρίελ, μετά το πρόσφατο σουξέ της στο «Κλόουζερ» του Πάτρικ Μάρμπερ, θα ενσαρκώσει τη «Λούλου» στη σπουδή περί σεξουαλικών εμμονών του Βίντεκιντ… Ο σχεδιαστής Ρομπ Χάουελ καλείται να μεταμορφώσει τον σταθμό σε ένα θέατρο 500 θέσεων! Αρχικά σκεφτόταν το Ολντ Βικ, όταν είδε όμως τον σταθμό ενθουσιάστηκε. «Από την περιοχή έχουν περάσει αρκετές σαν τη Λούλου», λέει και χαίρεται, γιατί ο χώρος θα προσδώσει στο έργο μια σύγχρονη χροιά.

Πριν από πέντε χρόνια, ωστόσο, ο Μαξ Στάφορντ-Κλαρκ ανέβασε τις «Τρεις αδελφές» σε ένα εξοχικό σπίτι στο Χέρτφορντσάιρ, στο οποίο οι πρωταγωνιστές ανεβοκατέβαιναν τις σκάλες, χρησιμοποιούσαν τα μποντουάρ και συμπεριφερόντουσαν σαν να ήταν όντως στο φυσικό τους περιβάλλον…

Ο όρος «ρεπεράζ», επομένως, δεν ταιριάζει μόνο στον κινηματογράφο. Στη Βρετανία όλοι οι σκηνοθέτες που σέβονται το κοινό τους απασχολούνται με το ρεπεράζ πριν καν βρουν έργο… Σύμφωνα με τον Μπένεντικτ, οι θεατρικοί σκηνοθέτες δεν αισθάνονται πλέον άνετα να παρουσιάζουν τις δουλειές του σε μεγάλα θέατρα. «Δεν χρειάζεται να διευθύνεις το Εθνικό Θέατρο για να συνειδητοποιήσεις ότι τόσο μεγάλες αίθουσες δεν γεμίζουν πλέον με τίποτα», γράφει. Χρεώνει ωστόσο όλες τις πειραματικές τάσεις στο London International Festival of Theatre (LIFT), το οποίο τα τελευταία 20 χρόνια μάς έκανε να αναθεωρήσουμε πολλές φορές την απάντησή μας στην ερώτηση «τι είναι θέατρο; ». Οπως τότε που παρουσίασε θέατρο στο ισόγειο ενός πολυκαταστήματος όταν αυτό ήταν κλειστό… Οι περαστικοί και κυρίως τα ΜΜΕ τσίμπησαν… Αργότερα, όταν μετέφερε το κοινό σ’ ένα ταξίδι αντοχής στο εγκαταλελειμμένο ξενοδοχείο Σεντ Πάνκρας, για να μην ξεχάσουμε τη θεατρική «εγκατάσταση» στην κουζίνα του Μπόμπι Μπέικερ. Του χρόνου το βρετανικό κοινό περιμένει ένα θέαμα στο πάρκο Χάκνεϊ, όπου τα παγκάκια θα αντικατασταθούν με κρεβάτια… και μια ολονυκτία με καραβάκια στον Τάμεση.

Μήπως όμως έτσι ξεχνάμε ή αποφεύγουμε την ουσία; Ο Κεντ πιστεύει ότι το βραχυπρόθεσμο κέρδος μπορεί να οδηγήσει σε μακρυπρόθεσμη κούραση. «Ο κίνδυνος είναι, να εθίσεις το κοινό, το οποίο θα ανταποκρίνεται μόνο στο…δρώμενο», λέει. Ο Μπράουν είναι ακόμη πιο σαφής: «Ο κίνδυνος να προσπαθείς συνεχώς να βρίσκεις διαφορετικούς τρόπους είναι, ότι ξανα-ανακαλύπτεις το θέατρο αλλά ξεχνάς να κάνεις τη δουλειά…».

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας