Σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου προχωρούν οι ελληνικές τράπεζες

Σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εκτιμάται ότι θα προβούν οι διοικήσεις των μεγαλύτερων εγχώριων τραπεζών έως το τέλος του 2009, εφόσον αφενός διατηρηθεί το καλό χρηματιστηριακό κλίμα και αφετέρου η πραγματική ελληνική οικονομία δεν επιδεινωθεί σημαντικά.

Στόχος των διοικήσεων των τραπεζών με τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, αποτελεί η ενίσχυσή τους με ίδια μέσα προκειμένου να επιστρέψουν τα κεφάλαια που αντιστοιχούν στις προνομιούχες μετοχές που κατέχει το Δημόσιο στις τράπεζες που είναι ενταγμένες στο α΄ σκέλος του πακέτου στήριξης και να τονώσουν τις θυγατρικές τους στη Νέα Ευρώπη προκειμένου να διατηρήσουν το στρατηγικό τους πλεονέκτημα στην περιοχή και να αποκομίσουν τα οφέλη που θα προκύψουν μόλις ξεκινήσει η περίοδος ανάκαμψης.

Οι διοικήσεις των τραπεζών, όχι μόνο δεν σκέφτονται να αποχωρήσουν από τις αγορές της ΝΑ Ευρώπης όπως αυτό διατυπωνόταν πριν από οκτώ περίπου μήνες από Έλληνες θεσμικούς παράγοντες, αλλά αντίθετα, σχεδιάζουν τη χρηματοδότηση των θυγατρικών από τις μητρικές τους και… «οικονομίας επιτρέποντος» την αξιοποίηση αδυναμιών άλλων τραπεζών που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Στόχος των διοικήσεων είναι να χαραχθεί το μονοπάτι πάνω στο οποίο θα αποκτήσουν σταδιακά το momentum της ανάπτυξης στις αγορές αυτές.

Αποτελέσματα α’ τριμήνου

Τα πρώτα δείγματα των αποτελεσμάτων του α΄ τριμήνου της τρέχουσας χρήσης για τις ελληνικές τράπεζες δεν αποτελούν πηγή αισιοδοξίας, καθώς η υποχώρηση κερδών των μεγάλων τραπεζών εκτιμάται από 40% έως 63%, ενώ αρκετοί ισολογισμοί μικρότερων πιστωτικών ιδρυμάτων έχουν περάσει στη ζώνη των ζημιών. Η πορεία αυτή των αποτελεσμάτων ήταν αναμενόμενη, κυρίως λόγω του υψηλού κόστους καταθέσεων αλλά και των αυξημένων σε σχέση με τα προηγούμενα έτη προβλέψεων που παίρνουν οι τράπεζες.

Ωστόσο, η προσπάθεια μέρους των πιστωτικών ιδρυμάτων εστιάζεται στην εξυγίανση των ισολογισμών τους και την ανάληψη των ζημιών προκειμένου να αποκτήσουν ισχυρές βάσεις και να καταστεί δυνατή η στήριξη και των, εκτός Ελλάδος, θυγατρικών τους. Παράλληλα, ανάσα αποτελούν οι κινήσεις στήριξης των διεθνών φορέων προς τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης αφού απομακρύνουν κινδύνους λειτουργώντας προς την κατεύθυνση της σταθεροποίησης.

Ήδη η Κομισιόν, το ΔΝΤ και οι τραπεζίτες πραγματοποίησαν σύσκεψη στη Ρουμανία και, σύμφωνα με πληροφορίες, ακολουθεί η Βουλγαρία.Συγκεκριμένα, στη σύσκεψη εκπροσώπων της Κομισιόν, του ΔΝΤ και των ευρωπαϊκών τραπεζών που δραστηριοποιούνται στη Ρουμανία έλαβαν μέρος οι ελληνικές Εθνική, Eurobank, Alpha Bank, Πειραιώς, οι αυστριακές Erste Group, Raiffeisen International και Volks-bank, η ιταλική Unic-redit Group και η γαλλική Societe General και αποφάσισαν την ενίσχυση της χρηματοδότησης των θυγατρικών τους παρά το γεγονός ότι τα συμπεράσματα των «τεστ κοπώσεως» (stress test) για τις τοπικές τράπεζες ξένων συμφερόντων δείχνουν ότι διαθέτουν επαρκή κεφάλαια.

Συγκριτικό πλεονέκτημα

Με τις κινήσεις των διεθνών φορέων οι ελληνικές τράπεζες προσδοκούν να βγουν ενισχυμένες στις εν λόγω αγορές, να διατηρήσουν το συγκριτικό τους πλεονέκτημα και να καρπωθούν τα οφέλη που θα προκύψουν όταν μπουν σε τροχιά ανάκαμψης, δικαιώνοντας τις προσπάθειες των τελευταίων δέκα ετών. Οι κίνδυνοι δεν έχουν εκμηδενιστεί και οι οικονομίες τόσο των ανεπτυγμένων χωρών όσο και των αναδυόμενων έχουν να περάσουν ακόμα από πολλούς σκοπέλους.

15 δισ. οι επενδύσεις στα Βαλκάνια

Εκτιμάται ότι το σύνολο των επενδύσεων ελληνικών συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων ξεπερνά τα 15 δισ. ευρώ, ενώ λειτουργούν περισσότερες από 8.000 ελληνικές επιχειρήσεις.

Ειδικότερα, οι τράπεζες στο τέλος του 2008 έφθασαν σε σύνολο ενεργητικού τα 53,3 δισ. ευρώ στην περιοχή, ποσό που αντιπροσωπεύει το 14% του συνολικού ενεργητικού του ελληνικού πιστωτικού συστήματος.

«Τεστ κοπώσεως» από το ΔΝΤ

Την πλήρη πανευρωπαϊκή τραπεζική εικόνα επιχειρεί να συνθέσει το ΔΝΤ με τη διεξαγωγή σε όλα τα κράτη, και των αναπτυγμένων αλλά και των αναδυόμενων οικονομιών, των τεστ κοπώσεως (stress test).

Με τα stress test, eπιχειρεί να αναγνωρίσει τις επιπτώσεις, στις τράπεζες από ακραία, αλλά όχι απίθανα σενάρια. Σύμφωνα με τα σενάρια του stress test του ΔΝΤ, οι τράπεζες καλούνται να εξετάσουν πώς διαμορφώνονται τα θεμελιώδη μεγέθη τους ανάλογα με την πορεία π.χ. των επιτοκίων, των επιπτώσεων στις τράπεζες από την επιδείνωση της πραγματικής οικονομίας (αύξηση ανεργίας, κλπ). Το ΔΝΤ διενεργεί stress test στους τραπεζικούς κλάδους όλων των ευρωπαϊκών κρατών και των αναπτυγμένων αλλά και των αναδυομένων, προκειμένου να συνθέσει την πλήρη, πανευρωπαϊκή εικόνα, με κάθε δυνατή αλλαγή στην οικονομία.

Για παράδειγμα, με το ερωτηματολόγιο του ΔΝΤ, ζητείται να διαπιστωθούν οι επιπτώσεις από τη μεταβολή στην καμπύλη αποδόσεων. Κάθε τέτοια μεταβολή, επηρεάζει ευθέως τα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών και επομένως την κερδοφορία τους. Επιπλέον, από την μετατόπιση της καμπύλης μπορεί να φανεί το πρόβλημα που ενδέχεται να εμφανιστεί σε αποπληρωμές δανείων από εταιρείες και καταναλωτές.

Αποδόσεις

Η καμπύλη αποδόσεων είναι η διαφορά των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων με τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, δηλαδή π.χ. του euribor μήνα με το euribor έτους, την απόδοση ομολόγων τριετίας, πενταετίας κ.λπ. Όταν η καμπύλη είναι ανοδική, οι τράπεζες ωφελούνται καθώς έχουν χαμηλό κόστος χρηματοδότησης. Αντίθετα, όταν η καμπύλη γίνεται αρνητική (όπως αυτό έγινε τον Σεπτέμβριο του 2008), επηρεάζει αρνητικά την κερδοφορία των τραπεζών.

Δάνεια

Το ΔΝΤ σε συνεργασία με την Κεντρική μας Τράπεζα, εξετάζει και τις επιπτώσεις στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος σε περίπτωση κατά την οποία τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέλθουν στο 20% στις χώρες της Νέας Ευρώπης, στο 15% στην Τουρκία και στο 10% στην Ελλάδα. Όσον αφορά στα Βαλκάνια, ο Κεντρικός Τραπεζίτης έχει δηλώσει ότι στη χειρότερη περίπτωση οι καθυστερήσεις θα ανέλθουν σε 10%. Για τη χώρα μας, εφόσον οι οικονομικές συνθήκες επιδεινωθούν τονίζεται ότι δύσκολα θα ξεπεράσει το 6,5%, έναντι 5% που ήταν στο τέλος του 2008.