Αναζωπυρώνονται οι συζητήσεις για τα μέτρα ασφαλείας στα λιμάνια

“Ουδέν κακόν αμιγές καλού”. Το πρόσφατο περιστατικό της εκδήλωσης πυρκαγιάς σε έμφορτο συρόμενο φορτηγό που μετέφερε το επιβατηγό-οχηματαγωγό Knossos Palace και η διελκυστίνδα αναζήτησης ευθυνών άνοιξε έναν κύκλο συζητήσεων που συγκυριακά συμπίπτει χρονικά με τις εξελίξεις που δρομολογήθηκαν μόλις προχθές σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Eνωσης για ζητήματα ασφαλείας σε πλοία και λιμάνια που προβλέπει ο κώδικας ISPS ο οποίος τίθεται σε ισχύ από τα μέσα του επόμενου έτους.

Η υπόθεση της μεταφοράς φορτίων και η αντιστοίχισή τους με τα συνοδευτικά έγγραφα ήρθε και πάλι στο προσκήνιο εξαιτίας του γεγονότος, οι αιτίες του οποίου αναμένεται να φωτιστούν με το πόρισμα στο οποίο αναμένεται να καταλήξουν ακόμη και σήμερα οι εμπειρογνώμονες του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας και της Πυροσβεστικής. Με βάση τα πρώτα στοιχεία, το συρόμενο φορτηγό είχε μικτό φορτίο, κάτι δηλαδή που είναι σύνηθες στις μεταφορές καθώς το βασικό κόστος μεταφοράς στις περισσότερες των περιπτώσεων επιμερίζονται πολλοί εντολείς.

Ο κύκλος των συζητήσεων που άνοιξε και έρχεται να προστεθεί στο γενικότερο ζήτημα που αφορά ζητήματα ασφαλείας εμπορευμάτων εστιάζει στο ποιος είναι αρμόδιος για τους ελέγχους αλλά, κυρίως, πώς αυτοί μπορεί να είναι αποτελεσματικοί. Καθώς με τα επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία διακινούνται σε καθημερινή βάση εκατοντάδες φορτηγά κάθε τύπου, η διενέργεια λεπτομερών ελέγχων –σύμφωνα με συγκλίνουσες απόψεις εμπειρογνωμόνων– τόσο για την πιστή εφαρμογή των κείμενων διατάξεων όσο της αντιστοίχισης των δηλωτικών (συνοδευτικών) εγγράφων είναι αδύνατη. Συνεπώς, γεννάται θέμα καθώς από τα μέσα του επόμενου έτους η εφαρμογή του κώδικα ISPS δημιουργεί νέα δεδομένα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η υπόθεση των ελέγχων και της αντιστοιχίας με τα συνοδευτικά έγγραφα των φορτίων αποτελεί ακανθώδες ζήτημα το οποίο έχει λάβει και νομικές διαστάσεις. Χθες ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας παρουσίασε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης δηλωτικά έγγραφα με γενικόλογες αναφορές περί του είδους των κομιζόμενων εμπορευμάτων, γεγονός που επιβεβαιώνει πλήρως το χαοτικό της επικρατούσας κατάστασης που θα επιδεινωθεί μάλιστα, σύμφωνα με τους ειδικούς από το προσεχές έτος.

Ανεξαρτήτως των αιτίων του συμβάντος που θα παρουσιάσει το σχετικό πόρισμα, γεγονός είναι ότι το περιστατικό αποτελεί αιτία προβληματισμού τόσο των ελληνικών όσο και γενικότερα των αρμόδιων αρχών της Ευρωπαϊκής Eνωσης. Καθώς ο κώδικας είναι σαφής, το ερώτημα που γεννάται τώρα είναι περί της μεθόδου που θα επιλεγεί για τον έλεγχο των φορτίων, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται, καθώς σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο αλλάζουν οι χρόνοι φορτοεκφόρτωσης, απαιτούνται ειδικά μέσα για τον έλεγχο και σαφώς χώροι κυρίως στις λιμενικές ζώνες που δεν είναι και διαθέσιμοι σε κάθε περίπτωση.

Κύκλοι του Λιμενικού Σώματος χθες σημείωναν πως το θέμα των ελέγχων αναδεικνύεται σε μέγα ζήτημα, ενώ αντίστοιχα κύκλοι του τομέα των μεταφορών σημείωναν ότι τελικά το όλο ζήτημα μπορεί να λυθεί μόνο μέσω της τήρησης αρχείων λεπτομερούς χαρακτήρα σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές τα στοιχεία των οποίων θα γνωστοποιούνται εκτός του αποδέκτη και στις αρμόδιες λιμενικές αρχές. Βέβαια, το ζήτημα αυτό της γνωστοποίησης των στοιχείων ανάγεται σε ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο που αφορά στις συνδυασμένες μεταφορές και τις υποδομές που απαιτούνται.

Πίνακας περιεχομένων

Υποδομές

Στο μεταξύ, χθες, εμπειρογνώμονες περί θεμάτων διαχείρισης λιμένων επιβατηγών και μη συμφωνούσαν στο ότι από καμία νομολογία δεν προκύπτει υποχρέωση για τα λιμάνια να διαθέτουν κλίμακες (σκάλες) για αποεπιβίβαση επιβατών καθώς τα σύγχρονα επιβατηγά οχηματαγωγά διαθέτουν, ιδιαίτερα μετά την ισχύ και των πρόσφατων μέτρων ασφαλείας, ειδικούς καταπέλτες, αμφίπλευρα των καταπελτών που χρησιμοποιούνται για τα οχήματα, με τους οποίους γίνεται ασφαλώς και χωρίς κίνδυνο από την αποεπιβίβαση οχημάτων η αποεπιβίβαση των επιβατών.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι σε ορισμένα μόνο ευρωπαϊκά λιμάνια, εκεί που οι εγκαταστάσεις το δικαιολογούν για συγκεκριμένους τύπους πλοίων, χρησιμοποιούνται φυσούνες αεροπορικού τύπου για την αποεπιβίβαση επιβατών.

Ασχέτως πάντως της νομολογίας, το περιστατικό με το πλοίο των Μινωικών δίνει την ευκαιρία στο υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και την Eνωση Λιμένων Ελλάδος (ΕΛΙΜΕ) να εξετάσουν μία σειρά παραμέτρων που σχετίζονται με τη λήψη επιπρόσθετων μέτρων ασφαλείας, καθώς από τα περισσότερα λιμάνια διακινούνται κατ έτος μερικά εκατομμύρια επιβάτες και εκατοντάδες χιλιάδες οχήματα κάθε τύπου.

Η Νέα Δημοκρατία

Εξάλλου χθες, ένα 24ωρο μετά την ερώτηση του αρμόδιου για θέματα ναυτιλίας βουλευτή της Ν.Δ. Μ. Βαρβιτσιώτη περί της κατάστασης των λιμενικών υποδομών, με αφορμή τα διαδραματισθέντα στο λιμάνι του Ηρακλείου μεταξύ των αρμοδίων για το ποιος έχει την ευθύνη για την ασφαλή εκκένωση του πλοίου αλλά και τον εξοπλισμό που όφειλε ή όχι να έχει το λιμάνι, κατέθεσε και ο βουλευτής Ηρακλείου της Ν.Δ. Μ. Κεφαλογιάννης.

Η HELMEPA Με αφορμή τα διαδραματισθέντα αλλά και τις δηλώσεις που έγιναν και κατεγράφησαν, η HELMEPA σε ανακοίνωσή της αναφέρει τα ακόλουθα: “Η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα διαθέτει ναυτικούς των οποίων η ικανότητα, το θάρρος και η αυταπάρνηση βοήθησαν να διατηρείται η ναυτιλία μας στην κορυφή του παγκόσμιου εμπορικού στόλου.

Είναι αδύνατον να εξαλειφθούν ναυτικά ατυχήματα, αφού και τυχαίοι ακόμη παράγοντες μπορεί να συμβάλουν στη δημιουργία τους. Το γεγονός όμως ότι ο πλοίαρχος, οι αξιωματικοί και το πλήρωμα του “Κνωσός Παλάς”, μέλους της HELMEPA, κατόρθωσαν να φέρουν σε αίσιο τέλος το ατυχές περιστατικό στο Ηράκλειο δείχνει τον βαθμό ετοιμότητας και ικανότητάς τους.

Εκ μέρους των 13.000 Ελλήνων ναυτικών, εθελοντικά μελών της HELMEPA, της Ελληνικής Eνωσης Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος, εκφράζουμε τη λύπη μας γιατί ακούστηκε αρνητική κριτική σχετικά με τον επαγγελματισμό των Ελλήνων ναυτικών”.