Ελλάδα: μια περίπτωση όπου το να κερδίζεις χρόνο χειροτερεύει τα πράγματα

Η Ελλάδα σώθηκε! Αλλά για πόσο; H πρόσφατη ψήφος στο ελληνικό κοινοβούλιο επέτρεψε τους υπουργούς της ευρωζώνης να συναντηθούν στις Βρυξέλλες την Κυριακή (3/7) για να συζητήσουν ένα νέο πακέτο βοήθειας στην Ελλάδα, να εκταμιεύσουν μια ακόμα δόση από το περσινό πακέτο διάσωσης και να αποφύγουν μια άμεση κρίση αποπληρωμής των χρεών τους.

Αλλά από εδώ και στο εξής, κάθε τρεις μήνες κινδυνεύουμε να ξαναζούμε το ίδιο αγωνιώδες δράμα.

Η παροχή νέας ενίσχυσης στην Ελλάδα από το «διεθνές νομισματικό ταμείο» (ΔΝΤ) και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, εξαρτάται από το αν η Ελλάδα θα εκπληρώσει στο ακέραιο τις υποσχέσεις της όσον αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις και τα μέτρα λιτότητας κι από το αν το ΔΝΤ θα συνεχίσει να εκτιμά πως το ογκώδες δημόσιο χρέος της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι βιώσιμο.

Αλλά ακόμα και οι πιο αισιόδοξοι Ευρωπαίοι, δεν παριστάνουν πως η πρόσφατη συμφωνία έκανε πολύ περισσότερα από το να «αγοράσει» χρόνο.

Η κοινή πεποίθηση είναι πως η «αγορά» χρόνου είναι χρήσιμη. Όσο περισσότερο καθυστερεί η αναδιάρθρωση του χρέους μιας χώρας, τόσο περισσότερο καιρό έχουν οι τράπεζες και οι άλλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί να προφυλάξουν τους ισολογισμούς από τις επικείμενες απώλειες, και τόσο λιγότερες είναι οι αναμενόμενες επιπτώσεις της χρεοκοπίας. Το πλεόνασμα του χρόνου υποτίθεται πως επιτρέπει να απομονωθεί η Ελλάδα από τις υπόλοιπες ευάλωτες οικονομίες της ευρωζώνης, επιτρέποντας στους άλλους δέκτες βοήθειας, σαν την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, να αναστηλώσουν τις οικονομίες τους.

«Το βασικό όφελος από την αναβολή είναι η προστασία, ιδίως της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, αλλά και του λεγόμενου “δεύτερου κύματος” υπερχρεωμένων κρατών, σαν την Ισπανία και την Ιταλία», επισημαίνει ο Μάρκο Ανουνσιάτα (Marco Annunziata), επικεφαλής οικονομολόγος του «γιουνικρέντιτ».

Αλλά η αναβολή έχει και μια επιπλέον επίπτωση, που τελικά θα δυσχεράνει ακόμα περισσότερο την προσπάθεια τιθάσευσης του ελληνικού χρέους.

Το ελληνικό δημόσιο χρέος αυξάνει διαρκώς, αφού η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να χρειάζεται να δανείζεται για να καλύψει τα ελλείμματά της. Επιπλέον, κάθε τρίμηνο δανείζεται μια ακόμα δόση του πακέτου διάσωσής της από δημόσιους πιστωτές, για να ξεπληρώσει τους ιδιώτες δανειστές της.

Καθώς συμβαίνει αυτό, κάποια στιγμή μεταξύ του 2012 ή των αρχών του 2013, οι κρατικοί δανειστές, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ, θα έχουν δανείσει στην Ελλάδα περισσότερα από ότι ο ιδιωτικός τομέας. Το πότε θα συμβεί αυτό εξαρτάται από το αν η Ελλάδα θα τηρήσει την υπόσχεσή της να βρει 30 δις ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις την επόμενη τριετία και από το αν οι επενδυτές θα επενδύσουν, όπως υπόσχονται, 30 δις ευρώ που θα λάβουν από την εξόφληση ληγμένων ελληνικών ομολόγων στην αγορά νέων ελληνικών χρεογράφων.

«Ως το 2013, η Ελλάδα θα χρωστά περισσότερα σε κρατικούς φορείς από ότι σε ιδιωτικούς. Ως το 2016 η σχέση αυτή θα έχει διαμορφωθεί σε 4:1», λέει ο ‘Ανταμ Λέρικ (Adam Lerrick) ειδικός στα δημόσια οικονομικά και ερευνητής στο «ινστιτούτο αμερικανικής επιχείρησης» (AEI). «Όσο περισσότερα χρωστάει σε κρατικούς φορείς, τόσο δυσκολότερο είναι να αναδιαρθρωθεί το χρέος της», προσθέτει.

Όταν το χρέος της Ελλάδας στους κρατικούς φορείς ξεπεράσει εκείνο στους ιδιωτικούς, το ελληνικό δημόσιο χρέος θα έχει ξεπεράσει το 160% του ΑΕΠ. Συνήθως το όριο βιωσιμότητας ενός δημόσιου χρέους τοποθετείται γύρω στο 80%. Για να φθάσει το ελληνικό χρέος στα επίπεδα αυτά, θα έπρεπε να διαγραφεί εντελώς το χρέος της Ελλάδας στους ιδιωτικούς φορείς, εκτός αν και οι κρατικοί φορείς δέχονταν να δεχθούν απώλειες κεφαλαίου με «κούρεμα» των οφειλών της Ελλάδας και προς αυτούς. Το ΔΝΤ πάντως θεωρεί εαυτόν «προνομιακό πιστωτή», πράγμα που σημαίνει πως απαιτεί να αποπληρώνεται το 100% των δανείων του.

Αλλά και ένα «κούρεμα», που θα έφερνε το ελληνικό δημόσιο χρέος γύρω στο 100% του ΑΕΠ, θα καθιστούσε ίσως διαχειρίσιμο το ελληνικό χρέος, ισχυρίζεται ο κ. Λέρικ. «Στην περίπτωση αυτή το ελληνικό χρέος θα εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλό ώστε να βρεθούν επενδυτές πρόθυμοι να επενδύσουν σε ελληνικά χρεόγραφα. Δεν αξίζει τον κόπο να υποστούμε όλη την επιδείνωση και το κόστος της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, χωρίς να επιλύσουμε οριστικά το πρόβλημα αυτό».

Μια πρόταση που δε μειώνει το ελληνικό χρέος είναι εκείνη της «ομοσπονδίας γαλλικών τραπεζών» (FBF) να ενθαρρύνουν τα μέλη τους να ανανεώσουν την απόκτηση ελληνικών χρεογράφων ύψους 30 δις ευρώ. Σύμφωνα με τους αναλυτές, η πρόταση αυτή είναι πολυδάπανη για την Ελλάδα, που θα καταβάλει διψήφια επιτόκια, ακόμα κι αν υποθέσουμε πως θα έχει επανέρθει σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Αλλά και η προϊστορία της πρότασης αυτής είναι μάλλον δυσοίωνη: ανάλογες «εθελούσιες» ανταλλαγές χρεογράφων όπως του μεξικανικού ομόλογου «Αζτέκος» το 1988 ή των αργεντινών ομολόγων το 2001, ακολουθήθηκαν ταχέως από αναδιαρθρώσεις που επέβαλαν το «κούρεμα» των κεφαλαίων των πιστωτών.

Με την πρόταση αυτή επίσης θα διευρυνθεί το ελληνικό δημόσιο χρέος, παρά την υιοθέτηση εγγυητικών τεχνικών που εφαρμόστηκαν στο «σχέδιο Μπρέιντι» της δεκαετίας του 1980, που συνέβαλε στο να βγει η λατινική Αμερική από την κρίση δανεισμού της.

Αλλά, όπως θυμίζει ο καθηγητής του LSE Ρίτσαρντ Πορτς (Richard Portes), στην πραγματικότητα, το «σχέδιο Μπρέιντι» συνοδεύτηκε από «κούρεμα»της τάξης του 35%-40% στο κεφάλαιο των κατόχων ομολόγων. Και συνεχίζει λέγοντας πως οι ηγέτες της Ευρώπης θα πρέπει να προετοιμάζονται για την επανάληψη αυτού ακριβώς του σεναρίου. Μια τέτοια αναδιάρθρωση θα έπρεπε να έχει συμβεί «σήμερα, χτες, εδώ κι ένα χρόνο», επιμένει.

Το δίδαγμα της «χαμένης λατινοαμερικανικής δεκαετίας του ’80» είναι πως οι επενδυτές και οι επιχειρήσεις πλήττονται καίρια κι η κερδοφορία τους συρρικνώνεται όταν η οικονομία στραγγίζεται «για να αποπληρωθεί ένα ασήκωτο χρέος», προσθέτει.

Οι επενδυτές φαίνονται να μοιράζονται αυτή την άποψη. Τα ελληνικά κρατικά ομόλογα που λήγουν σε δύο χρόνια έχουν επιτόκια της τάξης του 26%, που σημαίνει πως οι επενδυτές έχουν προεξοφλήσει πως δεν πρόκειται να ξαναπάρουν πίσω το σύνολο του κεφαλαίου τους.

Αλλά υπάρχει κι άλλη διέξοδος: οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ευρωζώνης καλά θα κάνουν να ακούσουν τις προειδοποιήσεις της ΕΚΤ για τους κινδύνους επέκτασης της κρίσης μετά από τυχόν αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, και να σπεύσουν να εγγυηθούν μέρος ή το σύνολο του ελληνικού δημόσιου χρέους. Ακόμα κι αν αυτό μπορεί να έχει τοξικές πολιτικές επιπτώσεις στη Γερμανία και πολλές άλλες χώρες-πιστωτές, είναι πιθανότατα ο μόνος δρόμος προκειμένου να αποφευχθεί η χρεοκοπία της Ελλάδας.

Μια τέτοια επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης θα έλυνε μονομιάς την ελληνική δημοσιονομική κρίση, και είναι μια απόφαση που οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα χρειαστεί να την αντιμετωπίσουν, πιθανότατα συντομότερα από ότι νομίζουν.

Αλήθεια, 25% επιτόκιο, δίνει κανείς;

Προηγούμενο άρθρο3D τηλεοράσεις ΧΩΡΙΣ γυαλιά
Επόμενο άρθροΔημοκρατική υστερία και πολιτικά αδιέξοδα
Avatar
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας