Γερμανία: τα εύσημα του πάπα επικυρώνουν πως οι «πράσινοι» γύρισαν σελίδα

Με ποιον συγγενεύει περισσότερο πολιτικά ο κυβερνήτης της Βάδης-Βυρτεμβέργης Βίνφριντ Κρέτσμαν (Winfried Kretschmann); Με τον πάπα ή με τον Γκέρβαλντ Κλάους-Μπρούνερ (Gerwald Claus-Brunner) το μέλος του κόμματος των «πειρατών» που αρέσκεται να φοράει φόρμες;

Ο ρωμαιοκαθολικός Κρέτσμαν ανήκει στο οικολογικό κίνημα, όπου κάποτε οι φόρμες ήταν επίσης σχεδόν υποχρεωτικές. Αλλά σήμερα, ως πρώτος «πράσινος» κυβερνήτης γερμανικού κρατιδίου, φοράει κοστούμια. Στο κάτω-κάτω ανήκει πια στο πολιτικό κατεστημένο.

Το γεγονός είναι πως μιλώντας στην «μπούντεσταγκ», στο γερμανικό κοινοβούλιο, την περασμένη εβδομάδα, ο πάπας Βενέδικτος ο 16ος απέδωσε εύσημα στο οικολογικό κίνημα. Αυτή η επιδοκιμασία εκ μέρους του πάπα αναγορεύει επιτέλους τους Γερμανούς «πράσινους» σε κόμμα ανίκανο να τρομάξει ή να προκαλέσει τον οποιονδήποτε. Οι εποχές της θητείας του ως κόμματος διαμαρτυρίας πέρασαν ανεπιστρεπτί.

Η εξέλιξη αυτή επικυρώθηκε από το γεγονός πως πριν λίγες εβδομάδες ο Κλάους-Μπρίνερ εξελέγη μέλος του πολιτειακού κοινοβουλίου του Βερολίνου. Το κόμμα του, οι «πειρατές», έλαβε στις πολιτειακές εκλογές 9% της λαϊκής ψήφου, ένα αποτέλεσμα που εκφράζει δυσφορία με το πολιτικό σύστημα: με την ακαμψία του, την εξουσιομανία του, την αλαζονεία του και την κλίση του προς το συμβιβασμό.

Κλείνοντας έναν κύκλο

Οι «πράσινοι» είναι πια εντελώς εξοικειωμένοι με όλες τις παραπάνω πλευρές του πολιτικού συστήματος. Τις δεκαετίες του 1970 και 1980, όταν ανήκαν στο πολιτικό περιθώριο, πρωτοστατούσαν στις αντικαθεστωτικές διαμαρτυρίες. Αλλά σήμερα, είναι αυτοί που αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό από τους περιθωριακούς.

Οι σημερινοί «πράσινοι», ένα κόμμα που το επιδοκιμάζει ο πάπας και που το ανταγωνίζεται ένα νεοσύστατο αντισυμβατικό κόμμα, αποτελούν πια οργανικό τμήμα του πολιτικού κατεστημένου. Τις περασμένες εβδομάδες ολοκλήρωσαν έναν κύκλο: αφήνοντας χώρο στην ανάδειξη ενός νέου κόμματος διαμαρτυρίας, έπαψαν ταυτόχρονα να είναι οι ίδιοι κόμμα διαμαρτυρίας.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, οι κεντροαριστεροί σοσιαλδημοκράτες του SPD υποτίμησαν το σκίρτημα μιας νέας περιβαλλοντικής συνείδησης, στο περιθώριο της κοινωνίας. Κάνοντάς το, έδωσαν στους «πράσινους» την ευκαιρία να υπάρξουν και να αρχίσουν να κερδίζουν έδρες στο ομοσπονδιακό και τα τοπικά κοινοβούλια.

Ως κόμμα διαμαρτυρίας, οι «πράσινοι» είχαν δύο κύριους στόχους:

  • Πρώτον, να μπολιάσουν με τον οικολογικό προβληματισμό το πολιτικό σύστημα.
  • Δεύτερον, να το αλλάξουν. Επιδίωκαν την αλλαγή της γερμανικής πολιτικής κουλτούρας και τη δημιουργία ενός νέου τρόπου συνδιαλλαγής με την εξουσία, ξεκινώντας από τον τρόπο ντυσίματος και το στιλ. Το κόμμα των «πράσινων» εμφανίστηκε φορώντας φόρμες και αθλητικά παπούτσια. Χαρακτηρίζονταν επίσης από την «από τα κάτω» προσέγγιση της πολιτικής και το σκεπτικισμό με τον οποίο αντιμετώπιζαν την ανάληψη κυβερνητικών ευθυνών.

Όλα τα κόμματα έγιναν «πράσινα»

Οι «πράσινοι» πέτυχαν τον πρώτο στόχο τους. Κατά μία έννοια, σήμερα όλα τα κόμματα είναι «πράσινα». Παρά τους αρχικούς δισταγμούς και τις αντιδράσεις της, η συντηρητική «χριστιανική δημοκρατική ένωση» (CDU), το βαυαρικό αδερφό κόμμα της, η «χριστιανική κοινωνική ένωση» (CSU) και οι φιλελεύθεροι του «κόμματος των ελευθέρων δημοκρατών» (FDP) υποστηρίζουν πλέον σήμερα την κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας. Το Μάιο, ο Κρέτσμαν ορκίστηκε ως ο πρώτος «πράσινος» πρωθυπουργός γερμανικού κρατιδίου. Αλλά την ώρα που οι «πράσινοι» επέβαλαν τις βασικές τους αντιλήψεις στο πολιτικό σύστημα, το σύστημα επέβαλε με τη σειρά του τους κανόνες λειτουργίας του στα μυαλά των ιθυνόντων των «πράσινων», που ανέπτυξαν κι αυτοί με τη σειρά τους την αγάπη προς την εξουσία.

Το πολιτικό σύστημα είναι πανίσχυρο. Όλοι όσοι αφέθηκαν να γίνουν μέλη του έχασαν μέρος της περασμένης τους ταυτότητας και μετατράπηκαν σε μέλη του συστήματος. Το πολιτικό σύστημα εξουδετερώνει τα πολιτικά ιδεώδη και κάθε ίχνος ριζοσπαστισμού. Όπως το έθεσε ο ίδιος ο πάπας στην ομιλία του στο γερμανικό κοινοβούλιο, «η επιτυχία μπορεί να είναι σαγηνευτική».

Αυτό ακριβώς έπαθαν οι «πράσινοι». Αναζήτησαν την επιτυχία εντός του πολιτικού συστήματος και για να την πετύχουν χρειάστηκε να αποστασιοποιηθούν καταπληκτικά από τις ρίζες τους, του κόμματος διαμαρτυρίας. Ντύθηκαν με κοστούμια, διεξήγαγαν πολέμους και έκαναν χιλιάδες συμβιβασμούς προκειμένου να κατακτήσουν και να διατηρήσουν μερίδιο της εξουσίας. Τα κορυφαία τους στελέχη αποκόπηκαν από την πολιτική τους βάση.

Οι «πράσινοι» πέτυχαν να πρασινίσουν το σύστημα, που όμως για αντίποινα καθυπόταξε τους «πράσινους». Έγιναν κι αυτοί με τη σειρά τους ένα κόμμα που μάχεται στο χώρο του πολιτικού κέντρου, ένα αξιοσέβαστο κόμμα που μέχρι κι ο πάπας μπορεί ανέτως να ευλογήσει.

Ένα κόμμα χωρίς παπική ευλογία

Αλλά είναι ασύμβατο να είναι κανείς παράλληλα κόμμα διαμαρτυρίας και καθεστωτική δύναμη, όσο κι αν ορισμένα στελέχη των «πράσινων» προσποιούνται πως είναι και τα δύο ταυτόχρονα. Πάντως, η αντίφαση αυτή δεν έμεινε απαρατήρητη από τα μέλη του περιθωρίου, από όλους όσοι νιώθουν παραμελημένοι και αδικημένοι. Στο Βερολίνο, έγινε σαφές πως όλοι αυτοί ήταν απρόθυμοι να υπερψηφίσουν ένα κόμμα που φλέρταρε ανοικτά με την ιδέα της συγκυβέρνησης με τους χριστιανοδημοκράτες της CDU.

Ο πάπας τόνισε πως οι πολιτικοί οφείλουν να διαθέτουν «ευήκοη καρδιά». Οι «πράσινοι» όμως έπαψαν να αφουγκράζονται το κοινωνικό περιθώριο, όπου πιθανότατα σήμερα γεννώνται νέα κινήματα διαμαρτυρίας, που επικεντρώνονται στον τρόπο ζωής που οργανώνεται γύρω από τις τεχνολογίες της επικοινωνίας.

Η καθιέρωση των «πράσινων» υπήρξε κοινωνικά επωφελής. Κάθε κίνημα διαμαρτυρίας που σταδιοδρομεί πολιτικά συνεισφέρει στο πολιτικό σύστημα και ενδυναμώνει τις δυνάμεις συνοχής της χώρας. Αλλά εξίσου επωφελής είναι η εμφάνιση ενός νέου πολιτικού κόμματος, που εκφράζει τους περιφρονημένους και τους ξεχασμένους της κοινωνίας, ενός κόμματος που αδιαφορεί για την παπική ευλογία. Αν όλα πάνε καλά, αυτές οι εξελίξεις μπορεί να σηματοδοτούν την έναρξη μιας νέας πολιτικής φάσης.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας