Η επιτυχία της αριστεράς στη Δανία προαναγγέλλει το άνοιγμα ενός νέου αριστερού πολιτικού κύκλου

Πόσες φορές δεν το ακούσαμε τα τελευταία χρόνια; «Η αριστερά βρίσκεται σε κρίση» Τα γεγονότα είναι πεισματάρικα. Από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) μόνο τέσσερα σήμερα κυβερνώνται από σοσιαλδημοκράτες. Πράγμα που, παρ’ όλα αυτά, αξίζει να μας καταπλήσσει: η οικονομική κρίση δε θέτει άραγε υπό επανεξέταση το φιλελεύθερο υπόδειγμα;

Εξάλλου, αν η αριστερά βρίσκεται σε κρίση και χρειάζεται να αποδεχτεί τα περασμένα της λάθη, το ίδιο συμβαίνει και στη δεξιά, η οποία, μεθυσμένη από την εξουσία, δεν έχει ακόμα συνειδητοποιήσει την τρέχουσα κρίση της ίδια της δημοκρατίας, όπως αυτή εκδηλώνεται από την απάθεια και την αποστασιοποίηση των πολιτών. Επιπλέον, το κοινωνικό της μοντέλο δεν είναι φορέας κανενός μέλλοντος, όπως είναι προφανές από την αδυναμία της να απαντήσει στην κρίση. Πάντως η πραγματιστική, καιροσκοπική και κυνική δεξιά επιχείρησε (επιτυχώς) να αξιοποιήσει την κρίση και τα συναισθήματα φόβου και ανασφάλειας που αυτή προκαλεί.

Ευτυχώς όμως, δεν πέφτουν όλοι οι πολίτες θύματα της προπαγάνδας της, που συχνά έχει φασιστικές αποχρώσεις. Στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία η δεξιά είναι πια μειοψηφία στην κοινή γνώμη. Αποτέλεσμα που επικυρώθηκε από την οδυνηρή ήττα του Σίλβιο Μπερλουσκόνι (Silvio Berlusconi) στο προπύργιό του, το Μιλάνο, κατά τη διάρκεια των ιταλικών δημοτικών εκλογών του Μαΐου.

Ίδια είναι η κατάσταση για τη CDU της ‘Ανγκελα Μέρκελ (Angela Merkel) που βίωσε εφέτος μια σειρά από εκλογικά ραπίσματα σε επτά περιφερειακές εκλογές, για να μη μιλήσουμε για τα αποκαρδιωτικά αποτελέσματα του φιλελεύθερου κυβερνητικού της εταίρου.

Έχουμε εδώ δύο ηγέτες που βρίσκονται σε δύσκολη θέση που αν η κατάσταση δε βελτιωθεί, θα μπορούσε να συρθούν σε πρόωρες εκλογές του χρόνου, καθιστώντας έτσι το 2012 μια χρονιά-κλειδί για τους προοδευτικούς.

Αναμένοντας το 2012, ιδίως τη Γαλλία, όπου αλλεπάλληλες δημοσκοπήσεις προαναγγέλλουν την εκλογική νίκη της αριστεράς, ένας πρώτος οιωνός αλλαγής μας ήρθε την Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου από τη Δανία, όπου στις βουλευτικές εκλογές επικράτησε η «κόκκινη συμμαχία» υπό την ηγεσία της Χέλε Τόρνινγκ-Σμιντ (Helle Thorning-Schmidt) που χάρη στην επιτυχία της αυτή θα είναι η πρώτη γυναίκα που θα διευθύνει τις τύχες της Δανίας.

Αυτή η επιστροφή των προοδευτικών στην εξουσία προαναγγέλλει επίσης τη χαλάρωση των αντι-μεταναστευτικών μέτρων και μια αναπτυξιακή οικονομική πολιτική, με άξονα τις δαπάνες για αναβάθμιση των υποδομών, της εκπαίδευσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η χρηματοδότηση του προγράμματος αυτού προγραμματίζεται να εξασφαλιστεί από την περαιτέρω φορολόγηση των τραπεζών και των κεφαλαιακών αποδόσεων των πλουσιότερων Δανών.

Το πρόγραμμα αυτό σηματοδοτεί μια πελώρια πρόοδο από την άποψη πως οι αναλύσεις για την δυσχερή κατάσταση της αριστεράς ξεπερνιούνται εν τοις πράγμασι από ένα προγραμματικό πλαίσιο που απαντά στο ερώτημα: τι να κάνουμε για να ανακάμψει το προοδευτικό κίνημα;

Σε αυτή την προοπτική, και σε αντίθεση με τη δεξιά, που η κουλτούρα της -υπό την επήρεια μάλιστα των ακροδεξιών κομμάτων- την ωθεί σε μια αναδίπλωση -εθνική, αλλά ακόμα περιφερειακή- η αναγέννηση του προοδευτισμού είναι αδιαχώριστη από την αναζωογόνηση της Ευρώπης, που χρειάζεται να γίνεται αντιληπτή ταυτόχρονα σαν ιδεαλιστική έννοια, σαν πολιτική αποστολή και σαν κοινωνικό πρόγραμμα. Εξ ου και χρειάζεται να συναφθεί μια νέα συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων της Ευρώπης, που θα συμπεριλαμβάνει ως τις οικολογικές δυνάμεις, χωρίς να λησμονούνται οι δυνάμεις που αναδύονται από την κοινωνία των πολιτών: μια συμμαχία που στον πυρήνα της θα θέτει την πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης.

Στην προοπτική αυτή είναι ανάγκη να υπογραμμίσουμε την ικανότητα της Χέλε Τόρινινγκ-Σμιντ να συνενώσει τις αριστερές δυνάμεις και να υπερβεί τον επικεντρωμένο στην ασφάλεια και τη μετανάστευση λαϊκιστικό λόγο του «φιλελεύθερου κόμματος», που ο πρωθυπουργός Λαρς Λόκε Ρασμούσεν (Lars Løkke Rasmussen) θεσμικά τη δεκαετία της συμμαχίας του με το «κόμμα του δανικού λαού» (DF), τον ακροδεξιό πολιτικό σχηματισμό που αναφέρει στο αντι-μεταναστευτικό του μανιφέστο ο Νορβηγός δολοφόνος ‘Αντερς Μπέιρινγκ Μπρέιβικ (Anders Behring Breivik).

Όπως αποδεικνύουν οι διαδηλώσεις της Μαδρίτης, της Αθήνας και του Λονδίνου των τελευταίων μηνών, που εκ πρώτης όψεως μπορούν να παραλληλιστούν, αν και εκδήλωναν διαφορετικά αιτήματα, η καθεστηκυία τάξη δεν μπορεί να συνεχίσει απαράλλακτη όπως σήμερα.

Έρχεται μια νέα κοινωνία, που χρειάζεται να προσαρμοστεί στο νέο κόσμο που πλάθεται υπό την επίδραση των νέων τεχνολογιών. Όπως αποκαλύπτει ο τελευταίος τόμος του σχεδίου μας «επόμενη αριστερά» που ξεκινήσαμε ως «ευρωπαϊκό ίδρυμα προοδευτικών σπουδών» (FEPS) μετά τα καταστροφικά αποτελέσματα των ευρωεκλογών του 2009, καταστροφικά όχι μόνο για την αριστερά, αλλά και -από την άποψη της συμμετοχής- για την ίδια την ευρωπαϊκή δημοκρατία, το μέλλον των προοδευτικών κομμάτων θα εξαρτηθεί από την ικανότητά τους να εξευρωπαΐσουν τα μέλη τους στο εθνικό επίπεδο, και να είναι εις θέση να εμβαθύνουν και να ενδυναμώνουν το ευρωπαϊκό εγχείρημα, πετυχαίνοντας παράλληλα να πάψει η Ευρώπη να προχωρά σαν το κάβουρα και να βαρύνει επιτέλους στις διεθνείς σχέσεις.

Οι εκλογές της Δανίας ήταν οι πρώτες σε μια σειρά που θα μπορούσε να καταλήξει, μετά την πάροδο δύο ετών, σε μια πραγματική προοδευτική στροφή στην Ευρώπη. Η επικράτηση των προοδευτικών δυνάμεων θα μπορούσε να αποκαταστήσει την ορμή της ΕΕ και την αξιοπιστία της, που της έλειψαν για τόσο πολύ καιρό και την καθήλωσαν σε ένα μηχανισμό που υπεραμύνεται απλά της νομισματικής σταθερότητας, ούτως ώστε επιτέλους να στραφεί προς την ανάπτυξη, προς το μέλλον, προς μια νέα πολιτική φάση.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας