Η Σιδηρά Κυρία του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου

Η Σιδηρά Κυρία του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου

Η Κατερίνα Λέχου, η Σιδηρά Κυρία του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου αντιμετωπίζει τις προκλήσεις στην αγορά εργασίας, βγαίνει δυνατή από την κρίση και τονίζει πως αυτό που μένει είναι οι προσωπικές σχέσεις.

Τον Νοέμβριο του 1971, κι ενώ η οικονομία της Αμερικής διερχόταν, για μια ακόμη φορά, περίοδο βαθιάς ύφεσης o Nιλ Σάϊμον παρουσίαζε στο Μπροντγουέι την κωμωδία Ο Φυλακισμένος της Διπλανής Πόρτας. Το κοινό ανταποκρίθηκε θερμά, αναγνωρίζοντας στους ήρωες στοιχεία από την καθημερινότητά τους, κέρδισε μια υποψηφιότητα για Tony και τελικά μεταφέρθηκε με επιτυχία το 1975 στη μεγάλη οθόνη, με τους Τζάκ Λέμον και Αν Μπάνκροφτ. Στην Ελλάδα παίχτηκε για πρώτη φορά το 1972, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ στους κεντρικούς ρόλους. «Τότε δεν αφορούσε κανέναν, κατέβηκε γρήγορα», σημειώνει η Κατερίνα Λέχου που καλείται να υποδυθεί την Έντνα Έντισον, σύντροφο του ήρωα και «κυματοθραύστη» των φόβων και των επαγγελματικών του συμφορών.

Το έργο θα κάνει πρεμιέρα στις 6 Οκτωβρίου στη νέα επαγγελματική στέγη του Γρηγόρη Βαλτινού, το θέατρο Ιλίσια, με τον ίδιο στον πρωταγωνιστικό ρόλο, σε δική του μετάφραση, σκηνοθεσία και μουσική επιμέλεια. «Εκτός από τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, το κείμενο του Σάιμον μιλά για την αγριότητα της πόλης. Οι άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με αυτό το “θηρίο”, με όλη την τρέλα που κουβαλάει. Το ’70 η Αθήνα ακόμα έμοιαζε γειτονιά. Εδώ, τα πράγματα τα ζούμε ετεροχρονισμένα», επισημαίνει η δημοφιλής ηθοποιός, υποστηρίζοντας ότι σήμερα αυτή η επιλογή είναι «απολύτως επίκαιρη».

Το έργο ξεκινά με τον Μελ Έντισον να ξαγρυπνά στο σαλόνι του, δυσανασχετώντας με ο,τιδήποτε τον περιβάλλει. Γκρινιάζει για τους λεπτούς τοίχους, τους γείτονες, το air condition που διαρκώς χαλάει. Η σύζυγός του είναι υπομονετική, σχεδόν στοργική μαζί του. Στη δεύτερη σκηνή, ανοίγει την πόρτα του διαμερίσματος για να ανακαλύψει ότι τους λήστεψαν. Η επόμενη είδηση είναι πως έχει απολυθεί.

«Η απόλυση λειτουργεί σαν καταλύτης: ξαφνικά ο ήρωας αντικρίζει το άσχημο, απάνθρωπο πρόσωπο της πόλης, τρομοκρατείται όντας άνεργος στην 5η δεκαετία της ζωής του, και τελικά ταράζεται διαπιστώνοντας πως η γυναίκα του αφήνει την οικογενειακή εστία προς αναζήτηση εργασίας. Ο κόσμος του καταρρέει». Σύμφωνα με την Κατερίνα Λέχου, όμως, τα κοινωνικοπολιτικά και οικονομικά γεγονότα είναι μόνο το εξωτερικό περίβλημα, αυτό που έχει σημασία είναι πως λειτουργούν στον ψυχισμό των ηρώων. «Παρατηρείς πως διαμορφώνονται οι σχέσεις όταν αλλάζει ένα καθεστώς, διαπιστώνεις ποιοι σε αγαπούν, τι μένει, τι δεν μένει στο τέλος».

Με διαβεβαιώνει πως αντίθετα με τη δική μου πρώτη ανάγνωση, η Έντνα δεν αντιμετωπίζει τον σύζυγό της «με πίκα», είναι οπλισμένη με δύναμη και υπομονή για να χειριστεί τη νέα κατάσταση. «Κάποιες φορές ο σύντροφός μας γκρινιάζει και πρέπει να κάνουμε πίσω. Είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που είμαι μ’ έναν άνθρωπο που υποχωρεί, δείχνει κατανόηση, το ίδιο κι εγώ. Είναι σημαντικό να υπάρχει ισορροπία στη σχέση, διαφορετικά ο ένας από τους δυο ασφυκτιά». Της επισημαίνω ότι το κοινό την έχει συνδέσει με ρόλους μεγαλύτερης γυναίκας και τη ρωτώ αν αισθάνεται αδικημένη με τα χρόνια που της φορτώνουν.

«Είναι κάτι που το διεκδίκησα, στην αρχή δεν μπορούσαν να με φανταστούν να υποδύομαι την Ελένη στο Ευτυχισμένοι Μαζί. Έχω περάσει τα 40, μου φαίνεται λογικό να μου προτείνουν ρόλους μάνας με παιδιά στην εφηβεία». Στο Νησί παρουσιάστηκε καταπονημένη και άρρωστη, αλλά κι αυτό είναι κάτι που επιζητά. «Προσπαθώ να μην εγκλωβίζομαι στην εικόνα μου, να είμαι εύπλαστη, θεωρώ πως αυτό είναι και το ζητούμενο για έναν ηθοποιό». Στο Νησί βεβαιώθηκε και για κάτι ακόμα: η διάρκεια ή η έκταση ενός ρόλου δεν ταυτίζεται με την εντύπωση που αφήνει στο κοινό ο χαρακτήρας που υποδύεσαι.

«Όταν ήμουν μικρότερη υποστήριζα το ίδιο, θεωρητικά όμως, με το Νησί βίωσα την αλήθεια αυτής της θέσης. Σημασία έχει σε ποιο περιβάλλον βρίσκεσαι, με ποιον άνθρωπο είσαι απέναντι και όχι πόσες σελίδες κρατάς στα χέρια σου. Στο 22ο επεισόδιο θα έπρεπε κανονικά να με έχουν ξεχάσει, να μην υπάρχω. Ήταν αποκαλυπτικό όλο αυτό. Κατέληξα πως είμαι σ’ αυτήν τη δουλειά γιατί έχω ανάγκη να λειτουργώ σαν μέλος ενός συνόλου, να επικοινωνώ».

Η ανάγκη της για επικοινωνία την έσπρωξε και στη δραματική σχολή. Ντροπαλή και εσωστρεφής, αποφάσισε να διαβεί την πόρτα του Θεάτρου Τέχνης ψάχνοντας μια δίοδο για να εκφραστεί. Αν και προερχόμενη από μια σχολή που έθετε κατευθύνσεις και αυστηρές απαγορεύσεις στους σπουδαστές της, εκείνη δε φαίνεται να έχει “στεγανά”. «Δεν μου αρέσουν οι κατευθύνσεις. Αντιμετωπίζω με το ίδιο δέος όλα τα κείμενα σε κάθε μέσο. Κάθε είδος έχει διαφορετικές δυσκολίες και από κάθε συνεργασία απορροφάς καλά στοιχεία».

Υπέρμαχος της τηλεόρασης, παραδέχεται πως φέτος, και παρά την επιτυχία που σημείωσε η τηλεοπτική σειρά στην οποία πρωταγωνιστούσε την περασμένη σεζόν, δεν έχει δεχτεί προτάσεις. «Πιστεύω πως θα ανακάμψει η τηλεόραση. Την αγαπώ και σαν θεατής, έχω μάθει όμως να χειρίζομαι και το τηλεκοντρόλ». Τονίζει πως δεν κάνει τίποτα «με ελαφράδα», και δεν ξεκινά «ποτέ με μικρό καλάθι», χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν έχει δικαίωμα στην αποτυχία ή το λάθος.

Προτιμά την κλασική ιταλική σκηνή γιατί, όπως λέει, δημιουργεί μια συνθήκη, σε μυεί στη διαδικασία του θεάτρου και εναντιώνεται στο interactive θέαμα γιατί καταργούνται οι ρόλοι «ηθοποιού» και «θεατή». «Δεν με ελκύει το θέατρο μέσα στο “σαλόνι” μου και δεν θέλω να συμμετέχω σαν θεατής, θέλω να κάτσω να με πας ένα “ταξίδι”». Μιλώντας για ταξίδια, αναφέρει ότι έκανε 6 χρόνια ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία, απολαμβάνοντας τη δική της «εσωτερική διαδρομή».

«Οι περισσότεροι όταν απευθύνονται στον ψυχοθεραπευτή είναι καταρρακωμένοι, εγώ πήγα περιχαρής. Ήθελα να κατανοήσω μερικά πράγματα σε βάθος και η συζήτηση μ’ έναν φίλο ή ένα βιβλίο δεν στο προσφέρει αυτό. Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία σε βάζει σε μια διαδικασία σκέψης με όποια ταχύτητα αντέχεις και θέλεις εσύ. Βλέπεις τα πράγματα με περισσότερη διαύγεια. Το να δεις τον εαυτό σου είναι επίπονη διαδικασία, δύσκολη υπόθεση. Δεν αλλάζει βέβαια κάτι, τα τραύματα, τα βιώματα είναι εκεί, όμως τα γνωρίζεις. Το πρώτο που κατακτάς από αυτή τη μακρόχρονη διαδικασία είναι η επιείκεια. Όταν βλέπεις τον εαυτό σου με όλες τις παραμορφώσεις του, αμέσως γίνεσαι επιεικής στον απέναντι. Συμβαίνει αυτόματα».

Άλλαξαν πολλά πράγματα στο διάστημα των 6 ετών. Πήρε την απόφαση να αφήσει το πατρικό της, να ζήσει μόνη της. «Κακά τα ψέματα, δεν ενηλικιώνεσαι αν δεν αναλάβεις πλήρως την ευθύνη του εαυτού σου». Ομολογεί ότι έχει ροπή στις σχέσεις εξάρτησης, σε κάθε επίπεδο, φιλικό, ερωτικό, επαγγελματικό, οικογενειακό. «Με τη μητέρα μου, όμως, άγγιζε τα όρια της νοσηρότητας.

Τώρα τα έχω λύσει αυτά, έκοψα τον ομφάλιο λώρο», τονίζει. Αναπόφευκτα ξεκαθάρισε και το τοπίο στη ζωή της. «Μπορεί ένας άνθρωπος να είναι θαυμάσιος, αλλά να είναι κακή επιρροή για σένα, γι’ αυτό και κάποιοι δεσμοί έσπασαν και άλλες πάλι σχέσεις ξαναγεννήθηκαν από τη στάχτη τους σε πιο υγιή βάση, όπως με τη μεγάλη μου αδελφή. Ξαναχτίσαμε μια σχέση από την αρχή, πολύ όμορφη και δυνατή». Ομολογεί πως τα έχει απλοποιήσει τα πράγματα. Από κάθε άνθρωπο λαμβάνει αυτό που μπορεί να της δώσει. «Παλιά τα περίμενα όλα από έναν. Ήταν λάθος προσμονή και εκτίμηση».

Κλείνοντας τη συζήτηση μιλάμε για τη μόδα, την οικονομική κρίση, τη νέα πραγματικότητα που βιώνουμε. «Στη μόδα αντικατοπτρίζονται πολλά πράγματα, πολιτικές, κοινωνικές τάσεις. Αφορά έναν τρέχοντα τρόπο ζωής. Το τι είναι της μόδας, όμως, δεν με ενδιαφέρει διόλου. Μου αρέσει να είμαι δημιουργική, να διαλέγω τα στοιχεία που θεωρώ πως μου ταιριάζουν και να τα συνθέτω ξανά. Επιθυμώ βέβαια πολλά που δεν μπορώ να τα έχω, το επεξεργάζομαι ωστόσο στο μυαλό μου και δεν το αφήνω να με τρώει».

Δηλώνει αισιόδοξη ότι θα προκύψουν οφέλη από την κρίση, το μυστικό είναι να είσαι ευέλικτος, προσθέτει. «Να μπορείς να διακρίνεις την προοπτική νέων δρόμων και να τους ακολουθήσεις. Θέλω να πιστεύω πως αν μείνω άνεργη θα κυνηγήσω παρεμφερείς δουλειές, δεν θα μπουκώσω τη δημιουργικότητά μου. Το να εργάζεσαι και να παραμένεις ενεργός είναι πηγή ζωής. Πρέπει να δουλεύει η μηχανή, αλλιώς πέφτει η μπαταρία».

Προηγούμενο άρθροDuolingo (Android εφαρμογή), εκμάθηση ξένων γλωσσών
Επόμενο άρθροΜια ελεύθερη γυναίκα με ισχυρή προσωπικότητα
Avatar
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ