ΑρχικήΟικονομίαΚίνα: Το ξύπνημα του γίγαντα

Κίνα: Το ξύπνημα του γίγαντα

Κανείς δεν φανταζόταν ότι η Κίνα η οποία μόλις πριν δύο δεκαετίες άνοιγε τις πύλες της στην Δύση, θα επετύγχανε μία τέτοιου μεγέθους οικονομική ανάπτυξη ώστε να μπορεί σε μερικά χρόνια από σήμερα, να διεκδικεί τον τίτλο της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο.

Πράγματι η Κίνα του ενός δισεκατομμυρίου και τριών εκατομμυρίων ψυχών, η πιο πολυπληθής χώρα του κόσμου κατόρθωσε από το 1979 μέχρι σήμερα να πενταπλασιάσει το μέγεθος της οικονομίας της, να επεκτείνει τις εμπορικές της συναλλαγές σε 200 χώρες μεγενθύνοντας την αξία τους σε ετήσια βάση 17 φορές δηλαδή στα 360 δισ δολ και να τετραπλασιάσει το εισόδημα των κατοίκων της βγάζοντας από τα επίπεδα της φτώχειας περίπου 270 εκατ. κινέζους.

Από ότι φαίνεται ο μελλοντικός στόχος της χώρας αυτής να εξισωθεί με τις χώρες μεσαίου επιπέδου από άποψης εισοδημάτων όπως η Πορτογαλία ή η Νότια Κορέα είναι πολύ κοντά ως προς την επιτευξή του. Κάτι τέτοιο βέβαια σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, δεδομένου του τεράστιου πληθυσμιακού της μεγέθους δεν θα μπορούσε παρά να θεωρηθεί επίτευγμα.

Το τι έχει ήδη επιτευχθεί ωχριά σε σύγκριση με το τι έπεται. Με βάση υπολογισμούς του Andy Xie, οικονομολόγου της Morgan Stanley στο Χόνγκ Κόνγκ, αν η Κίνα απελευθερώσει περαιτέρω την οικονομία και το εμπόριό της θα μεγενθύνει την οικονομία της κατά 7% μέχρι το 2005 και κατά 9% την επόμενη δεκαετία. Αν συνεχιστούν έτσι οι ρυθμοί μέχρι το 2020, η κινέζικη οικονομία θα έχει μεγαλώσει τόσο ώστε να συναγωνίζεται σε μέγεθος ακόμα και την αμερικάνικη ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα θα γίνει 6.700 δολάρια (σήμερα είναι 950 δολάρια).

Πολλοί μάλιστα οικονομολόγοι έχουν φτάσει τόσο μακρυά ώστε να υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη των ασιατικών πρώην τίγρεων δηλαδή της Ινδονησίας, της Ταϋλάνδης και της Μαλαισίας,ήταν μια ιστορική ανωμαλία η οποία οφείλονταν στο γεγονός ότι η κινέζικη οικονομία κατά την Μαοϊκή περίοδο ήταν ουσιαστικά μια κλειστή οικονομία.

Οι παραπάνω αισιόδοξες προβλέψεις για την οικονομία της χώρας κάνουν τους ξένους επενδυτές να σπεύδουν προκειμένου να εξασφαλίσουν μια θέση στην αγορά της. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα μισά από τα 475 δισ δολάρια που προήλθαν από την ανάπτυξη του εξωτερικού εμπορίου τον περασμένο χρόνο, ήταν προϊόν των εξαγωγών από τις θυγατρικές ξένων εταιρειών εγκατεστημένων στην Κίνα.

Η συνολική αξία των ξένων άμεσων επενδύσεων στην χώρα, σήμερα 350 δισ δολ, αυξάνεται κατά 40 δισ δολ το χρόνο. Οι αριθμοί αυτοί κάνουν την Κίνα την τρίτη μεγαλύτερη χώρα υποδοχής τέτοιων επενδύσεων μετά την Αμερική και την Βρετανία, αφήνοντας πίσω της χώρες όπως η Βραζιλία ή το Μεξικο οι οποίες άνοιξαν τις αγορές τους πιο γρήγορα από την Κίνα.

Η κινέζικη απειλή στις εξαγωγές των χωρών αυτών έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις ώστε έχουν γίνει πολύ απρόθυμες να υπογράψουν την εισαγωγή της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Έμπορίου. Η Motorola, η Ericsson και η Nokia ελέγχουν σήμερα το 95% της αγοράς των κινητών τηλεφώνων ενώ η Coca-Cola θεωρεί την Κίνα σαν την μεγαλύτερη ασιατική αγορά της. Η τάση για αυξημένες επενδύσεις στην Κίνα ενισχύθημε μετά την κρίση των Ασιατικών αγορών το 1997.

Ενδεικτικό είναι ότι το ποσοστό των ξένων άμεσων επενδύσεων στις Ασιατικές χώρες μειώθηκε στο μισό από 30% στο 15%. Αντίθετα η Κίνα έχει αναδειχθεί σαν η πιο δημοφιλής χώρα για την εγκατάσταση στρατηγικών επενδυτών.

Αυτό εξηγεί και την αυξημένη χρηματιστηριακή αξία της China Mobile (117 δισ δολ), του μεγαλύτερου παροχέα υπηρεσιών τηλεφωνίας στην χώρα, η οποία ξεπερνά την κεφαλαιοποίηση των συνδυασμένων χρηματιστηριακών αγορών της Ινδονησίας, της Μαλαισίας, της Ταϊλάνδης και των Φιλιππίνων (στοιχεία Financial Times).

Η κινητήρια δύναμη πίσω από την κολοσσιαία προσπάθεια εκσυγχρονισμού της κινέζικης οικονομίας είναι η ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων για το άνοιγμα της αγοράς καθώς και η επικείμενη προσχώρηση της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, προσπάθεια της οποίας ηγείται ο πρωθυπουργός Ζου Ρονγζί.

Από το 1978 και μετά η Κίνα έχει αρχίσει την μετάβασή της από την σχεδιασμένη στην καπιταλιστική οικονομία. Οι χρηματαγορές, σχεδόν ανύπαρκτες μια δεκαετία πρίν αρχίζουν να παίρνουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτήν την μετάβαση. Η κυβέρνηση στο 15ο Συνέδριο του Κόμματος τον Σεπτέμβριο του 1997, έθεσε σαν κύριο στόχο της την ιδιωτικοποίηση της οικονομίας και την ριζική μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η πολιτική αυτή είχε σαν αποτέλεσμα την ραγδαία πτώση του μεριδίου κρατικών εταιρειών στο σύνολο της οικονομίας (αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1/3 του παραγόμενου προϊόντος). Παρόλα αυτά ο κρατικός τομέας εξακολουθεί να έλκει τα 2/3 της τραπεζικής πίστωσης ενώ ο ιδιωτικός τομέας λαμβάνει λιγότερο από 5%.

Σύμφωνα με στοιχεία του Lardy από το Ινστιτούτο Brookings οι κρατικές βιομηχανίες ελέγχουν πάνω από το 70% των παγίων του ενεργητικού και το 80% των κεφαλαίων κίνησης. Συνέπεια αυτών είναι η δημιουργία οικονομικής ασφυξίας στον ιδιωτικό τομέα.

Επίσης από τις 1300 εταιρείες που είναι εισηγημένες στο Χρηματιστήριο μόνο ένα μικρό μέρος από αυτές είναι ιδιωτικές, οι περισσότερες είναι δημόσιες με κακιές επιδόσεις και καταχρεωμένες.

Εκτός αυτού η κυβέρνηση απαγορεύει την διαπραγμάτευση των 2/3 των μετοχών των εισηγημένων κρατικών εταιριών (αναλογεί σχεδόν στο 55% του συνόλου των μετοχών των εισηγημένων εταιρειών αξίας 250 δισ δολ) από φόβο μήπως χαθεί ο κρατικός έλεγχος στην διαχείρηση των εταιρειών αυτών.

Επίσης μέχρι σήμερα τα κεφάλαια από των κινέζων αποταμιευτών, τα οποία φτάνουν ακόμα και στο 40% του ΑΕΠ, κατευθύνονταν σε μη αποδοτικές δανειοδοτήσεις μέσω του κρατικού τραπεζικού συστήματος. Οι αποδέκτες αυτών των χορηγήσεων είναι κυρίως οι κρατικές επιχειρήσεις, και η πλειονότητα αυτών των δανείων είναι μη εξυπηρετούμενα.

Η ανάπτυξη των κεφαλαιαγοράς θα μπορούσε να κατευθύνει τα κεφάλαια αυτά προς τον ιδιωτικό τομέα και στην χρηματοδότηση των ιδιωτικών επενδύσεων. Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα στην ανάπτυξη του χρηματιστήριου είναι ο κατακερματισμός του σε μικρότερες αγορές.

Οι κινέζοι επενδυτές μπορούσαν μέχρι σήμερα να επενδύουν μόνο σε Α΄μετοχές εκπεφρασμένες στο εθνικό νόμισμα της Κίνας, το γουάν, από την αγορά των οποίων ήταν αποκλεισμένοι οι ξένοι επενδυτές. Αντίθετα οι ξένοι μπορούσαν να αγοράσουν τις Β΄μετοχές εκπεφρασμένες σε δολάρια( από τον Ιούνιο θα είναι δυνατό να αποκτά τέτοιες μετοχές οποιοσδήποτε έχει λογαριασμό σε ξένο νόμισμα).

Ο λόγος αυτού του διαχωρισμού ήταν να ελεχθούν οι ροές των ξένων κεφαλαίων και να κρατηθούν μακρυά οι ξένοι από τις τοπικές εταιρείες και γενικά από την τοπική αγορά. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η αγορά των Β΄μετοχών να αντιστοιχεί μόλις στο 1% της κεφαλαιοποίσης της αγοράς των Α΄μετοχών.

Εκτός από την κατηγοριοποίηση των μετοχών σε Α΄και Β΄ υπάρχουν και τη Η΄μετοχές που αφορούν τις εισηγημένες εταιρείες στην αγορά του Χόνγκ Κόνγκ καθώς και οι Ν΄μετοχές που αφορούν τις εισηγημένες κινέζικες εταιρείες στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

Οι συνέπειες αυτού του κατακερματισμού είναι εμφανείς αφού μία εταιρεία με Α,Β,Η και Ν μετοχές έχει τέσσερεις διαφορετικές αποτιμήσεις της αξίας της οι οποίες σε τελική ανάλυση δεν αντακλούν την πραγματική της αξία. Για παράδειγμα οι Α μετοχές διαπραγματεύονται τέσσερις φορές πάνω από την αναλογία τιμής/κερδών των αντιστοίχων Β΄μετοχών. Για να συγκλίνουν οι αποτιμήσεις των διαφόρων κατηριοποιήσεων των μετοχών πρέπει να ενοποιηθούν οι κατηγορίες των μετοχών.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αν συμβεί αυτό οι Κίνα θα έχει την τέταρτη μεγαλύτερη κεφαλαιαγορά μετά την Αμερική την Ιαπωνία και την Βρετανία. Βέβαια καθολική ενοποίηση δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά μόνο επιτραπεί η μετατρεψιμότητα του γουάν σε άλλα νόμισματα, πράγμα που δεν φαίνεται επικείμενο τουλάχιστον στο ορατό μέλλον.

Η μεγαλύτερη όμως πρόκληση που αντιμετωπίζει η Κίνα αυτό το χρόνο είναι η ένταξή της στο Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου(ΠΟΕ), μετά από σχεδόν 15 χρόνια προσπαθειών. Η ένταξή της θα εντείνει την άρση των δασμών αλλά και άλλων εμποδίων για την εισαγωγή προϊόντων από τις άλλες χώρες και θα δώσει το έναυσμα για το άνοιγμα των αγορών που ήταν μέχρι σήμερα απροσπέλαστες στους ξένους επενδυτές όπως ο τραπεζικός τομέας, οι τηλεπικοινωνίες κλπ.

Η αναμονή και μόνο της εισόδου της χώρας στο ΠΟΕ έκανε τους ξένους επενδυτές να ανεβάσουν τους δύο τελευταίους μήνες τις άμεσες επενδύσεις 24,15% (4.576 δισ δολ) και τις επενδύσεις μέσω συμβάσεων κατά 47% (9.202 δισ δολ).

Όμως και εδώ πρέπει να ξεπεραστούν τα εμπόδια που προβάλει κυρίως η κινέζικη πλευρά φοβούμενη την αποσταθεροποίηση που θα προκληθεί σε ευαίσθητους κλάδους της οικονομίας κυρίως στον αγροτικό (η Κίνα υποστηρίζει ότι οι επιδοτήσεις προς τον αγροτικό τομέα πρέπει να φτάνουν το 10% ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν στο αρχικό ποσοστό του 5%) καθώς και την αύξηση της ανεργίας.Όποια όμως και να είναι τα σημεία τριβής στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό για την απελευθέρωση της γιγάντιας αγοράς της, η Κίνα έχει πάρει ανεπιστρεπτί τον δρόμο προς την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό της.

Στέλιος Θεοδωρίδης
Στέλιος Θεοδωρίδης
Ο ήρωας μου είναι ο γάτος μου ο Τσάρλι και ακροάζομαι μόνο Psychedelic Trance
RELATED ARTICLES

Πρόσφατα άρθρα

Tηλέφωνα έκτακτης ανάγκης

Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος: 11188
Ελληνική Αστυνομία: 100
Χαμόγελο του Παιδιού: 210 3306140
Πυροσβεστική Υπηρεσία: 199
ΕΚΑΒ 166