«Λερναία ύδρα» η φοροδιαφυγή, δεν καταπολεμάται

Οι γνωρίζοντες τις πολυάριθμες πτυχές του κεφαλαίου «φοροδιαφυγή» την παρομοιάζουν με «Λερναία ύδρα». Κάθε φορά που το οργανωμένο κράτος λαμβάνει κάποιο συγκεκριμένο μέτρο περιστολής του φαινομένου, το οικονομικό έγκλημα και η παραοικονομία ανευρίσκουν ταχύτατα τα «αντίδοτα». Επαληθεύοντας, αν μη τι άλλο, ότι το κίνητρο του κέρδους –θεμιτού ή αθέμιτου– είναι ισχυρότερο από την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας των κρατικών (όταν δεν λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια) υπηρεσιών.

Tον τελευταίο καιρό το οικονομικό επιτελείο κατέστησε σαφές πού εντοπίζει το πρόβλημα και πώς θα το αντιμετωπίσει. Με τα νομοσχέδια που δημοσιοποίησε έδειξε ότι η αγορά ακινήτων και ο χώρος των καυσίμων τίθενται στις προτεραιότητές του. Παράλληλα, οι κινήσεις που προγραμματίσθηκαν αναφορικά με τις διασταυρώσεις των συγκεντρωτικών καταστάσεων μεταξύ προμηθευτών και πελατών, καθώς και ο εντοπισμός περισσοτέρων των 15.000 πλαστών ΑΦΜ δείχνουν ότι και οι επιτηδευματίες αποτελούν στόχο.

Aκόμη όμως και αν δεν συνέβαιναν αυτά, και μόνη η σύγκριση του φορολογητέου εισοδήματος που δηλώθηκε το 2004 από φυσικά και νομικά πρόσωπα προς το συνολικό ΑΕΠ (83 δισ. ευρώ έναντι 164 δισ. ευρώ) καταμαρτυρεί της ύπαρξη ισχυρών στρεβλώσεων.

Oι τρέχουσες συνθήκες στην οικονομία δημιουργούν συνθήκες έντασης και διεύρυνσης της φοροδιαφυγής, καθώς:

  • Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου δίνει επιπλέον κίνητρο για φοροδιαφυγή στα καύσιμα.
  • Η εισαγωγή του ΦΠΑ στα ακίνητα ναι μεν στοχεύει στη σύλληψη φορολογητέας ύλης, όμως το υπουργείο Οικονομικών θα τον συλλέξει για πρώτη φορά το επόμενο έτος από έναν κλάδο που πολλοί φοβούνται ότι διαθέτει «βαθιές ρίζες» για φοροδιαφυγή.
  • Παρατηρείται έξαρση των ακάλυπτων επιταγών και απλήρωτων συναλλαγματικών, που υπερδιπλασιάστηκαν στο επτάμηνο (προβληματική ρευστότητα).

Kαθώς η επικείμενη μείωση των συντελεστών φορολόγησης θα απομειώσει τα έσοδα μετά το 2007, η κυβέρνηση θα πρέπει να κάνει πράξη το συντομότερο τις προθέσεις της: να εκμεταλλευθεί απόλυτα την ηλεκτρονική υποδομή, να προχωρήσει σε αυστηρότερες κυρώσεις (κλείσιμο επιχειρήσεων) και να δώσει κίνητρα (π.χ. αποδείξεις).