Λουκέτο σε 5.000 hedge funds εξαιτίας της κρίσης

Μπορούν οι «άρχοντες του σύμπαντος» να κατορθώσουν να διασωθούν; Οι διαχειριστές hedge funds, οι αστέρες του επενδυτικού στερεώματος κατά το μεγαλύτερο μέρος της τρέχουσας 10ετίας, κυριολεκτικά γονάτισαν υπό την πίεση της διεθνούς ύφεσης και της κατάρρευσης των αγορών εντός του περασμένου έτους.

Το μέσο fund υποχώρησε πολύ χαμηλότερα από τον ιστορικό «μέσο όρο απόδοσης», καταγράφοντας απώλειες 18% έως τα τέλη Νοεμβρίου 2008. Οι παλιές επιτυχημένες επενδυτικές συνταγές, όπως αυτή που συνδυάζει την αγορά κάποιων μετοχών και το σορτάρισμα κάποιων άλλων, σταμάτησαν να αποδίδουν το 2008. Οι πελάτες άρχισαν να εγκαταλείπουν τα hedge funds κατά εκατοντάδες. Κατόπιν, στα τέλη του 2008, η φήμη του κλάδου δέχθηκε ένα ακόμη πιο ισχυρό κτύπημα, μετά την αποκάλυψη της απάτης του Bernarnd Madoff και της πυραμίδας του.

«Η αξιοπιστία των hedge funds τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση. Ο κλάδος βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο», τονίζει ο Timothy Brog, διαχειριστής της Locksmith Capital Management, ενός εξαιρετικά «επιθετικού» hedge fund.

Όντως ο κλάδος θα δοκιμάσει τις ικανότητές του να επιβιώνει εντός του 2009 και αρκετά hedge funds δεν θα τα καταφέρουν. Ο αριθμός των hedge funds που λειτουργούν σε παγκόσμιο επίπεδο έχει φθάσει στα 10.000 κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών και το 50% εξ αυτών δεν προβλέπεται ότι θα κατορθώσουν να επιβιώσουν έως τα τέλη του τρέχοντος έτους. Είτε θα κλείσουν είτε θα τα απορροφήσουν ισχυρότεροι «παίκτες».

Όμως ακόμη και αυτά που θα επιβιώσουν δεν θα μπορούν να στηρίζονται στη μόχλευση κεφαλαίων προκειμένου να αποκομίσουν υψηλές αποδόσεις, εξαιτίας, σαφώς, της σοβούσας πιστωτικής κρίσης. Τα hedge funds καλούνται, πλέον, να αποδείξουν ότι έχουν σκοπό να πραγματοποιήσουν σοβαρές επενδύσεις. Επίσης οφείλουν να καταστήσουν περισσότερο σαφή και «φανερό» τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν. Aλλωστε οι αρχές ελέγχου έχουν τεθεί σε επαγρύπνηση και θα συνεχίσουν να τα παρακολουθούν πολύ στενά.

Πέραν πάσης αμφιβολίας τα hedge funds μάλλον είναι αδύνατο να επιτύχουν τις αποδόσεις –και φυσικά τα κέρδη για αυτά– που έχουν καταγράψει τα τελευταία χρόνια. Oμως δεν μπορούμε να μιλάμε σε καμία περίπτωση για το «οριστικό τέλος» τους.

«Είναι σαφές ότι τα hedge funds έχουν γεμίσει μώλωπες και πληγές αλλά εξακολουθούν να είναι ζωντανά», υποστηρίζει ο Christopher Miller, επικεφαλής της Allenbridge Hedgeinfo. «Σαφώς αρκετοί πελάτες τους έχουν χάσει τόσο πολλά ώστε θα τα εγκαταλείψουν και θα περάσει πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να κερδίσουν εκ νέου την εμπιστοσύνη τους».

Βέβαια, για να μην είμαστε άδικοι θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα hedge funds σημείωσαν καλύτερη πορεία από τους κορυφαίους μετοχικούς δείκτες κατά τη διάρκεια του 2008. Aλλωστε ο Standard & Poor’Αs 500 έχασε το 38% της αξίας του το 2008. Oμως το να υποχωρήσεις λιγότερο από 38% δεν αποτελεί μια «υπερήφανη πορεία» για κανένα hedge fund. Τα hedge funds, από την αρχή της δημιουργίας τους υπερηφανεύονταν ότι μπορούν να κατακτήσουν υψηλά κέρδη ανεξάρτητα από την πορεία την οποία ακολουθούν οι αγορές. «Μετρώντας» την πορεία τους σε σύγκριση ακόμη και με τον πλέον ισχυρό χρηματιστηριακό δείκτη από hedge funds τα μετατρέπει σε αμοιβαία κεφάλαια. Τα αμοιβαία κεφάλαια, όμως, δεν χρεώνουν τόσο ακριβά τους πελάτες τους.

Τα hedge funds που ακολούθησαν τη στρατηγική long-short, δηλαδή την αγορά κάποιων μετοχών και την τοποθέτηση βάσει της πρόβλεψης ότι κάποιες μετοχές θα υποχωρήσουν, απέτυχαν το 2008. Ας μην ξεχνάμε ότι όλες οι μετοχές υποχώρησαν.

Ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα ήταν το γεγονός ότι οι επενδυτές κατόρθωσαν να τα εγκαταλείψουν έγκαιρα. Eως τις 31 Οκτωβρίου 2008 οι αποσύρσεις κεφαλαίων από hedge funds άγγιξαν το επίπεδο των 43,5 δισ. δολαρίων, ενώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2007 υπήρχαν εισροές κεφαλαίων ύψους 194,4 δισ. δολαρίων. Πρόκειται για το μεγαλύτερο –σε αξία– επίπεδο αποσύρσεων από το 1990, όταν ξεκίνησε η καταγραφή των εισροών και εκροών από τον συγκεκριμένο κλάδο, την οποία πραγματοποιεί η Hedge Fund Research (HFR).

«Πέραν πάσης αμφιβολίας το 2008 ήταν ένα από τα χειρότερα έτη, τόσο από πλευράς πορείας όσο και από πλευράς κεφαλαιουχικών εισροών που έχουν καταγραφεί», παραδέχεται ο Kenneth Heinz, πρόεδρος της HFR. Προσθέτει, δε, ότι «σαφώς αυτή η πορεία θα συνεχιστεί και το 2009. Το μεγάλο ερώτημα είναι η ένταση και η διάρκειά της».

Από την πλευρά του, ο Michael Singer, πρόεδρος της εταιρίας πραγματοποίησης εναλλακτικών επενδύσεων Ivy Asset Management, δηλώνει ότι κυρίως οι πλούσιοι επενδυτές και τα ιδρύματα ήταν αυτοί που «μάζεψαν» τα κεφάλαιά τους από τα hedge funds το 2008. Ο Singer προβλέπει ότι η συνολική αξία του κλάδου θα υποχωρήσει στα 1,25 τρισ. δολάρια, από 2 τρισ. που είναι αυτή τη στιγμή, έως ότου «καταλαγιάσει» η ύφεση, προσθέτοντας ότι μόνο τα πολύ ισχυρά και μεγάλα hedge funds θα κατορθώσουν να επιβιώσουν.

Φυσικά το σκάνδαλο με τον Bernard Madoff έπληξε ακόμη περισσότερο την αξιοπιστία του κλάδου. Αν και δεν υπήρχαν πολλά fund of funds που είχαν επενδύσει στην «πυραμίδα» του Madoff και έχασαν κεφάλαια, το γεγονός ότι στο σκάνδαλο έχει εμπλακεί ένα τόσο μεγάλο όνομα όσο η Tremont Capital Management είναι αρκετό για να πλήξει την αξιοπιστία του συνόλου του κλάδου.

Πολύ δύσκολα μπορεί κάποιος να ανακαλύψει κάποια επενδυτική στρατηγική των hedge funds που πέτυχε το 2008. Μοναδική φαίνεται να είναι το short-selling καθώς απέφερε μέση απόδοση 31,4% για το ενδεκάμηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2008. Για παράδειγμα, ο διάσημος short-seller James Chanos της Kynikos Associates πέτυχε απόδοση 40% για το έτος. Oμως το short-selling αποτελεί μία «μικρή μερίδα» των επενδυτικών τακτικών που ακολουθούν τα hedge funds και ως εκ τούτου η θετική του πορεία δεν «φτιάχνει» τη συνολική εικόνα του κλάδου.

Ακόμη, όμως, και οι επικριτές των hedge funds παραδέχονται ότι οι επενδυτές θα γυρίσουν σε αυτά –αν και σε μικρότερους αριθμούς– καθώς διαθέτουν πολύ λίγες εναλλακτικές λύσεις.

«Οι μετοχές χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά έντονη μεταβλητότητα», υπογραμμίζει ο Robert Discolo, επικεφαλής στρατηγικής επενδύσεων σε hedge funds της AIG Investment, «όσο για τα εμπορεύματα κανείς δεν γνωρίζει πότε θα αρχίσουν να ανακάμπτουν. Την ίδια στιγμή οι αποδόσεις των επενδύσεων σταθερού εισοδήματος έχουν πιάσει πάτο». Ως εκ τούτου, οι επενδυτές μένουν με την εναλλακτική λύση να επιστρέψουν στα hedge funds.

Ο Heinz της HFR προσθέτει με τη σειρά του ότι τα hedge funds έχουν κατορθώσει να ξεπεράσουν σε απόδοση τον Standard & Poor’Αs 500 από το 1990 έως και σήμερα. «Σε μακροχρόνιο ορίζοντα τα hedge funds ακολουθούν καλύτερη πορεία. Αυτό είναι κάτι που εξετάζουν οι επενδυτές και σαφώς τους προσελκύει», υποστηρίζει ο Heinz. Σύμφωνα με αυτόν «ακόμη και οι καλύτεροι διαχειριστές έχουν περιόδους όπου οι επιλογές τους δεν είναι και τόσο επιτυχημένες, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι το 2008 ήταν ένα ιδιαίτερο έτος από όλες τις απόψεις».

Προκειμένου, όμως, να κατορθώσουν να προσελκύσουν τους επενδυτές τα hedge funds θα πρέπει να τους προσφέρουν πολύ περισσότερα από το να τους πουν ότι θα κατορθώσουν να έχουν καλύτερες αποδόσεις από τον S&P 500. Θα πρέπει να τους διαβεβαιώσουν ότι θα έχουν υψηλές και σταθερές αποδόσεις…