Μαέστρος με κύρος

Ο διεθνώς καταξιωμένος αρχιμουσικός Κάρολος Τρικολίδης μιλάει για το «ύψος» του πόντιουμ και το «βάρος» της μπαγκέτας, ήτοι πόσο δύσκολο είναι να εναρμονίσεις ταλέντα και να τα φέρεις στο ρυθμό που εσύ θέλεις.

Πολλοί φιλόμουσοι σας γνώρισαν από την ηχογράφηση έργων του Βέρντι για την εταιρεία Hung­­aroton.

Κυκλοφορεί ακόμα, και έκανε πάνω από δύο ή τρία εκατομμύρια πωλήσεις. Αλλά δεν πήρα «φράγκο», γιατί η ηχογράφηση ήταν μέρος ενός βραβείου. Πήρα τότε χίλια δολάρια επειδή κέρδισα τον διαγωνισμό.

Ο δάσκαλός σας ο Χανς Σβαρόφσκυ ήταν μαθητής του Ρίχαρντ Στράους, ενός από τους μεγαλύτερους συνθέτες και αρχιμουσικούς.

Τότε δεν υπήρχαν μαθητές, έπαιζε πολύ καλά πιάνο και έτσι έγινε βοηθός του Ρίχαρντ Στράους. Έμαθε πολλά, και μας τα μετέφερε σε εμάς. Και από τον Τοσκανίνι και από τον Μπρούνο Βάλτερ. Ο ίδιος είχε φανταστική παιδεία, είχε σπουδάσει αρμονία με τον Σαίνμπεργκ, ανάλυση και παρτιτούρα με τον Βέμπερν, πιάνο με τον Φόιερμπαχ. Σχολή μαέστρων δεν υπήρχε τότε, έγινε μετά τον πόλεμο. Ένας από τους πρώτους μαθητές ήταν ο Μιλτιάδης Καρύδης, από τους πρώτους αποφοίτους της τάξης Σβαρόφσκυ.

Και μετά δάσκαλος δικός σας.

Ναι! Έβγαλε μετά η τάξη Σβαρόφσκυ το ’50 τον Ζούμπιν Μέτα, τον Κλάουντιο Αμπάντο και άλλα μεγάλα ονόματα. Ο Μαρίς Γιάνσονς ήταν συμμαθητής μου.

Είστε λοιπόν συνεχιστής μιας μεγάλης παράδοσης.

Ο τελευταίος από τους Μοϊκανούς. το λέω γιατί στην εποχή που σπουδάζαμε, λόγω της εξαιρετικής σχολής του Σβαρόφσκυ που έβγαζε πολλούς καλούς μαέστρους, τα αγαθά της μουσικής ήταν κοινό απόκτημα -διότι δεν φτάνει να διαβάζεις την παρτιτούρα, πρέπει να καταλαβαίνεις τι γράφει. Μετά οι συμμαθητές μου βάλανε νερό στο κρασί τους, για να μην συγκρούονται με τις ορχήστρες. Τώρα φτάσαμε στο σημείο που ξεκινήσαμε, σαν το 1910, πέσαμε πίσω, αν ζητάς κάτι μπορεί να απομονωθείς.

Δηλαδή;

Υπήρχαν προσωπικότητες, όπως ο Φούρτβενγκλερ, που έκαναν δικές τους ερμηνείες και όχι αυτό που γράφει. Αλλά ήταν μεγάλες προσωπικότητες και έκαναν εντύπωση. Το κακό είναι ότι οι επίγονοι κόπιαραν και από κόπια σε κόπια έχει γίνει διαστρέβλωση της μορφής και του χαρακτήρα κάθε έργου. Ήρθα αρκετές φορές σε σύγκρουση με ορχήστρες που παίζουν κάτι πενήντα χρόνια λάθος, και τώρα πρέπει να παίξουν το σωστό. Μου στοίχισε στη σταδιοδρομία μου.

Δεν είναι πάντα εύκολο να πετύχεις αυτό που θες ως αρχιμουσικός.

Το θέμα δεν είναι μόνο να ξέρεις τα πράγματα, είναι να μπορείς να κάνεις και αυτά που ξέρεις. Γιατί όλοι ξέρουμε πιο πολλά από όσα μπορούμε να κάνουμε. Και σε αυτή την κατεύθυνση είναι η καθημερινή μάχη του μαέστρου. Ένας μαέστρος που ενδιαφέρεται σε όλη τη ζωή του για πράγματα θα αποκτήσει τεράστια γνώση. Τόση που σαν άτομο ίσως δυσκολευτεί να πετύχει να κάνει αυτά που ξέρει. Δεν θα του βγει με την πρώτη, θα χρειαστεί να το κάνει πολλές φορές. Γιατί ως μαέστρος δεν παίζεις ο ίδιος. Εσύ παίζεις μυαλό, παίζεις μουσική σκέψη. Τις νότες θα τις παίξουν οι μουσικοί και πρέπει να τους ενθουσιάσεις για αυτό που θέλεις να κάνεις. Η ορχήστρα δεν θέλει μπροστά της έναν σολφετζίστα: η ορχήστρα θέλει το πνεύμα, το ύφος, το μήνυμα του έργου! Θέλει να είσαι και ευαίσθητος και καθόλου ευαίσθητος. Έχεις να κάνεις με 100 άτομα. Να σε βλέπουν 100 άτομα και να μη σε πειράζει. Χρειάζεσαι μια πηγαία δύναμη. Πρέπει και να μαθαίνεις συνεχώς. Ο μαέστρος από τα 60 ξεκινά να γίνεται καλός. Όλα τα χρόνια είναι ένα μάθημα για να γίνεις καλός μετά τα 50 – 60. Τότε αρχίζει να φαίνεται ποιος είναι πραγματικά καλός.

Μαθητεύσατε επίσης με τον Λέοναρντ Μπέρνσταιν και τον Χέρμπερτ φον Κάραγιαν. Πόσο διαφορετικοί ήταν μεταξύ τους;

Όχι τόσο. Στην ουσία, αυτό που είχαν κοινό, και όλοι οι άλλοι που είναι μεγάλοι, είναι ασφαλώς άνθρωποι με τεράστιες πνευματικές ικανότητες από πλευρά προσωπικότητας, αλλά και φοβεροί εργάτες, δούλευαν μέρα – νύχτα, ακούραστοι. Άσχετα τι φαίνεται, έξω, ο μαέστρος είναι ένας απλός και καλός εργάτης. Ο Κάραγιαν ξόδευε άλλο τόσο χρόνο στις ηχογραφήσεις και την τεχνολογία, ο Μπέρνσταιν στη σύνθεση! Πόσα έκαναν σε μια μέρα; Ήταν υπεράνθρωποι.

Την Πρασκευή θα παίξετε ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του ρεπερτορίου, τις «Εικόνες από μία Έκθεση» του Μουσόργκσκι, σε ενορχήστρωση Ραβέλ.

Τώρα με την ΚΟΑ κάνουμε πρόβες σε ένα έργο που θα μπορούσαν να το παίξουν με την πρώτη, αλλά κάνουμε δουλειά για να καταλάβουμε πως είναι τα σωστά τέμπι, και τι ήθελε ο ενορχηστρωτής. Επειδή αυτό που γράφει η παρτιτούρα δεν είναι αυτό που έχουν συνηθίσει οι μουσικοί να παίζουν λάθος, χρειάζεται μια μεγάλη προσωπικότητα για να πείσεις τους μουσικούς να δεχθούν αυτό που είναι καινούργιο για αυτούς, αλλά σωστό. Χαίρομαι πολύ που οι μουσικοί της ΚΟΑ το καταλαβαίνουν. Πιστεύω ότι όσοι έλθουν την Παρασκευή θα ακούσουν ένα έργο που θα τους φανεί καινούργιο.

Μετά τη συνταξιοδότησή σας επιστρέψατε στην Αυστρία.

Στο Άλτ- Άουσζεε, δίπλα στη γενέτειρά μου. Ήμουν σαράντα χρόνια Αυστριακός γκασταρμπάιτερ στην Ελλάδα [Γεννήθηκε το 1947 στο Μπαντ-΄Αουσζεε της Αυστρίας από πατέρα Έλληνα και μητέρα Αυστριακή]. Τώρα είμαι ελληνοσυνταξιούχος στην Αυστρία, και μάλιστα στην πιο ακριβή περιοχή!

Προηγούμενο άρθροΟι προκλήσεις της σεζόν στο θέατρο
Επόμενο άρθροΝέα λάθη αντί για εξυγίανση
Avatar
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας