Προβληματικές σχέσεις που διαλύουν άμεσα και άλλες που βρικολακιάζουν

Προβληματικές σχέσεις που διαλύουν άμεσα και άλλες που βρικολακιάζουν

Άρθρο της θέτιδας Παπαδοπούλου.

Υπάρχουν σαθρές και προβληματικές σχέσεις που διαλύουν άμεσα, και άλλες που βρικολακιάζουν λόγω αναποφασιστικότητας των δύο μερών που δεν μπορούν να πάρουν την τελική απόφαση διάλυσης, ώστε να γλιτώσουν και οι δύο από αυτό το βάσανο. Και στις δύο περιπτώσεις οφείλεις να καταλάβεις πότε πρέπει να βγεις από αυτό το τέλμα.

Στο κλασικό του έργο, Dracula, ο Bram Stoker περιγράφει πώς ο αιμοσταγής Κόμης Δράκουλας σαγηνεύει τα θύματα του, ώστε να τον προσκαλέσουν στο χώρο τους και να τους ρουφήξει στη συνέχεια το αίμα. Στέκεται λοιπόν ο Κόμης έξω από το παράθυρο του έρημου θύματος και αρχίζει να του περιγράφει πώς θα ικανοποιήσει κάθε επιθυμία του αν ανοίξει. Το θύμα ξέρει ότι δεν ανοίγουμε σε ξένους, ειδικά αν αυτοί αιωρούνται έξω από το παράθυρο μες στα μαύρα μεσάνυχτα φορώντας μπέρτα, αλλά τελικά τρώει το παραμύθι και η σκηνή καταλήγει με ένα «Πέρνα μέσα, Master, που έχουμε κοκκινιστό». Από κει και πέρα ο Κόμης μπαινοβγαίνει ελεύθερα, όποτε του καπνίσει, ελέγχει το θύμα του και του ρουφάει το αίμα – κυριολεκτικά.

O Βαγγέλης δεν διάβαζε κλασική λογοτεχνία. Η τεχνική του όμως έμοιαζε πολύ με αυτήν του κυρίου με την μπέρτα. Εμφανιζόταν όποτε του κάπνιζε στη ζωή μου, μου περιέγραφε όλα τα καταπληκτικά που εμείς οι δυο ήταν γραφτό να ζήσουμε μαζί (και τα οποία δεν είχαμε ζήσει την προηγούμενη φορά που ήμασταν μαζί, γιατί πάντα κάτι χάλαγε τη συνταγή, συνήθως κάτι που ΕΓΩ έκανα λάθος), ώσπου με το πολύ το πες πες με έπειθε να ανοίξω το παράθυρο για να μου ρουφήξει το αίμα – μεταφορικά. Κι ύστερα έφευγε (γιατί κάτι είχα κάνει πάλι λάθος), για να εμφανιστεί μετά από 2, 3, 5 μήνες, ανάλογα με τα κέφια του. Κι εγώ κατέρρεα – κάθε φορά και πιο πολύ. Επί τέσσερα χρόνια. Που τα πέρασα περιμένοντας την επόμενη εμφάνισή του και ελπίζοντας ότι η προηγούμενη φορά που με χώρισε θα ήταν και η τελευταία. Μέχρι που τον χώρισα – εγώ.

42 και σήμερα

Τόσες είναι οι μέρες από την τελευταία φορά που χωρίσαμε. Και ακόμα δεν μπορώ να το πιστέψω. Φαντάζομαι, ούτε κι αυτός. Γιατί πού ακούστηκε το εξαρτημένο θύμα να καρφώνει μια σφήνα στην καρδιά του Master; Το πολύ πολύ να φορέσει καμιά πλεξούδα σκόρδα σε μια στιγμή ανταρσίας, την οποία και θα πετάξει αμέσως μετά, για να έρθει ο Master κοντά και να τo αγκαλιάσει όπως τότε. Δεν ήταν εύκολο να φύγω. Ναι, ήξερα ότι η σχέση είχε τελειώσει. Το ήξερα εγώ, το ήξεραν φίλοι και γνωστοί, το ήξεραν κι οι πέτρες. Εδώ και χρόνια. Γιατί λοιπόν τώρα, μετά από μία ακόμη εντυπωσιακή επανασύνδεση; Νομίζω ότι έφταιγε η λέξη που είπε σε κοινή φίλη που μας είδε μαζί μετά από καιρό και σχολίασε: «Τι θα γίνει τελικά με εσάς; Μαζί δεν κάνετε και χώρια δεν μπορείτε;». Κι αυτός της απάντησε: «Τι να κάνουμε, η σχέση μας είναι καρμική». Εκεί μου άστραψε το φλας: Αρκετά πια με το βαρύ μου κάρμα σ’ αυτή τη ζωή, δεν θέλω άλλο, ας γεννηθώ σιχαμερό σκουλήκι στην επόμενη, φτάνει, μπάστα, στοπ!

Προβληματικές σχέσεις: Η νύχτα των ζωντανών νεκρών

Υπάρχουν κι άλλοι σαν τον Βαγγέλη εκεί έξω. Το ξέρω, γιατί βλέπω κι άλλες γυναίκες σαν κι εμένα σε σχέσεις βαμπιρικές, που τις εξαντλούν, τις απομυζούν, τις καταστρέφουν. Είναι όλες εκείνες που διατηρούν σχέσεις πεθαμένες από καιρό, αλλά δεν λένε να το πάρουν απόφαση και να τις θάψουν. Έτσι, κυκλοφορούν σαν ζωντανές-νεκρές, μ’ ένα πακέτο χαρτομάντιλα στο χέρι, μάτια πρησμένα από το κλάμα και μια φρέσκια ιστορία να σου διηγηθούν για το πώς Εκείνος τις απέρριψε για άλλη μία φορά.

Το μόνο που φωτίζει το πρόσωπό τους είναι η περαστική ελπίδα όταν τις διαβεβαιώνεις: «Έλα, μωρέ, θα ξανάρθει. Η πρώτη ή η τελευταία φορά είναι που σε χωρίζει;». Το μάτι τους γυαλίζει και σπεύδουν να σε διαβεβαιώσουν με τη σειρά τους ότι «Αυτή τη φορά δεν πρόκειται να κάνω το ίδιο λάθος/θα βρει την πόρτα μου κλειστή» και άλλα γραφικά. Αλλά εσύ ξέρεις (κι αυτές το ξέρουν κι οι πέτρες το ξέρουν, μην τα ξαναλέμε) ότι όταν (όποτε) αυτός κουνήσει το δαχτυλάκι του, εκείνες θα τρέξουν. Μουτρωμένες μεν, γιατί θεωρούν ότι αν κρατήσουν χαρακτήρα θα τις εκτιμήσει επιτέλους ή γιατί πρόσφατα διάβασαν το Why Men Love Bitches και εμπνεύστηκαν, αλλά θα τρέξουν.

Πιο χαμηλά, πιο χαμηλά

Υπάρχει κι άλλη κατηγορία ζωντανών νεκρών, που τις εντοπίζεις λίγο πιο δύσκολα. Είναι αυτές που νιώθουν ότι έχουν γίνει τόσο ρόμπα σε φίλους και γνωστούς, που μετά το χωρισμό Νο 6 ή 7 μαθαίνουν να κρατούν τις εξελίξεις για τον εαυτό τους. Ακόμη κι αν Εκείνος τις ζητήσει σε γάμο, θα προτιμήσουν να ανοίξουν μια τρύπα και να φωνάξουν εκεί τη χαρά τους, παρά να σ’ το πουν. Είναι γιατί μέσα τους ξέρουν ότι η χαρά είναι προσωρινή. Ντρέπονται για τον εαυτό τους, ντρέπονται κάθε φορά που Εκείνος ξαναγυρνά και, αντί να του ρίξουν πόρτα, του στρώνουν κόκκινα χαλιά. Ντρέπονται γιατί έχουν πλήρη επίγνωση της κατάστασής τους. Ξέρουν ότι αυτή η παρωδία σχέσης τις κάνει να πιάνουν πάτο. Το γεγονός ότι έχουν τόσo πολλά πράγματα για να ντραπούν τις κάνει να λένε ψέματα ή μισές αλήθειες. Κι αυτό τις φορτώνει με ακόμη περισσότερες ενοχές. Και τελικά καταλήγουν απομονωμένες, περιορισμένες, να περνούν μοναχικά τις περιστασιακές χαρές και τις σχεδόν μόνιμες λύπες της βαμπιρικής τους σχέσης.

Πώς θα τις αναγνωρίσεις; Μέτρα σημάδια: Bουβός πόνος στο βλέμμα και περιστασιακά πρησμένα μάτια, που τα αποδίδουν σε κάτι υπαρξιακά που περνάνε τελευταία. Θα αποδεχτούν την πρόσκλησή σου για ένα πάρτι, καφέ, σινεμά το επόμενο Σαββατοκύριακο, αλλά θα εξαφανιστούν και το κινητό τους θα είναι κλειστό όταν τις αναζητήσεις (θα το αποδώσουν στα γνωστά υπαρξιακά, η αλήθεια όμως είναι ότι εμφανίστηκε ξαφνικά Εκείνος για να τις πάει στο Πήλιο να ρομαντζάρουν, και με τι μούτρα να σ’ το πουν). Γενικώς χάνονται και τις λίγες φορές που τις βρίσκεις δεν έχουν τίποτα να σου πουν. Όχι γιατί δεν συμβαίνει τίποτα στη ζωή τους, αλλά γιατί αυτά που συμβαίνουν είναι περσινά ξινά σταφύλια και φοβούνται να το ακούσουν από το στόμα σου. Ίσως και να μην αντέχουν, αρκετά αναξιοπρεπείς νιώθουν από μόνες τους.

Γιατί, μαμά;

Αυτά τα 4 χρόνια που ο Βαγγέλης πηγαινοερχόταν στη ζωή μου έκλαψα πολύ, σκέφτηκα πολύ και θύμωσα ακόμη περισσότερο. Τα πρώτα 3 χρόνια η μεγάλη μου απορία ήταν: «Μα γιατί μου το κάνει αυτό;». Μεγάλη παγίδα. Φίλη βαμπιρέλα, σε εξορκίζω, μην πέσεις μέσα. Στην αρχή βρίσκεις δεκάδες λόγους για να εξηγήσεις τη συμπεριφορά του: Είχε άσχημα παιδικά χρόνια, κακόπεσε στις προηγούμενες σχέσεις του, έχει πρόβλημα με τη δέσμευση… Η λίστα δεν έχει τέλος. Δυστυχώς, οι μαμάδες μας μας γαλούχησαν με τις αρχές της κατανόησης και της ιώβειας υπομονής. Σίγουρα θα έχεις κι εσύ ακούσει το κορυφαίο «Η γυναίκα κρατάει τη σχέση».

Αποφασίζεις λοιπόν να φερθείς όπως προστάζει ο ρόλος σου και να σταθείς κερί αναμμένο όσο αυτός πασχίζει -υποθέτεις- να «δουλέψει με τον εαυτό του» και να καταλάβει πως η θέση του είναι δίπλα σου. Πιθανότατα εκείνος το μόνο που δουλεύει είναι η τεχνική της σαγήνης σε άλλα υποψήφια θύματα σε συνοικιακά μπαρ, παρέα με τους κολλητούς. Κι όταν βαριέται τα χαζοξενύχτια ή γυρίζει με άδεια χέρια από το ψάρεμα, επιστρέφει σ’ εσένα για τον επόμενο γύρο. Μετά τις πρώτες 2-3 επαναλήψεις του έργου περνάς πίστα, βέβαιη ότι φταις εσύ. Μα βέβαια, πώς δεν το είχες σκεφτεί, τώρα το βλέπεις ξεκάθαρα: Σου φέρεται έτσι γιατί εσύ δεν είσαι άξια να σταθείς στο ύψος των περιστάσεων και να κρατήσεις τέτοιο κελεπούρι.

Επομένως, έχεις δύο επιλογές: α) να προσπαθήσεις περισσότερο και β) να προσπαθήσεις ακόμη περισσότερο για να γίνεις αυτό που θέλει, μήπως και τον κρατήσεις. Στη μέση της πίστας φτάνεις να κοιτάζεσαι στον καθρέφτη και να μη σε αναγνωρίζεις. Τι σημασία έχει; Τώρα η ζωή έχει νόημα: αν προσπαθήσεις αρκετά, θα ανταμειφθείς, θα τον έχεις για πάντα δικό σου. Τέλος, και αφού βλέπεις ότι ούτε αυτό πιάνει, αποφαίνεσαι ότι ο λόγος που σου φέρεται έτσι είναι γιατί αποτελεί προσωποποίηση του κακού, είναι evil, ποταπός, ανθρώπινος λεκές. Και αποφασίζεις να τον εκδικηθείς που σου φέρεται έτσι. Πως; Εύκολο. Την επόμενη φορά που θα σε αναζητήσει, δεν θα του κλείσεις την πόρτα στα μούτρα, αλλά θα τον δεχτείς πίσω μόνο και μόνο για να τον κάνεις να υποφέρει. Θα τον ταπεινώσεις, θα τον πονέσεις, θα τον κάνεις να πληρώσει, γιατί πλέον -λες στον εαυτό σου- δεν νιώθεις τίποτα γι’ αυτόν εκτός από μίσος. Μόνο που κάτι ξεχνάς, ο Master θα είναι πάντα εκείνος, ποτέ εσύ.

Γιατί δεν φταίει πάντα ο φονιάς

Τίποτα από τα παραπάνω δεν θα σε βοηθήσει να ξεφύγεις από τη βαμπιρική σου σχέση και να ζήσεις εσύ καλά κι αυτός… πολύ που σε νοιάζει. Η λύση του προβλήματος βρίσκεται -surprise!- μέσα σου. Εκείνος σου ρουφάει το αίμα γιατί εσύ βάζεις τον τρυφερό λαιμό σου κάτω από τα μυτερά του δόντια. Δεν μπορείς να αλλάξεις τον τρόπο που σκέφτεται και ενεργεί. Μπορείς όμως να αλλάξεις τη δική σου σκέψη και συμπεριφορά. Ξέρω, είναι βολικό κάποιος άλλος να είναι ο κακός κι εσύ να είσαι μονίμως το αθώο θύμα. Αλλά τα πράγματα δεν είναι ποτέ τόσο απλά. Η θεωρία λέει ότι ο βασικός λόγος διατήρησης μιας σχέσης είναι τα οφέλη που πιστεύουμε ότι εισπράττουμε σε σχέση με την προσπάθεια που καταβάλλουμε, με τις εναλλακτικές που θεωρούμε ότι υπάρχουν εκεί έξω ή σε σχέση με τις απώλειες που νομίζουμε ότι θα υποστούμε αν φύγουμε από τη σχέση. Πολύ καπιταλιστικό και μπερδεμένο. Ας το απλοποιήσω. Μένεις σε μια βαμπιρική σχέση γιατί:

  1. Αυτό που παίρνεις είναι πολύτιμο για σένα. Ακόμη κι αν αυτό που εισπράττεις είναι η απόρριψη και η απώλεια του ελέγχου της ζωής σου. Μην απορείς, ποιος είπε ότι θέλουμε πάντα το καλό μας; Σκέψου όλες τις κακοποιημένες γυναίκες: Πιστεύουν ότι αυτό τους αξίζει και μένουν γαντζωμένες σε εκείνον που τις κακοποιεί.
  2. Πιστεύεις ότι αυτή η σχέση σού προσφέρει περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη θα μπορούσες να κάνεις. Είπαμε, ο τύπος είναι κελεπούρι, στραβώθηκε και σε διάλεξε, να μην επωφεληθείς;
  3. Φοβάσαι ότι, αν φύγεις, οι συνέπειες θα είναι τρομακτικές. Θα είσαι ξανά μόνη, στη γύρα, να ψάχνεις με ποιον θα πας διακοπές/σινεμά/σουπερμάρκετ.

Να προσθέσω και κάτι εκτός θεωρίας; Σε τρελαίνει η σκέψη της αποτυχίας. Ξέρεις ότι η σχέση έχει πεθάνει, αλλά δεν λες να το χωνέψεις. Προτιμάς να σέρνεσαι παρά να αποδεχτείς το προφανές. Ξανασκέψου το: Ένας χωρισμός (άντε δύο) αρκεί για να βεβαιωθείς ότι τέλειωσε. Γι’ αυτό οι Άγγλοι το λένε «break up», επειδή έχει σπάσει – και όσο κι αν προσπαθήσεις, δεν είσαι ο Μπομπ ο Μάστορας για να το επισκευάσεις. Τρόμαξες; Ωραία, τώρα ΞΥΠΝΑ. Και φύγε. O μόνος τρόπος να σκοτώσεις μια για πάντα τη ζωντανή-νεκρή σχέση σου είναι να πιστέψεις ότι σου κάνει κακό, ότι αξίζεις περισσότερα και ότι δεν έχεις τίποτα να χάσεις. Ό,τι ήταν να χάσεις, το έχασες τη νιοστή φορά που σε χώρισε.

Μήπως είσαι βαμπιρέλα;

  • Προσπαθείς να μετρήσεις τις φορές που σε έχει χωρίσει: 7, 8, άλλη μία στα γενέθλιά σου, μία πριν τους Oλυμπιακούς… Αδύνατον, έχεις χάσει το λογαριασμό.
  • Τηλεφωνείς στη φίλη σου, της ανακοινώνεις με λυγμούς ότι χώρισες κι εκείνη απαντά: «Καλά, σε αφήνω τώρα γιατί κάνω πιστολάκι/ανοίγω /κάνω αποτρίχωση με τσιμπιδάκι».
  • Εμφανίζεσαι στο καφέ/στο γραφείο/στο κλαμπ με πρησμένα μάτια, βλέμμα «ο κόσμος μου έχει γκρεμιστεί» και ένα άδειο πακέτο χαρτομάντιλα στο χέρι. Κάποιος σε ρωτάει: «Χώρισες πάλι, ε;». Γνέφεις καταφατικά, αλλά για κάποιο λόγο όλοι συνεχίζουν αυτό που έκαναν και πριν εμφανιστείς, χωρίς να πουν δεύτερη κουβέντα. Όχι από διακριτικότητα. Από βαρεμάρα.

Αν δεν καταλαβαίνεις τι θα πει «όταν ραγίσει το γυαλί»

Κάθε καινούρια σχέση είναι σαν μια φριτέζα του κουτιού, πεντακάθαρη, απαστράπτουσα. Κάθε φορά που εσύ και ο καλός σου «τηγανίζετε» ο ένας τον άλλο, οι μικρές ή μεγάλες απογοητεύσεις, προδοσίες και πικρίες σχηματίζουν ένα αηδιαστικό γλιτσερό στρώμα στα τοιχώματα της φριτέζας-σχέσης. Η γλίτσα είναι τοξική. Όσο πιο πολύ αυξάνεται, τόσο πιο ανθυγιεινή γίνεται η σχέση. Το μόνο όπλο κατά της γλίτσας είναι οι καλές στιγμές που μοιράζεστε: Έχουν λιποδιαλυτική δράση, είναι δηλαδή κάτι σαν ένα γερό τρίψιμο με σύρμα και απορρυπαντικό. Αν κάποιος από τους δυο (ή συχνά και οι δυο) είναι κακονοικοκύρης, αργά ή γρήγορα θα οδηγηθείτε στα Επείγοντα για πλύση στομάχου, η σχέση θα διαλυθεί και θα πρέπει να βγεις ξανά στην αγορά, προς αναζήτηση καινούριας. Σχέσης. Σταμάτα λοιπόν αμέσως να «τηγανίζεσαι» ξανά και ξανά μέσα στο βρόμικο λάδι. Σου κάνει κακό.

Προηγούμενο άρθροΠαντρεύτηκα τον πρώην σύντροφο της κολλητής μου
Επόμενο άρθροBoardwalk Empire (2010–2014) τηλεοπτική σειρά, άποψη
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας