«Βαρόμετρο» ο Δεκέμβριος για την ελληνική οικονομία

Σήμερα θέλω να επικεντρωθώ περισσότερο στην Ελλάδα και σε ορισμένες «σημειώσεις» από την πραγματική οικονομία. Να διερευνήσω και να μοιραστώ μαζί σας μερικές από τις συνθήκες της κρίσης, όπως αυτές γίνονται αισθητές από ένα πρόσωπο σαν το δικό μου, που κινείται στην αγορά. Δεν τα ξέρω όλα και δεν τους ξέρω όλους.

Μπορώ όμως να σας μεταφέρω το κλίμα απ’ ό,τι ξέρω και απ’ όσους μιλάνε μαζί μου, χωρίς φυσικά να τους κατονομάσω. Εξάλλου, αφορμή για τις σημερινές αναφορές είναι το γεγονός ότι δεν έχουμε ακόμη σαφή εικόνα για την ελληνική οικονομία, διότι στην Ελλάδα αργούμε να μετρήσουμε τα οικονομικά και εμπορικά δρώμενα. Οι επίσημες στατιστικές βγαίνουν συνήθως όταν δεν τις χρειαζόμαστε. Αυτό επιτρέπει σε μερικούς να νομίζουν ότι μπορούμε να τη «γλιτώσουμε», αφού δεν έχουν ακόμη επίσημα στοιχεία. Aλλοι πάλι δεν έχουν συνειδητοποιήσει το σημείο όπου βρισκόμαστε, ενώ το ευρύ κοινό παρακολουθεί περίπου αδιάφορο γιατί ακόμη δεν το έχουν αγγίξει οι επιπτώσεις της κρίσης.

Παρά το ότι η κυβέρνησή μας συμμετέχει στον σχεδιασμό και τη λήψη μέτρων, δεν έχουμε ακόμη πεισθεί απόλυτα ότι η Ελλάδα είναι «μέσα» ή τουλάχιστον δεν εκτιμούμε το «πόσο μέσα» είναι. Είμαι όμως βέβαιος ότι αρκετοί στη χώρα μας γνωρίζουν την πραγματικότητα, κυρίως όσοι έχουν σημαντική συμμετοχή σε καθημερινές συναλλαγές διαφόρων κλάδων της οικονομίας. Eτσι λοιπόν επιχειρώ να ανακεφαλαιώσω μερικά δεδομένα, όπως τα αφουγκράζομαι στον χώρο όπου κινούμαι, θετικά και λιγότερο θετικά.

Φτάσαμε στα Χριστούγεννα. Μπήκα προχθές σε κατάστημα εποχακών χριστουγεννιάτικων προϊόντων της γειτονιάς μου και είδα τον γνωστό μου επιχειρηματία σε απόγνωση. Παρά το ότι δεν βρήκα αυτό που ήθελα, αναγκάστηκα να αγοράσω κάτι άλλο, για να μη φύγω με άδεια χέρια, για να κινηθεί το ταμείο! Δεν σταματούσε να μου λέει: «Πέρυσι τέτοια μέρα και τέτοια ώρα είχα δέκα άτομα ουρά στο ταμείο».

Τον πίστεψα και το καταγράφω. Φίλος επιχειρηματίας στις λιανικές πωλήσεις μου είπε προχθές: «Τρέμουμε τον Δεκέμβριο. Oπως ξέρεις, για εμάς είναι το 25% του τζίρου της χρονιάς. Αν κάτι πάει στραβά, την πατήσαμε». Aλλος γνωστός τραπεζίτης είπε: «Ο Νοέμβριος έδειξε κάμψη στα δάνεια. Μέχρι το πρώτο δεκαπενθήμερο πήγαινε καλά, αλλά μετά στράβωσε». Aραγε να οφείλεται αυτό στα αυτοκίνητα, που κατέχουν σημαντικό μερίδιο στην καταναλωτική πίστη; Δεν αποκλείεται.

Ο κλάδος των αυτοκινήτων, που σημειωτέον έχει πολύ καλά και σχετικά έγκαιρα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, έπαθε καθίζηση τον Νοέμβριο. Μέχρι τότε πήγαινε «σχετικά» καλά. Λίγο πιο πίσω από το προηγούμενο έτος, αλλά «καλά» σε πωλήσεις. Ο Νοέμβριος όμως ξεσκέπασε την αλήθεια: οι ταξινομήσεις του Νοεμβρίου είναι κατά 33% λιγότερες από τον περυσινό μήνα. Αυτό είναι σημαντικό, αρνητικό στοιχείο για το σύνολο της οικονομίας, γιατί το αυτοκίνητο ως διαρκές καταναλωτικό αγαθό κινεί μια μεγάλη σειρά εξαρτημένων δραστηριοτήτων.

Παράλληλα, βλέπουμε τους ισολογισμούς του 9μήνου να δημοσιεύονται και έχουμε περισσότερη αγωνία για το «πώς θα κλείσει ο χρόνος». Βλέπουμε αρκετά καλή εικόνα σε πολλούς ισολογισμούς, όπως λ.χ. ο ισολογισμός της Εθνικής Τράπεζας. Είναι καλός σε γενικές γραμμές. Βελτιώνει την καθαρή θέση της και παρουσιάζει σημαντική αύξηση των εσόδων, αλλά μικρή μείωση της κερδοφορίας. Είναι σαφές ότι η καλή απόδοση οφείλεται εν πολλοίς στη Finansbank και όχι στις δραστηριότητες στην Ελλάδα. Aκουσα κάποιους να μουρμουρίζουν για αυτό. Τι το μεμπτόν βρίσκουν σε μια τέτοια εξέλιξη;

Ακόμη ζούνε μερικοί με τον επαρχιωτισμό της Ελλάδας; Η δράση εκτός Ελλάδας είναι μέσα στους στόχους μιας τράπεζας του μεγέθους της Εθνικής και εισάγει το θετικό αποτέλεσμα στη χώρα μας, δρώντας στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Βέβαια πρέπει να σχολιάσουμε την κύρια επιβράδυνση των «εσωτερικών» – ελληνικών εργασιών, επιβράδυνση που οφείλεται στις ζημίες από τις επενδύσεις, οι οποίες θίγουν άμεσα τα ίδια κεφάλαια της τράπεζας.

Σημειώνω ακόμη, χωρίς να σχολιάζω, ότι ένα μέρος των αυξημένων εσόδων οφείλεται στα υψηλά επιτόκια και τα περιθώρια κέρδους επιτοκίων. Το θέμα αυτό, αν δηλαδή η Εθνική –και άλλες πιθανόν τράπεζες– θα έπρεπε να μειώσουν τα επιτόκια, είναι μεγάλο και ξεφεύγει από τους σημερινούς στόχους του άρθρου. Ας μείνουμε για σήμερα στη διερεύνηση της βιωσιμότητας και της αντοχής των επιχειρήσεων της πατρίδας μας μπροστά στην κρίση.

Παραπέρα, στο λιανεμπόριο και τα καταναλωτικά. Eνας δύο ισολογισμοί μεγάλων εισαγωγέων καταναλωτικών προϊόντων δείχνουν επίσης πολύ καλοί, με βελτίωση των πωλήσεων και αύξηση της καθαρής θέσης. Βέβαια υπάρχουν και στραβοπατήματα στους ισολογισμούς (που δεν θέλω να αναφέρω), αλλά γενικά το βαρόμετρο της Εθνικής και ορισμένων ηγετικών εταιριών στα καταναλωτικά προϊόντα είναι καθοριστικά και ευτυχώς ακόμη θετικά.

Έτσι λοιπόν περιμένουμε τον Δεκέμβριο. Δεν είναι φυσικά η πρώτη φορά και ο πρώτος καθοριστικός Δεκέμβριος.

Για τη χώρα μας όμως, που έχει το μοναδικό στον κόσμο φαινόμενο του 13 μισθού, είναι ένας μήνας που θα κρίνει όλο τον χρόνο και που θα μας βάλει για τα καλά στην κρίση αν οι καταναλωτές δεν ξεχυθούν στα μαγαζιά. Μην ξεχνάτε ότι ο μικρο-καταναλωτής είναι πολύ σπουδαίος παράγοντες στην πραγματική οικονομία, ακόμη κι αν ξοδεύει στις αγορές του μερικά ευρώ ανά συναλλαγή. Απλά γιατί ξοδεύει σχεδόν όλο το διαθέσιμό του εισόδημα, ακριβώς επειδή είναι μικρό και οι ανάγκες του είναι μεγάλες. Αν μάλιστα ξοδέψει περισσότερα και στην αγορά της γειτονιάς του, θα είναι ακόμη καλύτερα. Iδωμεν.