Νέα είδη ναρκωτικών πολιορκούν την Ευρώπη

Το 25% των δεκαπεντάχρονων Eυρωπαίων έχουν δοκιμάσει χασίς ενώ κάθε ημέρα εμφανίζονται 41.000 νέοι χρήστες κάνναβης. Εν τω μεταξύ, το τοπίο των ναρκωτικών έχει αρχίσει να αλλάζει: Η ηρωίνη και η κοκαΐνη φαίνεται πως χάνουν, σιγά σιγά, την… πρωτιά. Η ζήτησή τους μειώνεται αισθητά σε όλους τους χώρους.

Αρχίζει, όμως, να διαφαίνεται πως τη θέση των δύο ουσιών παίρνουν τα αποκαλούμενα «ναρκωτικά του Σαββατοκύριακου», οι «ψυχαγωγικές» ουσίες, ο συνδυασμός παράνομων αμφεταμινών με «νόμιμα» ναρκωτικά, όπως είναι τα ηρεμιστικά σε συνδυασμό με το αλκοόλ.

Στις νεαρές ηλικίες, «καταναλώνονται» τα πάντα αφού συνεχώς αυξάνει η κατάχρηση υγραερίων αναπτήρων, αεροζόλ και κόλλας. Νέες ουσίες, όπως η κεταμίνη, μια ναρκωτική ουσία που μέχρι σήμερα χρησιμοποιούσαν μόνο οι κτηνίατροι για την αναισθησία των σκύλων στις χειρουργικές επεμβάσεις, «συγκλονίζει» τους νέους.

Ναρκωτικό που έχει βρει ήδη ένθερμους «θαυμαστές» και στην Ελλάδα, όπως διαπιστώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα με τα κρούσματα που παρουσιάστηκαν σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη…

Όλες οι ηλικίες

Ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ενωση κυριολεκτικά ναρκωπολιορκείται από τα ναρκωτικά. Οι χρήστες μαλακών και σκληρών ναρκωτικών αυξάνονται ραγδαία.

Από τους πίνακες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας δεν λείπει καμία χώρα από τις 15 αλλά και καμία ηλικιακή ομάδα.

Τα στατιστικά στοιχεία που περιέχονται στη φετινή έκθεση σχετικά με το πρόβλημα των ναρκωτικών στην Ε.Ε. είναι πολύ αποκαλυπτικά:

Μόνο το τελευταίο δωδεκάμηνο, πάνω από 15 εκατομμύρια πολίτες της Ευρώπης έκαναν χρήση κάνναβης ενώ σε 45 εκατομμύρια ανέρχεται ο αριθμός αυτών που την έχουν δοκιμάσει το λιγότερο μία φορά.

  • Η κάνναβη παραμένει το ευρύτερα διαθέσιμο και συνηθέστερα χρησιμοποιούμενο ναρκωτικό σε όλη την Ε.Ε. Η σημαντική αύξησή της κατά τη δεκαετία του 1990 συνεχίζεται.
  • Το ποσοστό των ενηλίκων που δοκίμασαν έστω μόνο μία φορά κυμαίνεται από 10% στη Φιλανδία μέχρι 20-30% στη Δανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 13 με 14%.
  • Ιδιαίτερα αυξημένη παραμένει επίσης και η διάδοσή της σε νεαρές ηλικίες.

Το 40% των Eυρωπαίων ηλικίας 18 ετών έχουν δοκιμάσει κάνναβη, όπως και το 25% όσων διανύουν το 15ο και 16ο έτος της ζωής τους! Τούτο, όμως, δεν σημαίνει πως εθίζονται, διευκρινίζεται στην έκθεση, αφού μπορεί να είναι περιστασιακοί χρήστες.

  • Οι αμφεταμίνες και το «έκσταση» έρχονται στη δεύτερη θέση των συχνότερα χρησιμοποιούμενων ναρκωτικών.

Tο «έκσταση»

Συγκεκριμένα, μετά την αύξηση που παρατηρήθηκε στη δεκαετία του 1990, η χρήση «έκσταση» φαίνεται να σταθεροποιείται ή και να μειώνεται σε κάποια κράτη, ενώ η χρήση αμφεταμινών παραμένει με αυξητικές τάσεις.

Χρήση αμφεταμινών έχει κάνει το 1 έως 4% των ενηλίκων της Ενωμένης Ευρώπης. Το ρεκόρ ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο (10%) τη στιγμή που στην Ελλάδα καταγράφεται ποσοστό ένα με δύο.

«Έκσταση» έχει δοκιμάσει το 0,5 μέχρι 4% των ευρωπαίων ενηλίκων και κοκαΐνη το 0,5 μέχρι το 3%.

  • Σχετικά με την ηρωίνη, αν και υπάρχουν έρευνες και στατιστικά στοιχεία, το ΕΚΠΝΤ κρίνει πως δεν είναι αξιόπιστα, καθώς είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η κατάσταση λόγω της μυστικότητας που κρατείται σε παρόμοιες περιπτώσεις. Εντούτοις, σημείωνει πως το ποσοστό των ενηλίκων που έκαναν έστω δοκιμαστική χρήση ηρωίνης, διατηρείται κάτω της μιας ποσοστιαίας μονάδας. Γεγονός, παραμένει πως οι εξαρτημένοι από ναρκωτικές ουσίες όπως η ηρωίνη τείνουν να αποτελέσουν «έναν χρονίως γηρασκόμενο πληθυσμό» που απελπισμένα αναζητά λύση στο πρόβλημά του.

Η χρήση ναρκωτικών ουσιών στα σχολεία όλης της Ευρώπης τείνει να εξελιχθεί σε μάστιγμα που απαιτεί άμεσα μέτρα πρόληψης και καταστολής του φαινομένου αυτού. Η κάνναβη είναι και πάλι η ευρύτερα χρησιμοποιούμενη ουσία.

  • Τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του δοκίμασε κάνναβη το 5-7% των μαθητών ηλικίας 15-16 ετών στην Πορτογαλία και στη Σουηδία, μέχρι και 30-40% στην Ιρλανδία, την Ολανδία και το Ην. Βασίλειο.
  • Στην Ελλάδα, αντίθετα με ό,τι ισχύει στην Ευρώπη, οι μαθητές «προτιμούν» τους διαλυτές, αμέσως μετά έρχεται η κάνναβη και ακουλουθεί το έκσταση. Διαλυτές έχει δοκιμάσει περίπου το 10% των ελλήνων μαθητών, κάνναβη περίπου το 18 με 19% και μόλις 1 με 2% έχουν «γευτεί» τα χάπια ecstasy.

Η Ελλάδα διατηρεί εδώ και χρόνια την πρώτη θέση στους πίνακες του ΕΚΠΝΤ με τους θανάτους πολιτών από ναρκωτικά (περίπου 900) και τη δεύτερη σε αυτόν που καταγράφεται ο αριθμός των συλλήψεων για «αδικήματα περί τα ναρκωτικά» (περίπου 350 συλλήψεις το χρόνο). Κάτι που μπορεί να οφείλεται και στο ότι υπάρχει διαφορετικός ορισμός από κράτος σε κράτος για το χαρακτηρισμό «θάνατος από ναρκωτικά», όπως ποικίλο είναι το νομικό καθεστώς.

  • Εντούτοις, οι αιφνίδιοι, συνδεόμενοι με τα ναρκωτικά, θάνατοι αυξήθηκαν σημαντικά από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990.
  • Η αύξηση έκτοτε σταθεροποιήθηκε αλλά μπορούν ακόμη να εντοπιστούν αποκλίνουσες εθνικές τάσεις.
  • Στην Ισπανία, τη Γαλλία και ώς ένα βαθμό στη Γερμανία, την Ιταλία και την Αυστρία οι θάνατοι σταθεροποιήθηκαν ή μειώθηκαν.
  • Αντιθέτως, στην Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία σημαντική ήταν η αύξηση. Αυτό πιθανόν να «απηχεί την αύξηση της χρήσης ηρωίνης σε κάποιες χώρες, αλλά επίσης και τη βελτίωση των πρακτικών καταγραφής».
  • Επίσης, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και ιδιαίτερα έντονα από το 1994, αυξήθηκαν και οι συλλήψεις για όλα τα αδικήματα περί τα ναρκωτικά. Η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και η Φιλανδία αναφέρουν τις υψηλότερες πρόσφατες αυξήσεις ενώ τα επίπεδα στη Δανία και το Λουξεμβούργο σταθεροποιήθηκαν.

Σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. (εκτός από τη Φιλανδία και το Ην. Βασίλειο όπου οι αμφεταμίνες βρίσκονται στην πρώτη θέση), η κάνναβη αφορά το μεγαλύτερο μέρος των κατασχέσεων ναρκωτικών ουσιών.

Συνολικά, πέρυσι, σε ολόκληρη την Ευρώπη, κατασχέθηκαν 853 τόνοι κάνναβης, κάτι λιγότερο από 10.000 τόνοι ηρωίνης, 35.060 κιλά κοκαΐνης και περίπου 35 τόνοι αμφεταμινών από τις οποίες οι μισές στο Ην. Βασίλειο.

Ενδιαφέρον έχουν και τα στοιχεία σχετικά με την τιμή στη λιανική αγορά των ναρκωτικών ουσιών που κυκλοφορούν εντός των συνόρων της Ε.Ε., τα οποία είναι ενδεικτικά και για τους δείκτες προσφοράς και ζήτησης.

  • Η τιμή λιανική πώλησης, λοιπόν, της ηρωίνης εδώ και δύο χρόνια παραμένει σταθερή, ενώ η Ισπανία και το Ην. Βασίλειο αναφέρουν πως παρατήρησαν αυξημένη διαθεσιμότητα φτηνότερης ηρωίνης συγκριτικά με άλλες χρονιές (τη λεγόμενη «καφέ ηρωίνη»).
  • Η απροθυμία των αγοραστών ή, αν θέλετε, η μείωση της ζήτησης, «έριξε τις τιμές» αγοράς και της κοκαΐνης. Στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. η τιμή παραμένει γενικά σταθερή την τελευταία τριετία, ενώ στη Γερμανία και το Ην. Βασίλειο μειώθηκε.

Tα χάπια

  • Για τις αμφεταμίνες, το τοπίο είναι θολό. Οι ουσίες είναι πολλές, η σύνθεσή τους ποικίλλει και κατά συνέπεια και η κοστολόγηση των χαπιών.

Χαρακτηριστικό, πάντως, είναι πως η καθαρότητα των αμφεταμινών που κυκλοφορούν στην αγορά είναι 100% όταν στην Iρλανδία η καθαρότητα δεν ξεπερνά το 6%.

  • Αντίθετα, η σύνθεση των χαπιών που πωλούνται ως ecstasy ποικίλλει. Αν και τα περισσότερα περιέχουν MDNA ή παρόμοιες ουσίες (ΜΔΕΑ, ΜΔΑ), δεν λείπουν από την αγορά και κάποια χάπια έκσταση που αποτελούνται πλήρως από άλλα ενεργά συστατικά, όπως αμφεταμίνες ή, απλώς, καφεΐνη.

Πόλεμος με τα υποκατάστατα

Όλοι προσπαθούν, αλλά 40 χρόνια τώρα αποδεκτή λύση δεν έχει ακόμη βρεθεί. Η σχετική νομοθεσία, οι πρακτικές συνταγογράφησης και η όλη οργάνωση των υπηρεσιών υποκατάστασης διαφέρουν σημαντικά σε κάθε κράτος της Eυρωπης.

  • Η μεθαδόνη μπορεί να αποτελεί την ουσία υποκατάστασης που χρησιμοποιείται ευρύτερα στην Ε.Ε., αλλά δεν αποτελεί πλέον πανάκεια. «Εχουν εμφανιστεί άλλες ουσίες οι οποίες, παρά τα διαφορετικά χαρακτηριστικά τους, χρησιμοποιούνται τόσο για αποτοξίνωση όσο και για συντήρηση».
  • Σήμερα οι ουσίες υποκατάστασης είναι είτε αγωνιστές, ουσίες δηλαδή που ενεργοποιούν τους δέκτες οπίου στον εγκέφαλο και προκαλούν την αίσθηση κατανάλωσης ναρκωτικών, ή αγωνιστές-ανταγωνιστές, ουσίες που ενώ ενεργοποιούν τους δέκτες οπίου στον εγκέφαλο, ταυτόχρονα, περιορίζουν ή εξαλείφουν την επίδραση άλλων οπιούχων ή οπιοειδών που λαμβάνονται επιπρόσθετα.
  • Σχεδόν όλες οι υπηρεσίες των κρατών συμφωνούν στη μέθοδο αυτή. Εκεί που διαφωνούν είναι στο είδος της ουσίας που θα δοθεί στους εξαρτημένους χρήστες.
  • Έτσι, κάποιες χώρες για τη θεραπεία επιλέγουν να χορηγήσουν είτε οπιούχα -ουσίες που παράγονται από την οπιούχο παπαρούνα, όπως η μορφίνη, η κωδεΐνη, η ηρωίνη που παράγεται από μορφίνη- ενώ κάποιες άλλες χώρες επιλέγουν τη χρήση οπιοειδών, συνθετικών δηλαδή ουσιών με επίδραση με αυτήν των οπιούχων, όπως είναι η βουπρενορφίνη ή η μεθαδόνη.
  • Ειδικότερα, λοιπόν, η βουπρενορφίνη χρησιμοποιείται στο Βέλγιο, τη Δανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Αυστρία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η διυδροκωδεΐνη (οπιειδές) στο Βέλγιο, στη Γερμανία και το Λουξεμβούργο, η ηρωίνη χρησιμοποιείται στην Ολανδία και το Ην. Bασίλειο και η ουσία LAAM (λεβο-αλφα-ακεταλ-μεθαδόλη, αγωνιστικό οπιοειδές) στη Δανία, στη Γερμανία και στην Πορτογαλία.

Ανατολική Ευρώπη

Ξεκινούν να δοκιμάζουν νωρίτερα

Παρομοια με αυτή που επικρατεί στα κράτη μέλη είναι η κατάσταση και στις 14 χώρες της κεντρικής και της ανατολικής Ευρώπης. Το ποσοστό του γενικού πληθυσμού, ιδίως των μαθητών, που έχουν δοκιμάσει παράνομα ναρκωτικά συνεχώς αυξάνεται, ενώ μειώνεται η ηλικία κατά την οποία γίνεται η πρώτη χρήση.

Ταυτόχρονα, όμως, αυξάνεται και ο αριθμός τόσο των συλλήψεων όσο και των κατασχέσεων ναρκωτικών ουσιών.

Είναι η πρώτη φορά που η E.E. συμπεριλαμβάνει τις χώρες αυτές στην έκθεσή της.

  • Η κάνναβη, λοιπόν, παραμένει και στις χώρες αυτές το πιο διαδεδομένο ναρκωτικό. Σχετικά με τα οπιούχα, ιδιαίτερη είναι η διάδοση της ηρωίνης και των ουσιών εγχώριας παραγωγής, όπως το «kompot» ή το άχυρο παπαρούνας.
  • Σε οκτώ χώρες για τις οποίες υπάρχουν έγκυρα στοιχεία, το 70 με 90% όσων υποβάλλονται σε θεραπεία ήταν χρήστες οπιούχων κατά την περίοδο 1995-1998. Ξεκίνησαν δηλαδή και συνέχισαν τη χρήση ναρκωτικών ουσιών αμέσως μόλις οι χώρες τους αποδεσμεύθηκαν από την «κυριαρχία» του Ανατολικού Μπλοκ ή ανεξαρτητοποιήθηκαν.

Τα χαμηλότερα ποσοστά σημειώνονται στην Τσεχία (17%), την Ουγγαρία (34,7%) και τη Λετονία (49,4%).

  • Σχεδόν όλες οι χώρες αναφέρουν μείωση της μέσης ηλικίας των χρηστών οπιούχων που υποβάλλονται σε θεραπεία. Ενδεικτικά στην Τσεχία η μέση ηλικία των προβληματικών χρηστών ναρκωτικών κυμαίνεται γύρω στα 20 χρόνια. Πάνω από το 75% των νεοεισαγόμενων σε θεραπεία άρχισαν πριν κλείσουν τα 19 και πάνω από το 12% πριν από τα 15.
  • Η ιδια τάση είναι εμφανής και στις βαλτικές χώρες: Στη Λετονία, για παράδειγμα, το 41% όλων των θεραπευομένων είναι κάτω των 19 ετών, ενώ 22% κάτω των 15 ετών. Στην Αλβανία και την Ουγγαρία επίσης μεγάλος είναι ο αριθμός χρηστών ηλικίας 15 με 19 ετών που καταφεύγουν σε θεραπεία.
  • Οπως και στα κράτη μέλη της Ε.Ε., στις χώρες αυτές τα συνθετικά ναρκωτικά κάνουν κυριολεκτικά «θραύση».

Έχουν γίνει δημοφιλή, ιδιαίτερα στην Τσεχία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία και αποτελούν «αναπόσπαστο μέρος της νεανικής χορευτικής κουλτούρας». Και δεν αναφέρονται στο ecstasy.

Στην Τσεχία, λόγου χάρη, το 68% όλων των προβληματικών χρηστών παίρνει Pervitin, μια μεθαμφεταμίνη αρκετά γνωστή και διαδεδομένη στην Ε.Ε. αλλά όχι σε τέτοια έκταση.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας