- Μια κινεζική εφαρμογή μικρο-υπηρεσιών ακύρωσε υπηρεσία που επέτρεπε στους χρήστες να μισθώνουν άτομα για να υποκλίνονται αντί για αυτούς σε ηλικιωμένους συγγενείς.
- Η υπηρεσία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις για την εμπορευματοποίηση της υιικής ευσέβειας και την αλλοίωση των παραδόσεων του Σεληνιακού Νέου Έτους.
- Η εταιρεία δήλωσε ότι στόχος ήταν η βοήθεια όσων ζουν μακριά ή έχουν δυσκολίες μετακίνησης, προσφέροντας αποζημίωση σε όσους είχαν ήδη κάνει κράτηση.
Έντονη οργή ξέσπασε στην Κίνα όταν μια εφαρμογή επέτρεψε στους χρήστες να προσλαμβάνουν ανθρώπους ως «αντικαταστάτες», ώστε να υποκλίνονται στους ηλικιωμένους συγγενείς τους στη θέση τους.
Οι υπηρεσίες είχαν παρουσιαστεί ως λύση για ανθρώπους που ζουν μακριά από την οικογένειά τους ή αντιμετωπίζουν προβλήματα κινητικότητας, ώστε να μπορούν να διατηρούν τα παραδοσιακά έθιμα.
Η υπηρεσία ακυρώθηκε μετά τον σάλο
Μια κινεζική εφαρμογή για μικροδουλειές (odd jobs) ακύρωσε υπηρεσία που επέτρεπε στους χρήστες να μισθώνουν «αντιπροσώπους» για να υποκλίνονται σε ηλικιωμένους συγγενείς κατά τις επισκέψεις του Σεληνιακού Νέου Έτους.
Διαφημιστικές εικόνες για την –πλέον διαγραμμένη– υπηρεσία έδειχναν έναν εργαζόμενο με πορτοκαλί στολή να γονατίζει και να ακουμπά το μέτωπό του στο πάτωμα, μπροστά σε ένα χαμογελαστό ηλικιωμένο ζευγάρι.
Η ιδέα προκάλεσε μαζική κατακραυγή και χλευασμό στο διαδίκτυο, με αποτέλεσμα να μπει στο μικροσκόπιο ο κινεζικός κλάδος του «μπορείς-να-νοικιάσεις-τα-πάντα».
Ο όρος «υιική ευσέβεια» αναφέρεται στον σεβασμό και την αφοσίωση προς τους μεγαλύτερους της οικογένειας και αποτελεί βαθιά ριζωμένη πολιτισμική αξία στην Κίνα.
«Η υιική ευσέβεια δεν θα έπρεπε να εμπορευματοποιείται», έγραψε ένας χρήστης στο Weibo, αναφερόμενος στην κουλτούρα σεβασμού και υποταγής προς τα μεγαλύτερα μέλη της οικογένειας.
Η επίσκεψη σε αγαπημένα πρόσωπα και οι ευχές αποτελούν σημαντικό κομμάτι της παραδοσιακής γιορτής του Σεληνιακού Νέου Έτους, αν και η υπόκλιση δεν εφαρμόζεται ευρέως σήμερα.
Η απάντηση της UU Paotui
«Μετά από προσεκτική εξέταση, αφαιρέσαμε οικειοθελώς τις υπηρεσίες που προκάλεσαν αντιπαράθεση», ανέφερε σε ανάρτηση στο WeChat (την Τετάρτη) η εφαρμογή μικρο-υπηρεσιών UU Paotui, με έδρα στην επαρχία Χενάν της κεντρικής Κίνας.
Μέχρι την Παρασκευή, η εφαρμογή συνέχιζε να προσφέρει υπηρεσία «χαιρετισμού» για το Νέο Έτος, με επιλογές άμεσης αποστολής. Ωστόσο, το πακέτο «υπόκλιση επί πληρωμή» διάρκειας δύο ωρών, με κόστος 999 γουάν (περίπου 144,77 δολάρια), δεν εμφανιζόταν πλέον.
Τι περιλάμβανε το πακέτο «υπόκλισης»
Όσοι αγόραζαν το (πλέον διαγραμμένο) πακέτο μπορούσαν να προσλάβουν εργαζόμενους της gig οικονομίας για:
- αγορά και αποστολή δώρων,
- «εκτέλεση παραδοσιακής εθιμοτυπίας»,
- παροχή «ενός λεπτού ευοίωνων ευχών» προς αγαπημένα πρόσωπα,
- και άλλες συναφείς υπηρεσίες.
| Υπηρεσία | Περιγραφή | Κατάσταση (μετά τον σάλο) |
|---|---|---|
| Υπόκλιση επί πληρωμή | Πακέτο 2 ωρών, τελετουργική υπόκλιση/εθιμοτυπία, ευχές | Αφαιρέθηκε |
| Χαιρετισμός Πρωτοχρονιάς | Επίσκεψη/παράδοση ευχών με άμεση αποστολή | Παρέμεινε διαθέσιμη |
| Αγορά & αποστολή δώρων | Επιλογή/αγορά δώρων και παράδοση σε συγγενείς | Στο πλαίσιο άλλων υπηρεσιών |
Γιατί η υπηρεσία παρουσιάστηκε ως «λύση»
Η UU Paotui δήλωσε ότι στόχος ήταν να βοηθήσει ανθρώπους που ζουν μακριά από την οικογένειά τους ή έχουν δυσκολίες μετακίνησης, ώστε να διατηρούν τα παραδοσιακά έθιμα.
Πρόσθεσε επίσης ότι θα προσφέρει τριπλή αποζημίωση σε πελάτες που είχαν ήδη προχωρήσει σε κράτηση.
Η επιστροφή των εργαζομένων στις γενέτειρές τους για το Σεληνιακό Νέο Έτος περιγράφεται συχνά ως η μεγαλύτερη ετήσια ανθρώπινη μετακίνηση παγκοσμίως (σε επίπεδο επιβατικών διαδρομών).
Άνθρωποι που έχουν μετακομίσει για εργασία συνήθως επιστρέφουν για να επισκεφθούν τις οικογένειές τους στο σημαντικότερο φεστιβάλ του κινεζικού ημερολογίου, προκαλώντας ένα τεράστιο «κύμα» μετακινήσεων, που συχνά αναφέρεται ως η μεγαλύτερη ετήσια ανθρώπινη μετανάστευση στον κόσμο.
Η «ψηφιοποίηση» της κοινωνικής ζωής και το επιχείρημα για το άγχος
Σε ένα νεύμα προς την ολοένα και πιο ψηφιακή φύση της κοινωνικής ζωής στην Κίνα, η UU Paotui υπαινίχθηκε ότι η αντικατάσταση των δια ζώσης επισκέψεων με μια εφαρμογή θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποφυγή αμήχανων κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.
«Αν δεν θέλεις να έχεις κοινωνικό άγχος κατά τον νέο χρόνο [τον εορτασμό], η εμπειρία πρέπει να είναι online!», ανέφερε ανάρτηση στο Weibo (τη Δευτέρα) που ανακοίνωνε την υπηρεσία.
Υπηρεσίες «αντιπροσώπευσης» ενδέχεται να αγγίζουν ζητήματα παραπλάνησης ή ιδιωτικότητας. Η διαφάνεια προς την οικογένεια είναι κρίσιμη.
Οι προβληματισμοί για το περιστατικό
Το περιστατικό με την «υπόκλιση επί πληρωμή» δείχνει πόσο γρήγορα η gig economy μπορεί να εισχωρήσει ακόμη και σε πεδία που παραδοσιακά θεωρούνται «ιερά», όπως η οικογενειακή φροντίδα και ο σεβασμός προς τους ηλικιωμένους.
Η έντονη αντίδραση δεν αφορά μόνο το τελετουργικό της υπόκλισης, αλλά και την ιδέα ότι μια βαθιά προσωπική σχέση μπορεί να μετατραπεί σε συναλλαγή.
Για πολλούς, το πρόβλημα δεν είναι ότι κάποιος στέλνει δώρα εξ αποστάσεως, αλλά ότι ένας τρίτος «παριστάνει» την παρουσία και το συναίσθημα.
Από την άλλη πλευρά, η πραγματικότητα των μεγάλων αποστάσεων, των ακριβών μετακινήσεων και των πιεστικών ωραρίων δημιουργεί ένα κενό: πολλοί θέλουν να τιμήσουν την οικογένεια, αλλά δεν μπορούν να βρίσκονται πάντα εκεί.
Αν ανήκετε σε αυτή την κατηγορία, υπάρχουν τρόποι να κρατήσετε την πρόθεση αυθεντική χωρίς να καταφεύγετε σε αμφιλεγόμενες «αντικαταστάσεις»:
- Προγραμματίστε ένα βιντεο-ραντεβού σε ώρα που βολεύει τους ηλικιωμένους (και όχι μόνο εσάς) και κρατήστε το σταθερό κάθε χρόνο.
- Στείλτε δώρο με χειρόγραφη κάρτα ή ηχογραφημένο μήνυμα. Η εξατομίκευση μετρά περισσότερο από την τιμή.
- Αν χρειάζονται πρακτική βοήθεια (φαρμακείο, ψώνια), προτιμήστε υπηρεσίες που είναι ξεκάθαρα υποστηρικτικές και όχι «θεατρικές»—και ενημερώστε τους ανοιχτά.
- Μοιραστείτε οικογενειακές ιστορίες: ζητήστε τους να σας πουν μία ανάμνηση και καταγράψτε την. Αυτό ενισχύει τον δεσμό και δίνει αξία πέρα από την τυπική ευχή.
Για τις ίδιες τις πλατφόρμες, το μάθημα είναι ότι χρειάζονται σαφή όρια: άλλο η διευκόλυνση (παράδοση δώρων, βοήθεια μετακίνησης) και άλλο η υποκατάσταση συναισθηματικών ρόλων.
Ένας πρακτικός κανόνας είναι η «δοκιμή διαφάνειας»: αν η υπηρεσία δεν θα μπορούσε να περιγραφεί άνετα στους συγγενείς χωρίς αμηχανία, πιθανότατα ξεπερνά την κοινωνικά αποδεκτή γραμμή.
| Προσέγγιση | Πιθανό όφελος | Κύριος κίνδυνος |
|---|---|---|
| Απομακρυσμένες ευχές (video/φωνή) | Αυθεντική επαφή, χαμηλό κόστος | Μικρότερη «τελετουργική» αίσθηση |
| Παράδοση δώρων/βοήθειας | Πρακτική στήριξη, άμεση ανακούφιση | Αν γίνει απρόσωπα, μπορεί να μοιάζει τυπικό |
| «Αντιπρόσωπος» για τελετουργικό | Συμβολική παρουσία όταν δεν υπάρχει άλλη λύση | Εμπορευματοποίηση, παραπλάνηση, κοινωνική κατακραυγή |
