The Dark Knight Rises (soundtrack)

Το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας του Κρίστοφερ Νόλαν για τον «Σκοτεινό Ιππότη» έχει μερικές εβδομάδες που παίζεται στις «σκοτεινές» αίθουσες στην χώρας μας. Οι κριτικές για το φινάλε ήταν ανάμεικτες. Κανείς δεν βρήκε κάτι μεμπτό για τα σκηνοθετικά ή τα οπτικοακουστικά ατού της ταινίας όμως πολλοί ήταν αυτοί που βρήκαν το φινάλε γεμάτο από σεναριακά κλισέ. Σε ένα όμως σημείο είμαι πεπεισμένος πως συμφωνήσαμε όλοι.

Το φινάλε του Μπάτμαν ανέβηκε επίπεδο χάρις στην εκστασιακή μουσική του! Μπορεί ο Μπρους Γούειν να άργησε περίπου μισή ώρα να μεταμφιεστεί ξανά σε Μπάτμαν και να κάνει την πρώτη δημόσια εμφάνιση στο Γκόθαμ έπειτα από 8 έτη απραξίας, όμως η εμφάνιση του έγινε τόσο επιβλητική διότι συνοδεύτηκε από το μουσικό του θέμα. Όσοι βρεθήκαμε στις αίθουσες το νιώσαμε… κυρίως με την αίσθηση της ακοής.

Όταν ο Νόλαν ανέλαβε να κάνει επανεκκίνηση στον μύθου του Σκοτεινού Ιππότη ένα από τα στοιχήματα του ήταν να μην μας προσφέρει στο πιάτο κάτι που ήδη είχαμε γευθεί. Έπρεπε να αποτραβηχτεί εντελώς από τις πολύ επιτυχημένες ταινίες του Τιμ Μπάρτον. Αποφάσισε να δώσει ένα πιο ρεαλιστικό χαρακτήρα στον ήρωα ώστε ο ίδιος να βασίζεται σε ανθρώπινες τεχνολογικές επινοήσεις παρά σε φαντασιο-δημιουργήματα.

Λογικό επακόλουθο ήταν και η μουσική που θα πλαισιώνει την προσπάθεια αυτή του Νόλαν να μην θυμίζει την μαγευτική Γκόθαμ που έπλασε ο Ντάνι Έλφμαν με τα δύο εκπληκτικά του σάουντρακ. Η πρόσκληση του Χανς Ζίμμερ να αναλάβει την σύνθεση μαζί με τον φίλο του Τζέιμς Νιούτον Χάουαρντ φαινόταν αρκετά παράξενη.

Σπάνια στην σύγχρονη κινηματογραφική ιστορία των σάουντρακ δούλεψαν μαζί δύο διαδεδομένοι συνθέτες. Παρόλα αυτά οι δύο φίλοι έδωσαν το δικό τους στίγμα στην ταινία, ενώ στην συνέχεια απογείωσαν το δεύτερο μέρος. Η συνταγή απλή. Πάρε τύμπανα, φέρε χάλκινα πνευστά, πρόσθεσε χορωδία και πολλά βιολιά, συνδύασε με μουσική από συνθεσάιζερ, και αν σου βρίσκεται χρησιμοποίησε ότι μεταλλικό αντικείμενο μπορεί να παράγει απόκοσμη, επική και τρόπον τινά ηλεκτρονική μουσική.

Όλα αυτά έφεραν αποτέλεσμα. Το κομμάτι «Molossus» από το σάουντρακ του «Batman Begins» είναι η επιτομή του συνδυασμού όλων των παραπάνω. Ο ίδιος ο Χανς Ζίμμερ σε συνέντευξη του είχε δηλώσει πως το μουσικό θέμα του δικού του Μπάτμαν θα βασίζεται στον ήχο του τινάγματος των φτερών μιας νυχτερίδας. Με αυτόν τον ήχο αν το προσέξατε ξεκινούν και οι 3 ταινίες. Εκπληκτικό;

Στο δια ταύτα. Στο τελευταίο μέρος της τριλογίας ο φίλος και στενός συνεργάτης της σχολής του Ζίμμερ, Τζέιμς Νιούτον Χάουαρντ αρνήθηκε να επιστρέψει για μια τρίτη συνεργασία. Ο λόγος; Κατά τον ίδιο δεν ήθελε να χαλάσει την υπέροχη ατμόσφαιρα ανάμεσα στον Ζίμμερ και τον Νόλαν μετά την τελευταία συνεργασία τους στην ταινία «Inception».

Δεν ξέρω πόση σημασία έχει να μάθουμε αν ο Χάουαρντ έχει τόσο αγνά συναισθήματα ή αν είναι ένας απλώς ένας παραπονιάρης, καθότι στο τελευταίο σάουντρακ βλέπουμε όλα τα γνωστά μουσικά θέματα, γεγονός που μας δίνει δύο εκδοχές. Ή ο Ζίμμερ χρησιμοποίησε τις προηγούμενες συνθέσεις και των δύο τους ή χρησιμοποίησε τα δικά του μουσικά θέματα, πράγμα που αυτομάτως θα σήμαινε πως ο Χάουαρντ είχε αρκεστεί στην σύνθεση σκηνών δράσης και όχι σε ανάπτυξη μουσικών θεμάτων, κατά την παρουσία του στα δύο πρώτα μέρη.

1. A storm is Coming. Το κομμάτι ξεκινάει με το γνώριμο από τις προηγούμενες ταινίας χτύπημα των φτερών της νυχτερίδας που πρώτο-ακούσαμε στο κομμάτι «Verspetillo» του πρώτου μέρους της τριλογίας. Εξυπηρετεί καθαρά την εισαγωγή της ταινίας καθώς μετά τον σχετικό ήχο έχουμε μια απόκοσμη ησυχία.
2. On thin ice. Ίσως από τις λίγες συνθέσεις ολόκληρης της τριλογίας όπου δεν ακούμε καθόλου κρουστά. Η μουσική είναι ένας συνδυασμός συνθεσάιζερ μουσικής -που σε κάποιους θα θύμιζε συνθέσεις του Βαγγέλη – και βιολιών. Το γεγονός ότι το κομμάτι αυτό είναι μάλλον δραματικό προϊδεάζει τον θεατή για την παράξενη αίσθηση που επικρατεί στο Γκόθαμ. Ο Μπάτμαν αποτελεί εχθρικό σώμα για την πόλη και για αυτόν τον λόγο ακούμε και το θέμα του αχνά και απαλά για πρώτη φορά στο σάουντρακ μέσα από τις νότες του συνθεσάιζερ. Η συνέχεια είναι αναλόγου ύφους ενώ προς το τέλος ακούμε πάλι αχνά το θέμα του Μπάτμαν με βιολί αυτήν την φορά.
3. Gotham`s Reckonning. Η πρώτη εισαγωγή στο μουσικό θέμα του Μπέην. Επαναλαμβανόμενο μουσικό μοτίβο, το οποίο σιγά σιγά οδηγείται στον ρυθμό που πρωτό-ακούσαμε στο τρέιλερ της ταινίας. Το ρυθμό του Μπέην. Ήσυχος ρυθμός αλλά τρομερά «δυνατός». Κάτι ανάλογο με τον ίδιο τον χαρακτήρα. Εξαιρετικά προσεκτικός και ήρεμος στην ομιλία ενώ την ίδια ώρα καθηλωτικά επιβλητικός. Το κομμάτι καταλήγει με τα λόγια «deshibasara» μια διάλεκτο που ο συνθέτης αποφάσισε να μην αποκαλύψει. Η μετάφραση του στα ελληνικά είναι «εγέρθητι»! Ο ίδιος ο Ζίμμερ αποκάλυψε πως για την σύνθεση του συγκεκριμένου ρυθμού ζήτησε από τους θαυμαστές του να ηχογραφήσουν τον εαυτό τους τραγουδώντας τα συγκεκριμένα λόγια. Στην συνέχεια συνέλεξε αρκετές από αυτές τις ηχογραφήσεις και πήραμε μια ιδέα του πως τις αξιοποίησε.
4. Mind If I Cut In? Ο δεύτερος «κακός» της ιστορίας αποκαλύπτεται στο παρόν κομμάτι. Ο λόγος για την γάτα της ταινίας. Ο Ζίμμερ επέλεξε τον συγκεκριμένο τίτλο κάνοντας λογοπαίγνιο με την λέξη γάτα (στα αγγλικά είναι cat). Το θέμα της Κατγούμαν πιάνει ακριβώς τον ρόλο που της ανέθεσε ο Νόλαν. Μοιραία γυναίκα με πολλά μυστικά και δυναμισμό. Το κομμάτι ξεκινά με βιολιά ενώ στην συνέχεια ο Ζίμμερ παίζει με τις νότες του πιάνου δίνοντάς μας ένα θέμα για την Κατγουμαν που θα μπορούσε κάλλιστα να μας θυμίζει και συνθέσεις του Ντάνι Έλφμαν! Όσο προχωράμε το κομμάτι δυναμιτίζεται καθώς οι νότες κατεβαίνουν μια οκτάβα ενώ επανέρχονται και τα βιολιά για ένα πανέξυπνο και σαγηνευτικό μουσικό θέμα.
5. Underground Army. Το κομμάτι θυμίζει αρκετά το σάουντρακ του Max Payne ειδικά στα πρώτα δευτερόλεπτα. Είναι το χαρακτηριστικό της αίσθησης που αποπνέει η πόλη του Γκόθαμ. Η μουσική είναι ηλεκτρονική ενώ χρησιμοποιούνται και τα έγχορδα που τόσο αρέσουν στον Ζίμμερ. Όπως και στα προηγούμενα κομμάτια έτσι και τώρα παίρνουμε μια μικρή δόση του θέματος του Μπάτμαν χωρίς ωστόσο αυτό να κυριαρχεί.
6. Born in the Darkness. Άλλη μια σύνθεση “αλά Βαγγέλης”. Για πρώτη φορά ακούμε το θέμα της φυλακής και του παρελθόντος του Μπέην και ενός ακόμη χαρακτήρα (για λόγους πλοκής δεν αποκαλύπτω).
7. The Fire Rises. Επιτέλους η δράση αρχίζει στην ταινία και αυτό το καταλαβαίνουμε και από το συγκεκριμένο κομμάτι. Είναι η αρχή του σχεδίου του Μπέην. Τα χάλκινα πνευστά και τα διάφορα μαραφέτια που χρησιμοποιεί ο Ζίμμερ στις συνθέσεις του έχουν τον πρώτο λόγο, για να ακολουθήσει λίγο αργότερα και η ορχήστρα με τα έγχορδα. Το κομμάτι ανήκει ολοκληρωτικά στον Μπέην. Στο φινάλε του κομματιού ακούμε και τον ρυθμό του «deshibasara» αρκετά πιο δυνατό και συνδυαζόμενο με τα χάλκινα πνευστά.
8. Nothing out there. Επανέρχονται σιγά σιγά και τα μέχρι πρότινος γνώριμα μουσικά θέματα. Μια μικρή δόση από τον ρυθμό της Κατγούμαν και το κομμάτι καταλήγει με το θέμα της εκλιπόντος αγαπημένης του Μπάτμαν, Ρέητσελ. Το θέμα της το είχαμε ακούσει για πρώτη φορά στο «Agent of Chaos» στο σάουντρακ του «Σκοτεινού Ιππότη».
9. Despair. Ο Μπάτμαν επιστρέφει. Όλο το κομμάτι προετοιμάζει το έδαφος για την μεγάλη εμφάνιση του Σκοτεινού Ιππότη έπειτα από 8 έτη. Έως τότε τα χάλκινα πνευστά έχουν αναλάβει να προετοιμάσουν το έδαφος. Μαζί ακούμε και το χαρακτηριστικό τίναγμα των φτερών της νυχτερίδας. Το κομμάτι απογειώνεται κοντά στο 2ο λεπτό οπότε και καταλαβαίνουμε ότι ο Ιππότης επέστρεψε καθώς ακούμε για πρώτη φορά του θέμα του «Dark Knight» με το οποίο και κλείνει ουσιαστικά το κομμάτι.
10. Fear Will Find You. Ίσως το αγαπημένο μου κομμάτι από το σάουντρακ. Ο Ζίμμερ δίνει ρεσιτάλ σύνθεσης. Ξεκινά με το «δυναμικό» θέμα του Μπέην για να προχωρήσει στο θέμα του Μπάτμαν. Τα πνευστά και τα τύμπανα εναλλάσσονται και δημιουργούν την κατάλληλη ένταση. Ο Ζίμμερ παίζει άρτια με τα καρέ. Σε ένα κομμάτι συνδυάζει τα θέματα και των τριών βασικών χαρακτήρων (ναι ακούγεται και αυτό της Κάτγουμαν).
11. Why do We Fall? Ένα από τα κομμάτια που όταν το ακούς σου δημιουργεί το αίσθημα της κατάκτησης. Γεμάτο πάθος, θέληση και δύναμη. Αν ήμουν παιδί ακόμη σίγουρα θα το άκουγα και θα φανταζόμουν ότι σώζω τον κόσμο από τον κακό! Εξαιρετική σύνθεση από τον Ζίμμερ για ακόμη μια φορά καθώς χωρίς να συνθέτει κάποιο νέο θέμα ή κάποια νέα μελωδία παθιάζει τον ακροατή και τον γεμίζει με την δύναμη του ίδιου του κομματιού. Η κορύφωση έρχεται με την αντίστοιχη ελευθερία του Μπρους Γουέην.
12. Imagine the Fire. Ο Ζίμμερ για πρώτη φορά κατεβάζει οκτάβα το θέμα του Μπάτμαν. Ίσως γιατί η ταινία πλησιάζει στην κορύφωση και δεν γνωρίζουμε αν το τέλος θα είναι λυτρωτικό ή θα επιφυλάσσει κάποια απρόσμενη κατάληξη. Μετρ του είδους ο Ζίμμερ πάλι παίζει με τα θέματα των ηρώων και καθώς οι τηλεοπτικοί ήρωες παλεύουν, το ίδιο κάνουν και τα μουσικά τους θέματα.

Για τους πολύ προσεκτικούς, ο Ζίμμερ στο συγκεκριμένο κομμάτι χρησιμοποίησε και ήχους από καμπάνες! Δεν ξέρω αν βαράνε τα σήμαντρα για τον Μπάτμαν πάντως το παρόν κομμάτι αποδεικνύει το πόσο τέλεια μπορεί ο Ζίμμερ να παίξει με την ηλεκτρονική και την ορχηστρική μουσική και να βγάλει ένα καταπληκτικό αποτέλεσμα. Το κομμάτι είναι γεμάτο από το στυλ του Ζίμμερ. Ένα στυλ που ακούσαμε πολύ και το «Angels and Damons». Εκπληκτικό κομμάτι δράσης.

13. Necessary Evil. Εδώ έχουμε μια αναπαραγωγή της σκηνής με τον Τζόκερ στο φινάλε της δεύτερης ταινίας. Όσοι είστε πολύ προσεκτικοί θα προσέξετε πως η ίδια μουσική παίζει και καθώς ο Τζόκερ περιμένει τους επιβάτες των πλοίων να αλληλο-ανατιναχτούν. Το κομμάτι καταλήγει με μια απόκοσμη μελωδία που ακούσαμε ξανά στο «Born in the Darkness».
14. Rise. Εγέρθητι! Το μεγάλο φινάλε έφθασε και στο σάουντρακ. Όλα τα μουσικά θέματα του Μπάτμαν μαζεμένα για το κλείσιμο της τριλογίας. Ο Ζίμμερ χρησιμοποιεί ακόμη και τα φωνητικά του κομματιού «Tadarida» του «Batman Begins». Το σίγουρο είναι πως με την μαεστρία του Ζίμμερ αν κάποιος ακούει το κομμάτι και δεν έχει δει την ταινία δύσκολα θα καταλάβει αν αυτό που γίνεται είναι καλό ή κακό. Όπως και να έχει παρότι τα θέματα ξανά ακούστηκαν εξακολουθεί να είναι ένα καθηλωτικό κομμάτι.

Νομίζω πως το σάουντρακ του «Σκοτεινού Ιππότη» ήταν με διαφορά το καλύτερο της τριλογίας. Δεν παύει όμως και αυτό να αποτελεί ένα πολύ καλό και δουλεμένο «score» από έναν εξαιρετικό συνθέτη.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως ο Ζίμμερ είναι ο νούμερο ένα σε ζήτηση την τελευταία δεκαετία. Αυτό οφείλεται στο ότι μπορεί με εξαιρετική άνεση να κινηθεί ανάμεσα στην ορχηστρική μουσικά και την ηλεκτρονική. Προσωπικά πιστεύω πως κάτι ανάλογο ήταν και ο δικός μας αδικοχαμένος Βασίλης Πολυδούρης. Κρατάω το τελευταίο κομμάτι του σάουντρακ για να μου θυμίζει ολόκληρη την τριλογία και περιμένω με αγωνία να δω τι θα ετοιμάσει ο Ζίμμερ για τον «Άνθρωπο Ατσάλι».

Το σάουντρακ απαριθμεί 15 κομμάτια και η συνολική του διάρκεια είναι 51:20. Όσοι το αγοράσετε «τρέξτε» το στον υπολογιστή σας και θα έχετε την δυνατότητα να ακούσετε ακόμη τρία κρυφά κομμάτια.

The Dark Knight Rises (Original Motion Picture Soundtrack)

1. “A Storm is Coming” 0:37
2. “On Thin Ice” 2:55
3. “Gotham`s Reckoning” 4:08
4. “Mind If I Cut in?” 3:27
5. “Underground Army” 3:12
6. “Born in Darkness” 1:57
7. “The Fire Rises” 5:33
8. “Nothing Out There” 2:51
9. “Despair” 3:14
10. “Fear Will Find You” 3:08
11. “Why Do We Fall?” 2:03
12. “Death By Exile” 0:23
13. “Imagine the Fire” 7:25
14. “Necessary Evil” 3:16
15. “Rise” 7:11

Επιπλέον υλικό:

16.”Bombers Over Ibiza” (Junkie XL Remix)5:51
17.”The Shadows Betray You” 5:20
18.”The End” 6:13