- Η Δανία και η Γερμανία συμφώνησαν στην κατασκευή του Bornholm Energy Island, ενός ενεργειακού κόμβου στη Βαλτική, κόστους 7 δισ. ευρώ.
- Το έργο επιταχύνθηκε λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων με τη Ρωσία και των ανησυχιών για την πολιτική των ΗΠΑ (Τραμπ).
- Θα λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος διασύνδεσης υπεράκτιων αιολικών πάρκων, παρέχοντας ενέργεια και στις δύο χώρες.
Δανία: ένα τεράστιο Υπεράκτιο Αιολικό Πάρκο για ενεργειακή ανεξαρτησία (και από τον Τραμπ)
Η Δανία θα αποκτήσει σύντομα ένα επιπλέον νησί – και όχι ένα λιγότερο – στην επικράτειά της.
Το Bornholm Energy Island θα αναδυθεί στη Βαλτική Θάλασσα και η υλοποίησή του συμφωνήθηκε οριστικά στη σύνοδο κορυφής της Βόρειας Θάλασσας που πραγματοποιήθηκε στο Αμβούργο, με την επίσημη ανακοίνωση από τις κυβερνήσεις της Κοπεγχάγης και του Βερολίνου.
Το συνολικό κόστος του έργου ανέρχεται στα 7 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που θα επιμεριστεί μεταξύ των δύο χωρών βάσει της διανομής της ενέργειας (2GW για τη Γερμανία, 1,2GW για τη Δανία).
Επιπλέον, η Δανία θα μπορεί να υπολογίζει σε χρηματοδότηση ύψους 645 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επένδυση των 7 δισ. ευρώ καλύπτει τις υποδομές του νησιού και τις καλωδιακές συνδέσεις, καθιστώντας το μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές επενδύσεις στην ιστορία της Ευρώπης.
Το μεγαλύτερο διασυνοριακό έργο
Πρόκειται για το μεγαλύτερο διασυνοριακό έργο ενεργειακής μετάβασης στον κόσμο, μέσω του οποίου διάφορα αιολικά πάρκα θα συνδέονται με έναν κεντρικό κόμβο (hub) για τη μεταφορά της παραγόμενης ενέργειας στους καταναλωτές της Δανίας και της Γερμανίας.
Ο ενεργειακός κόμβος θα κατασκευαστεί από τις εταιρείες 50Hertz και Energinet στο νησί Bornholm.
Η ενέργεια που θα παράγεται από τα υπεράκτια αιολικά πάρκα θα διοχετεύεται στο νησί και θα μετατρέπεται σε συνεχές ρεύμα υψηλής τάσης.
Στη συνέχεια, υποθαλάσσια και επίγεια καλώδια θα τη μεταφέρουν στους υποσταθμούς της Ζηλανδίας (Δανία) και του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας (Γερμανία).
Πίνακας: Κατανομή ενέργειας και πόρων
| Χώρα / Φορέας | Ισχύς (Capacity) | Ρόλος στο Έργο |
|---|---|---|
| Γερμανία | 2 GW | Κύριος αποδέκτης ενέργειας, Διαχειριστής δικτύου (50Hertz) |
| Δανία | 1,2 GW | Φιλοξενία υποδομής (Bornholm), Διαχειριστής δικτύου (Energinet) |
| Ευρωπαϊκή Ένωση | – | Χρηματοδότηση 645 εκατ. ευρώ |
Γεωπολιτική και ασφάλεια
Το εξαιρετικά υψηλό κόστος κατασκευής είχε αρχικά επιβραδύνει το έργο.
Εν τούτοις, οι τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις με τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες οδήγησαν τις δύο χώρες και την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιταχύνουν την υλοποίησή του, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου προγράμματος ενεργειακής αυτονομίας.
Όπως δήλωσε Δανός παρατηρητής που παρευρέθηκε στη σύνοδο της Βόρειας Θάλασσας, «χωρίς την πολιτική αλλαγή στην Ουάσιγκτον, το έργο Bornholm δεν θα προχωρούσε».
Η Βαλτική Θάλασσα αποτελεί πλέον πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού, καθιστώντας την ασφάλεια των υποθαλάσσιων καλωδίων κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Δεν πρόκειται όμως μόνο για ζήτημα ενεργειακής μετάβασης: από τότε που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την επιθυμία του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, το Bornholm έχει μετατραπεί και σε ένα έργο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σύμφωνα με τη δανική κυβέρνηση, το εγχείρημα αυτό «αφορά τις δημοκρατικές μας αρχές, την ακεραιότητά μας και την ταυτότητα μας».
Γιατί τα “Ενεργειακά Νησιά” είναι το μέλλον της Ευρώπης
Η δημιουργία του Bornholm Energy Island σηματοδοτεί μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο που η Ευρώπη αντιλαμβάνεται την παραγωγή και διανομή ενέργειας.
Μέχρι σήμερα, τα υπεράκτια αιολικά πάρκα λειτουργούσαν ως μεμονωμένες μονάδες που συνδέονταν ακτινωτά με την ξηρά (Point-to-Point).
Το νέο μοντέλο των “Ενεργειακών Νησιών” (Energy Islands) λειτουργεί ως κόμβος (Hub-and-Spoke), επιτρέποντας τη συγκέντρωση ενέργειας από πολλά πάρκα και τη διανομή της σε πολλαπλές χώρες ταυτόχρονα.
Η τεχνολογία πίσω από το εγχείρημα
Η καρδιά του εγχειρήματος βασίζεται στην τεχνολογία HVDC (High Voltage Direct Current).
Η μεταφορά εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) σε μεγάλες αποστάσεις μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων έχει μεγάλες απώλειες.
Η μετατροπή σε συνεχές ρεύμα (DC) στο νησί Bornholm επιτρέπει τη μεταφορά τεράστιων ποσοτήτων ενέργειας με ελάχιστες απώλειες σε Γερμανία και Δανία.
Αυτή η τεχνολογική καινοτομία είναι που καθιστά το έργο βιώσιμο, παρά το υψηλό αρχικό κόστος.
Power-to-X: Το κρυφό όπλο
Ένα κρίσιμο στοιχείο που συχνά παραβλέπεται είναι η δυνατότητα για εφαρμογές Power-to-X (PtX). Όταν οι άνεμοι είναι ισχυροί και η παραγωγή υπερβαίνει τη ζήτηση, η περίσσεια ενέργειας δεν θα χάνεται.
Αντίθετα, θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου ή αμμωνίας επιτόπου ή στις ακτές.
Αυτά τα “πράσινα καύσιμα” είναι απαραίτητα για την απανθρακοποίηση τομέων που δεν μπορούν εύκολα να ηλεκτροδοτηθούν, όπως η ναυτιλία και η βαριά βιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η Βόρεια Θάλασσα και η Βαλτική έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν έως και το 80% των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης μέχρι το 2050.
Στρατηγική αυτονομία και ασφάλεια
Η αναφορά στον Τραμπ και τη Γροιλανδία δεν είναι τυχαία. Η ενεργειακή εξάρτηση είναι αχίλλειος πτέρνα. Μετά το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream, η Ευρώπη συνειδητοποίησε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι οι ενεργειακές υποδομές είναι στόχοι.
Το Bornholm Energy Island, ως ευρωπαϊκή υποδομή, μειώνει την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο και θωρακίζει την ήπειρο απέναντι σε γεωπολιτικές πιέσεις, είτε αυτές προέρχονται από την Ανατολή είτε από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Εν κατακλείδι, το έργο αυτό δεν είναι απλώς ένα αιολικό πάρκο. Είναι η “μπαταρία” της Βόρειας Ευρώπης και ένα φρούριο ενεργειακής ανεξαρτησίας, θέτοντας τα θεμέλια για ένα μέλλον όπου η ενέργεια είναι όχι μόνο πράσινη, αλλά και ασφαλής.
