Άρθρο του Γιάννη Δημητρίου.
Προχθές Παρασκευή βράδυ χάζευα στην τηλεόραση. Δεν είχε τίποτα της προκοπής, δεν βλέπω και σειρές τύπου Lost στο Netflix και έτσι κατέληξα να κοιτάζω το X Factor. Το παραδέχομαι, δεν το βλέπω για να δω τι καινούργιο ταλέντο θα βγάλει η Ελλάδα, ειλικρινά τα τελευταία χρόνια έχω εκστασιαστεί από τα ταλέντα σε αυτή τη χώρα. Το βλέπω για το χαβαλέ της υπόθεσης, όπως οι περισσότεροι φαντάζομαι.
Γελάω με τις ατάκες των κριτών, με τις αντιδράσεις τους ενίοτε, με τα ηχητικά εφέ σε τίποτα άσχετους υποψήφιους… Είναι κι αυτός ένας τρόπος για μένα να χαλαρώνω και να φεύγει η ένταση της ημέρας. Παρόλα αυτά, αν και έχω αναρωτηθεί, μεταξύ αστείου και σοβαρού, πολλές φορές στο παρελθόν σε ανάλογα τηλεριάλιτι – διαγωνιστικά παιχνίδια, ότι “ποιος τον πήρε στο λαιμό του και βγήκε στην τηλεόραση”, προχτές προβληματίστηκα. Όχι για τα ψώνια που κυκλοφορούν (όλοι λίγο πολύ είμαστε ψώνια, ο καθένας με τον τρόπο του), όχι με το καλάμι που κάποιοι έχουν καβαλήσει (μπορεί κι εγώ να καβαλάω το καλάμι μου, ποιος ξέρει; ) αλλά με τον ρόλο των γονέων σε όλο αυτό το πανηγύρι.
Θυμάμαι πριν λίγο καιρό είχα δει και είχα γελάσει αρκετά με τον παρακάτω τύπο:
Τότε είχα γελάσει για τον τρόπο που ερμήνευε ό,τι τέλος πάντων νόμιζε ότι ερμηνεύει, καθώς και με τα σχόλια της επιτροπής. Είχα διασκεδάσει με την αντίδραση της μάνας στο τέλος αλλά είπα οκ, έχουν δει τα μάτια μας ουκ ολίγα. Ως εκεί.
Προχτές λοιπόν στο X Factor, νάτος πάλι. Αυτή τη φορά δεν υπήρχαν τα πολύ σαρκαστικά σχόλια από την επιτροπή, υπήρχε η απορία έκπληξης του στυλ “πήγες όντως για φωνητική; 4 χρόνια; και τι σου λέει ο δάσκαλός σου;” και τέτοια. Μετά ήρθε η αντίδραση της μάνας. Προφανώς το έχει βάλει σκοπό να τον κάνει αστέρι. Και ο δυστυχής γιος αμέτοχος στα σχέδια της μάνας, απλά συναινεί και ακολουθεί.
Και εδώ είναι που προβληματίστηκα για το πόσο φταίμε εμείς οι γονείς τελικά. Ανέκαθεν υπήρχε αυτή η τάση, οι γονείς να διαλέγουν το δρόμο των παιδιών τους. Όλοι ξέρουμε περιπτώσεις που έλεγαν “θα γίνεις γιατρός, δικηγόρος, φούρναρης, να συνεχίσεις το επάγγελμα του πατέρα σου, να κάνεις αυτό, να κάνεις εκείνο”.
Παλιότερα ήταν πολύ συνηθισμένο αυτό, σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις δεν είχαν και δικαίωμα να φέρουν αντίρρηση τα παιδιά. Έκαναν αυτό που τους είχαν προκαθορίσει οι γονείς. Στις μέρες μας αυτό τείνει να εκλείψει, τουλάχιστον έτσι πιστεύω. Τα παιδιά είναι πλέον ελεύθερα να επιλέξουν, να καθορίσουν το μέλλον τους, να πετύχουν ή να αποτύχουν, αλλά με δική τους ευθύνη. Στην καλύτερη ακούνε τις συμβουλές ή τις παραινέσεις των γονιών, αλλά η τελική επιλογή είναι δική τους. Τι συμβαίνει όμως με τον λαμπερό κόσμο της show biz (όπως λένε οι δημοσιογράφοι, ω πόσο κλισέ φράσεις!)
Πόσο πιστεύουν οι γονείς στο ταλέντο του παιδιού τους; Όλοι είμαστε σίγουροι ότι το δικό μας παιδί είναι ξεχωριστό. “Ζωγραφίζει καλύτερα από όλα τα άλλα στην τάξη.” “Είναι πανέξυπνος, πετάει απίστευτες ατάκες.” “Μιμείται καταπληκτικά, δεν το περίμενα.” “Η φωνή του… απίστευτη, τέλειος, θα γίνει τραγουδιστής.” “Ηθοποιός.” “Σίγουρα έχει ταλέντο, θα πάει στο talent show και σίγουρα θα περάσει, γιατί, ξέρω εγώ, έχει φοβερό ταλέντο, η φωνή του είναι απλά καταπληκτική“. “Είναι κούκλα η κόρη μου, θα γίνει μοντέλο“. Ψέματα;
Αυτή η δόλια μάνα (για να ξαναγυρίσω στο παράδειγμα που με προβλημάτισε) ήταν λέει κι αυτή τραγουδίστρια. (Καλή, κακή, δεν έχει σημασία). Πήρε λέει από αυτήν. Αν ισχύει κάτι τέτοιο, καταλαβαίνω τι τραγουδίστρια ήταν. Αλλά πόσο υποκειμενικό είναι να πιστεύουμε ότι το παιδί μας έχει ταλέντο σε κάτι επειδή εμείς το θέλουμε; Και τι λόγο έχει το ίδιο το παιδί σε όλο αυτό; Καλώς ή κακώς, το να λέμε συνέχεια στο παιδί ότι θα γίνει αστέρι ή μοντέλο του φορτώνει ένα παραπάνω άγχος στην ίδια του την ύπαρξη. Ξέρει (μέσω των γονιών του που αγαπά κι εμπιστεύεται) ότι είναι ξεχωριστό, καλύτερο από τα άλλα και προετοιμάζεται μόνο για την επιτυχία. Τι γίνεται όμως όταν έρθει αντιμέτωπο με την, αναμενόμενη συχνά, αποτυχία; Τι μερίδιο ευθύνης έχουμε οι γονείς για αυτό;
Το να ενθαρρύνουμε το βλαστάρι μας για να κάνει ό,τι θέλει και να ακολουθήσει το όνειρό του είναι ένα πράγμα. Το να του δημιουργούμε αυταπάτες ότι είναι καλύτερο από όλα τα άλλα, έστω κι ασυναίσθητα (που πιστεύω οι περισσότεροι το κάνουμε συνειδητά) είναι διαφορετικό. Ας αφήσουμε το παιδί μας να πετάξει με τα φτερά του! Μην το υποχρεώνουμε να χρησιμοποιεί τα φτερά που ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ότι έχει.
