Το συνολικό προσωπικό σε Ericsson και Nokia έχει μειωθεί κατά πάνω από 36.000 θέσεις εργασίας από το 2017 — και αναμένονται κι άλλες απολύσεις.
Η τηλεπικοινωνιακή βιομηχανία δεν έχει ακόμη «αγκαλιάσει» το “physical AI”, τη νεότερη φράση-μόδα που επινόησε ο τεχνολογικός κλάδος και προβλήθηκε έντονα στη φετινή CES στο Λας Βέγκας.
Περιγράφει έναν κόσμο με ανθρωποειδή ρομπότ που μεταφέρουν κιβώτια σε αποθήκες, ετοιμάζουν γεύματα και ίσως συζητούν για τον αντίκτυπο της AI με ολοένα και πιο άνεργους homo sapiens.
Όμως τα εργοστάσια που παράγουν εξοπλισμό δικτύων είναι ήδη… «ελαφριά» σε ανθρώπους.
Εργοστάσια με ελάχιστους εργαζόμενους
Στο δάπεδο παραγωγής της νέας μονάδας κινητών δικτύων της Nokia στην πόλη Οούλου της Φινλανδίας, οι επισκέπτες είναι τυχεροί αν εντοπίσουν άνθρωπο ανάμεσα σε στοίβες εξοπλισμού ραδιομονάδων και baseband.
Ρομπότ σε σχήμα «ντουλαπιού», που θυμίζουν τον R2D2, περιπολούν στους διαδρόμους.
Σε έναν κεντρικό περίβολο, δύο γιγάντιοι μηχανικοί βραχίονες περιστρέφονται και «χορεύουν» σαν να κινούνται από μόνοι τους, πετώντας ελαττωματικές πλακέτες κυκλωμάτων.
Ένα αντίστοιχα υψηλά αυτοματοποιημένο εργοστάσιο της Ericsson στο Τέξας —φτιαγμένο για να παράγει όλα τα προϊόντα που πωλούνται σε πελάτες στις ΗΠΑ— είναι επίσης υποστελεχωμένο.
Το 2019, πριν ανοίξει την επόμενη χρονιά, η Ericsson είχε πει πως στόχος ήταν να απασχολεί μόλις 100 άτομα.
Η τεχνολογία ως «μοχλός» περικοπών και παραγωγικότητας
Η πολύ μεγαλύτερη εξάρτηση από την τεχνολογία βοήθησε τη σουηδική εταιρεία εξοπλισμού να κόψει χιλιάδες θέσεις την τελευταία δεκαετία, συνεχίζοντας ταυτόχρονα να αναπτύσσει προϊόντα και να εξυπηρετεί πελάτες.
Μάλιστα, έχει κερδίσει μερίδιο αγοράς.
Υπό τον σημερινό CEO Börje Ekholm, το μερίδιο της Ericsson στην αγορά δικτύου ραδιοπρόσβασης (RAN) εκτός Κίνας ανέβηκε από 33% το 2017 σε 39% το 2022, σύμφωνα με δικά της στοιχεία.
Πιο πρόσφατα, κέρδισε έδαφος στις ΗΠΑ εις βάρος της Nokia και πλέον ευθύνεται για την πλειονότητα των 5G sites της Αμερικής.
Τα έσοδα ανά εργαζόμενο (δείκτης παραγωγικότητας) αυξήθηκαν σταθερά: από περίπου 2 εκατ. σουηδικές κορώνες (SEK) (περίπου $220.000) το 2017 σε πάνω από SEK 2,6 εκατ. (περίπου $280.000) το 2024.
Όμως οι απολύσεις δείχνουν και πόσο «άρρωστη» είναι η αγορά
Παρά τα παραπάνω, οι απολύσεις αντανακλούν και τη ζοφερή κατάσταση της σημερινής αγοράς.
Αυτό φάνηκε και στην ανακοίνωση της Ericsson αυτή την εβδομάδα: προειδοποίησε ότι είναι πιθανό να κοπούν άλλες 1.600 θέσεις εργασίας στη Σουηδία, μετά τις υποχρεωτικές διαβουλεύσεις με τα συνδικάτα.
Τα μέτρα είναι απαραίτητα για να προστατευθεί η ανταγωνιστική θέση και η διάρθρωση κόστους της Ericsson, ανέφερε η εταιρεία.
«Σκανδιναβική έκθεση» στην επιβράδυνση του RAN
Η Ericsson είναι περισσότερο εκτεθειμένη από κάθε άλλη εταιρεία παγκοσμίως σε επιβράδυνση της αγοράς RAN.
Δεδομένα της Omdia (αδελφική εταιρεία της συγκεκριμένης έκδοσης) δείχνουν ότι οι δαπάνες για προϊόντα RAN έπεσαν από $45 δισ. το 2022 σε $35 δισ. το 2024.
Τα χειρότερα φαίνεται να πέρασαν. Εκτός Κίνας, η Omdia μάλιστα έδωσε καθοδήγηση για αύξηση εσόδων χαμηλού μονοψήφιου ποσοστού πέρυσι.
Όμως κανείς δεν περιμένει ισχυρή ανάκαμψη.
Μετά την αποχώρηση του Ekholm από δραστηριότητες που κρίθηκαν μη βασικές, η Ericsson αντλεί περίπου 64% των εσόδων της από αυτή την αγορά, έναντι κάτω από το 50% το 2016 (πριν αναλάβει).
Επιπλέον, η εφαρμογή δασμών από τον Πρόεδρο Donald Trump σε εισαγόμενα εξαρτήματα RAN —που δεν μπορούν να προμηθευτούν τοπικά— αύξησε το κόστος της Ericsson.
Η κατάργηση άλλων 1.600 θέσεων στη Σουηδία θα αντιστοιχούσε περίπου στο 12% του προσωπικού της χώρας (με βάση το σύνολο στα τέλη Σεπτεμβρίου).
Όμως συνολικά το ανθρώπινο δυναμικό έχει μειωθεί ακόμη πιο απότομα από τις αρχές του 2023: από τότε έως τον Σεπτέμβριο του 2025, η Ericsson έκοψε πάνω από 15.600 θέσεις πλήρους απασχόλησης, περίπου 15% του διεθνούς συνόλου.
Παρά τη συρρίκνωση πωλήσεων, η κερδοφορία βελτιώθηκε.
Ενώ τα αναφερόμενα έσοδα μειώθηκαν 4% (έτος προς έτος) στους πρώτους εννέα μήνες του 2025, το λειτουργικό περιθώριο της Ericsson (χωρίς έκτακτα και σε κυλιόμενη βάση τεσσάρων τριμήνων) ανέβηκε από 8% στα τέλη του 2023 σε 14% στο πρόσφατο τρίτο τρίμηνο.
Πίεση και στο R&D: μπορεί να συνεχιστεί το ίδιο μοντέλο;
Οι τελευταίες περικοπές μπορεί να ανησυχήσουν παρατηρητές. Η Σουηδία παραμένει ο «πυρήνας» της Ericsson και φιλοξενεί μεγάλο μέρος της έρευνας & ανάπτυξης (R&D).
Για χρόνια, η Ericsson κρατούσε «προστατευτικά κιγκλιδώματα» γύρω από το R&D, επενδύοντας περισσότερο εκεί, ενώ έκοβε αλλού.
Εν τούτοις αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα σε αγορά συρρίκνωσης ή μηδενικής ανάπτυξης.
Υπό τον Ekholm, οι δαπάνες R&D εκτινάχθηκαν από SEK 37,9 δισ. (περίπου $4,1 δισ.) το 2017 σε SEK 53,5 δισ. (περίπου $5,8 δισ.) το 2024. Ωστόσο, στους πρώτους εννέα μήνες του 2025 μειώθηκαν περίπου 10% σε ετήσια βάση, στα SEK 35,8 δισ. (περίπου $3,9 δισ.).
Ο Ekholm απέδωσε την πτώση τόσο σε συναλλαγματικές κινήσεις όσο και σε προσπάθειες εξάλειψης επικαλύψεων. «Η γεωπολιτική κατάσταση μάς υποχρέωσε να μετακινήσουμε πόρους κάπως “πολιτικά”», είπε σε αναλυτές τον Οκτώβριο.
«Καθώς περνούσαμε αυτή τη μετάβαση, διπλασιάσαμε μεγάλο μέρος των δαπανών R&D. Δεν χρειάζεται πια, αφού μεταφέραμε το R&D». Τόνισε ότι η Ericsson δεν πρόκειται να ρισκάρει την τεχνολογική της πρωτοκαθεδρία.
Cloud RAN, ASIC και ερωτήματα για «διπλές» επενδύσεις
Ένα ερώτημα είναι αν μέρος των δαπανών R&D εξακολουθεί να δικαιολογείται. Στην εποχή Ekholm, η Ericsson τόνισε την επένδυσή της σε ASICs (εξειδικευμένα ολοκληρωμένα κυκλώματα) ως λόγο αύξησης του R&D.
Όμως ολοένα και περισσότερο προωθεί το cloud RAN, το οποίο αντικαθιστά αυτά τα ASICs στη μονάδα baseband με επεξεργαστές γενικής χρήσης (GPPs) της Intel (όχι όμως στα radios).
Καθώς η ικανότητα των GPPs βελτιώνεται, οι επενδυτές μπορεί να αναρωτηθούν γιατί η Ericsson συνεχίζει να ρίχνει χρήματα σε custom baseband silicon.
Ακόμη και η διατήρηση δύο «γραμμών» λογισμικού —μία για εξοπλισμό ειδικού σκοπού και μία για cloud RAN— μοιάζει από μόνη της διπλή δουλειά.
AI και εξοικονόμηση στο R&D: ευκαιρία ή ακριβή αντικατάσταση;
Εξοικονόμηση στο R&D ίσως προκύψει και μέσω AI. Κάποια από τα πιο λαμπρά μυαλά σχεδίασαν και τελειοποίησαν τους αλγορίθμους που επιτρέπουν την πρόσβαση στο περιεχόμενο του smartphone μέσω 5G.
Στο μέλλον, η χρήση νευρωνικών δικτύων και machine learning θα μπορούσε να τους αντικαταστήσει.
Η Ericsson ήδη ισχυρίζεται ότι βελτίωσε τη φασματική αποδοτικότητα κατά 10% σε πρόσφατες δοκιμές που χρησιμοποίησαν AI για link adaptation, έναν γνωστό αλγόριθμο RAN.
Αυτό που παραμένει ασαφές είναι αν τα εργαλεία AI θα αποδειχθούν ακριβότερα από τους εργαζομένους που υποτίθεται ότι αντικαθιστούν.
Η Nokia ως «δύσκολο παιδί» στο mobile
Οι περικοπές προσωπικού ήταν ακόμη πιο επιθετικές στη Nokia. Σε αντίθεση με την Ericsson, δεν δίνει τριμηνιαίες ενημερώσεις για τον αριθμό εργαζομένων.
Ωστόσο, το παγκόσμιο προσωπικό της μειώθηκε σχεδόν 27%, δηλαδή κατά σχεδόν 27.500 θέσεις, μεταξύ 2018 και τέλους 2024, όταν η ετήσια έκθεση έδειξε ότι απέμεναν 75.600 εργαζόμενοι.
Ο αριθμός ίσως αυξήθηκε με την περσινή εξαγορά της Infinera, που απασχολούσε περίπου 3.000 άτομα πριν την εξαγορά.
Παρ’ όλα αυτά, τον Νοέμβριο ο CEO Justin Hotard είπε πως θα κοπούν άλλες 5.000 θέσεις εργασίας για να ολοκληρωθεί το σχέδιο αναδιάρθρωσης που ξεκίνησε η προηγούμενη διοίκηση.
Παρότι η Nokia δραστηριοποιείται και σε σταθερή ευρυζωνικότητα και οπτικές μεταφορές, το «προβληματικό παιδί» είναι ο κλάδος Mobile Networks.
Τεχνολογικά δείχνει σε πολύ καλύτερη κατάσταση από ό,τι στα πρώτα χρόνια του 5G, όταν στρατηγικά λάθη οδήγησαν σε απώλεια μεριδίου αγοράς. Δυστυχώς, αυτή η ανάκαμψη συνέπεσε με ύφεση στη ζήτηση 5G.
Παρά τις περικοπές, τα Mobile Networks είχαν λειτουργική ζημία €64 εκατ. (περίπου $74 εκατ.) σε πωλήσεις €5,3 δισ. (περίπου $6,2 δισ.) στους πρώτους εννέα μήνες του 2025.
Περιορισμένος χώρος για R&D και στροφή σε GPU/γενικής χρήσης hardware
Αυτό αφήνει τη Nokia σε αδύναμη θέση για να αυξήσει τις δαπάνες R&D, οι οποίες σε επίπεδο ομίλου έχουν ανέβει ελάχιστα από το 2017.
Η φινλανδική εταιρεία δαπάνησε συνολικά €4,3 δισ. (περίπου $5 δισ.) τότε και περίπου €4,5 δισ. (περίπου $5,2 δισ.) το 2024.
Αντί να αυξήσει τη δαπάνη, ο Hotard θέλει να πετύχει περισσότερα με εξυπνότερες και πιο στοχευμένες επενδύσεις.
Μια επένδυση $1 δισ. από τη Nvidia θα κατευθυνθεί στην ανάπτυξη λογισμικού δικτύων 5G και 6G που «τρέχει» σε GPUs αντί για custom silicon — κάτι που ο Hotard περιγράφει ως «τη μετάβαση από ιδιόκτητο (proprietary) σε hardware γενικής χρήσης».
Η αναδιάρθρωση θα ενώσει επίσης τα Mobile Networks με άλλες μονάδες της Nokia που είναι υπεύθυνες για προϊόντα core network και licensing, σχηματίζοντας ένα νέο σχήμα mobile infrastructure.
Δεδομένης της κερδοφορίας του licensing, αυτό θα τερματίσει άμεσα (ή θα «κρύψει») τις ζημίες του mobile, ανάλογα με το πώς το βλέπει κανείς.
Η μεγάλη αντίθεση: Ericsson και Nokia vs Huawei
Στην Ericsson, τα ετήσια έσοδα ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν 29% επί Ekholm (2017–2024). Στη Nokia, η αύξηση στην ίδια περίοδο ήταν κάτω από 8%.
Οι ετήσιες πωλήσεις της Nokia μειώθηκαν κατά €5,7 δισ. (περίπου $6,6 δισ.) μεταξύ 2022 και 2024 — περίπου 23% του αρχικού συνόλου.
Η πιο έντονη αντίθεση, όμως, είναι αυτή μεταξύ των σκανδιναβικών προμηθευτών και της Huawei:
Παρότι έχει απαγορευτεί σε ορισμένες χώρες και έχει περιοριστεί από αμερικανικές κυρώσεις στην πρόσβαση σε chips, η κινεζική εταιρεία πρόσθεσε 28.000 εργαζόμενους μεταξύ 2017 και 2024, φτάνοντας τους 208.000 συνολικά.
Το 2024, τα έσοδά της ξεπέρασαν τα 862 δισ. γουάν (περίπου $123,6 δισ.) — πολύ κοντά στα 891 δισ. γουάν (περίπου $127,8 δισ.) του 2020, που ήταν η καλύτερη χρονιά πωλήσεων στην ιστορία της.
Για τους παρόχους υπηρεσιών που πλέον έχουν αποκοπεί από κινεζικό εξοπλισμό, η κακή υγεία των σκανδιναβικών επιλογών θα έπρεπε να αποτελεί σημαντική πηγή ανησυχίας.
Τι σημαίνουν αυτές οι περικοπές για το 5G και 6G
Γιατί «παγώνει» η αγορά 5G παρά την τεχνολογική πρόοδο;
Η ανάπτυξη 5G ήταν έντονη τα πρώτα χρόνια, όμως σε πολλές αγορές μπήκε σε πιο «κανονικό» ρυθμό: λιγότερα νέα sites, περισσότερη βελτιστοποίηση των υπαρχόντων και μεγαλύτερη πίεση για απόσβεση προηγούμενων επενδύσεων.
Οι πάροχοι (operators) κοιτούν πλέον πιο σκληρά το ROI και ζητούν χαμηλότερο κόστος ανά bit, όχι απλώς καλύτερες επιδόσεις.
Πώς επηρεάζονται οι προμηθευτές εξοπλισμού (vendors)
Οι vendors ζουν από τους κύκλους CAPEX των παρόχων. Όταν το CAPEX μειώνεται ή μεταφέρεται χρονικά, οι εταιρείες εξοπλισμού αναγκάζονται να:
- μειώσουν λειτουργικά κόστη (προσωπικό, εγκαταστάσεις),
- αυτοματοποιήσουν παραγωγή και δοκιμές,
- δώσουν βάρος σε λογισμικό και υπηρεσίες, όπου τα περιθώρια μπορεί να είναι καλύτερα.
Cloud RAN & Open RAN: ευκαιρία, αλλά και ρίσκο «συμπίεσης» περιθωρίων
Το cloud RAN και γενικότερα η μετάβαση σε πιο «IT-like» υποδομές (COTS servers, virtualization, containers) μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από ιδιόκτητο hardware.
Αυτό όμως δημιουργεί νέο ανταγωνισμό:
- από hyperscalers και παρόχους cloud,
- από κατασκευαστές servers,
- από πιο «αρθρωτές» λύσεις Open RAN.
Για τους παραδοσιακούς vendors, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι το hardware χάνει μέρος της αξίας του και η μάχη μεταφέρεται στο software, στην ενοποίηση (integration) και στα εργαλεία αυτοματισμού.
Τι αλλάζει στις δεξιότητες και τις θέσεις εργασίας
Οι περικοπές δεν σημαίνουν ότι «τελειώνει» η ανάγκη για ανθρώπους, αλλά ότι αλλάζει το προφίλ:
- λιγότερες θέσεις σε γραμμές παραγωγής/χειρωνακτικές διαδικασίες,
- περισσότερες ανάγκες σε cloud, Kubernetes, DevOps, cybersecurity,
- αυξημένη ζήτηση για μηχανικούς AI/ML σε βελτιστοποίηση δικτύων.
