- Η Ισπανία προετοιμάζει νομική απαγόρευση πρόσβασης σε social media για κάτω των 16, ενώ η Ελλάδα έχει ήδη θέσει μέτρα μέσω του Kids Wallet.
- Η Ελλάδα εφαρμόζει λύση σε επίπεδο συσκευής, ενώ η Ισπανία θέλει να υποχρεώσει τις πλατφόρμες σε αποτελεσματική ηλικιακή επαλήθευση.
- Η τάση ρύθμισης ενισχύεται διεθνώς (Γαλλία, Ην. Βασίλειο, Γερμανία), αλλά υπάρχουν και αντιδράσεις για ελευθερία έκφρασης και πρακτική εφαρμογή.
Απαγόρευση social media για ανηλίκους: Ισπανία και Ελλάδα εντείνουν τα μέτρα
Η Ευρώπη «σκληραίνει» τη στάση απέναντι στη χρήση social media από ανηλίκους
Η Ευρώπη κινείται με ολοένα και μεγαλύτερη αυστηρότητα απέναντι στη χρήση των κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους, όπως αναφέρει το Gizmondo. Ενώ η Ισπανία προετοιμάζει απαγόρευση social media για κάτω των 16 ετών, η Ελλάδα έχει ήδη δημιουργήσει τετελεσμένα με το Kids Wallet.
Ακολουθώντας το παράδειγμα της Αυστραλίας, η Ελλάδα έθεσε σε ισχύ στα τέλη Οκτωβρίου 2025 μια εκτεταμένη απαγόρευση για εφήβους κάτω των 16 ετών. Η τεχνική εφαρμογή γίνεται μέσω της κρατικής εφαρμογής Kids Wallet.
Το ψηφιακό αυτό εργαλείο λειτουργεί ως κεντρική «γέφυρα» για τους γονείς, ώστε να μπλοκάρουν την πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram ή Snapchat απευθείας στις συσκευές των παιδιών.
Η προσέγγιση «σε επίπεδο συσκευής» σημαίνει ότι ο έλεγχος εφαρμόζεται στο κινητό/τάμπλετ, ανεξάρτητα από το τι δηλώνει ο χρήστης μέσα στην πλατφόρμα.
Η Ισπανία ακολουθεί: Νομοσχέδιο για απαγόρευση κάτω των 16
Τώρα, η Ισπανία ακολουθεί: ο πρωθυπουργός Pedro Sánchez ανακοίνωσε την Τρίτη, στο World Governments Summit στο Ντουμπάι, ότι θα απαγορεύσει νομικά την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα για κάτω των 16 ετών. Όπως είπε, θέλει να προστατεύσει τα παιδιά από τον «ψηφιακό Άγριο Δυτικό».
Ένα αντίστοιχο νομοσχέδιο για την προστασία των ανηλίκων στον ψηφιακό χώρο αναμένεται να κατατεθεί στο ισπανικό κοινοβούλιο ήδη από την επόμενη εβδομάδα.
Kids Wallet στην Ελλάδα και υποχρεώσεις πλατφορμών στην Ισπανία
Ελλάδα: επαλήθευση ηλικίας και αυτόματο μπλοκάρισμα εφαρμογών
Στην Ελλάδα, η εφαρμογή υλοποιείται στη συσκευή: το Kids Wallet επιτρέπει επαληθευμένο έλεγχο ηλικίας και μπορεί να μπλοκάρει αυτόματα δημοφιλείς εφαρμογές μόλις μια συσκευή καταγραφεί ως ανήλικου χρήστη. Εκτός από τα κοινωνικά δίκτυα, μπλοκάρονται και σελίδες τζόγου και ερωτικού περιεχομένου.
Κυβερνητικοί εκπρόσωποι τονίζουν ότι δεν πρόκειται για εργαλείο παρακολούθησης, αλλά για μέσο γονικού ελέγχου.
Ισπανία: αυστηρότερες υποχρεώσεις στους παρόχους πλατφορμών
Αντίθετα, η Ισπανία σχεδιάζει να μεταφέρει μεγαλύτερο βάρος στους ίδιους τους παρόχους πλατφορμών. Οι εταιρείες θα πρέπει να υποχρεωθούν να εφαρμόσουν αποτελεσματικά συστήματα ηλικιακής επαλήθευσης.
Ο Sánchez ανακοίνωσε επίσης ότι η εισαγγελία θα ελέγχει πιο εντατικά κατά πόσο υπηρεσίες όπως Grok, TikTok και Instagram παραβιάζουν την ισχύουσα νομοθεσία.
Στόχος είναι πολιτική «μηδενικής ανοχής» απέναντι σε αλγορίθμους που προωθούν διατροφικές διαταραχές ή αυτοτραυματισμό.
Η ηλικιακή επαλήθευση μπορεί να ενισχύσει την προστασία ανηλίκων, αλλά απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό για να μη δημιουργήσει υπερβολική συλλογή ευαίσθητων δεδομένων.
Διεθνής τάση προς ρύθμιση: Γαλλία, Ην. Βασίλειο, Γερμανία
Παρόμοια σχέδια προωθεί και η Γαλλία. Στα τέλη Ιανουαρίου 2026, η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε σχέδιο νόμου που θα απαγορεύει την πρόσβαση για παιδιά κάτω των 15 ετών από τον Σεπτέμβριο 2026.
Σε αντίθεση με Ισπανία και Ελλάδα, το σχέδιο πρέπει ακόμη να περάσει από τη Γερουσία. Όπως και σε παλαιότερες γαλλικές πρωτοβουλίες, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα της συμβατότητας με το δίκαιο της ΕΕ.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, από την άλλη, με το Online Safety Act (σε ισχύ από το καλοκαίρι του 2023) δίνει έμφαση σε αυστηρή ηλικιακή επαλήθευση για επιβλαβές περιεχόμενο ή πορνογραφία σε πλατφόρμες όπως Bluesky ή Discord.
Στη Γερμανία η συζήτηση για υποχρεωτικούς ελέγχους ηλικίας είναι επίσης έντονη, με την εστίαση να πέφτει περισσότερο στην επιβολή των ήδη υπαρχόντων κανόνων προστασίας ανηλίκων απέναντι στους διαχειριστές πλατφορμών.
Αντιδράσεις και κριτική: από οργανώσεις έως πλατφόρμες
Κριτική στις πρωτοβουλίες ασκούν οργανώσεις προστασίας παιδιών, ειδικοί στη διαπαιδαγώγηση στα ΜΜΕ και πλατφόρμες όπως το Reddit.
Το Reddit έχει ήδη προσφύγει στο αυστραλιανό High Court, υποστηρίζοντας ότι η απαγόρευση παραβιάζει την ελευθερία της πολιτικής επικοινωνίας.
Και στις ΗΠΑ, οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων όπως η ACLU προειδοποιούν—σε αντίστοιχες νομοθετικές προσπάθειες—για πιθανές παρεμβάσεις στην ελευθερία του λόγου.
Πίνακας: Ποιο μοντέλο επιλέγει κάθε χώρα (σύνοψη προσέγγισης)
| Χώρα | Ηλικιακό όριο | Μοντέλο εφαρμογής | Κατάσταση |
|---|---|---|---|
| Ελλάδα | < 16 | Device-level μέσω Kids Wallet | Σε ισχύ (Οκτ. 2025) |
| Ισπανία | < 16 | Platform-level (υποχρεωτική ηλικιακή επαλήθευση) | Σε προετοιμασία (νομοσχέδιο) |
| Γαλλία | < 15 | Περιορισμός πρόσβασης (υπό νομοθέτηση) | Εγκρίθηκε από Εθνοσυνέλευση, εκκρεμεί Γερουσία |
| Ην. Βασίλειο | — (βάσει περιεχομένου) | Content-level αυστηρός έλεγχος για επιβλαβές/πορνογραφικό | Σε ισχύ (Online Safety Act) |
| Γερμανία | — | Έμφαση στην επιβολή υφιστάμενων κανόνων | Σε διαβούλευση/συζήτηση |
Πίνακας: Device-level vs Platform-level έλεγχος ηλικίας
| Κριτήριο | Device-level (π.χ. Kids Wallet) | Platform-level (υποχρέωση πλατφορμών) |
|---|---|---|
| Έλεγχος | Κεντρικός από γονέα/συσκευή | Κεντρικός από πλατφόρμα/πάροχο |
| Εφαρμογή | Μπλοκάρει εφαρμογές απευθείας | Περιορίζει λογαριασμούς/περιεχόμενο βάσει ηλικίας |
| Κίνδυνοι | Παράκαμψη με δεύτερη συσκευή/λογαριασμό | Πίεση για συλλογή δεδομένων ταυτότητας |
Τι σημαίνουν τα μέτρα στην πράξη και πώς να προετοιμαστούν γονείς & πλατφόρμες
Η συζήτηση για απαγόρευση social media σε ηλικίες κάτω των 15 ή 16 δεν αφορά μόνο το «αν επιτρέπεται», αλλά κυρίως το πώς εφαρμόζεται.
Η εμπειρία δείχνει ότι οι απαγορεύσεις χωρίς αξιόπιστο μηχανισμό ελέγχου οδηγούν συχνά σε παράκαμψη (δεύτερα κινητά, λογαριασμοί με ψεύτικη ηλικία, χρήση μέσω browser).
Γι’ αυτό και βλέπουμε δύο κύριες σχολές: έλεγχος στη συσκευή (Ελλάδα) και υποχρέωση στις πλατφόρμες (Ισπανία).
Πρακτικά βήματα για γονείς (πέρα από την απαγόρευση)
- Ρυθμίσεις γονικού ελέγχου: ενεργοποιήστε περιορισμούς εφαρμογών, χρόνο οθόνης και περιορισμό εγκατάστασης νέων apps χωρίς έγκριση.
- Συμφωνία χρήσης: θέστε απλούς κανόνες (ώρες, επιτρεπτές πλατφόρμες, τι κάνουμε σε παρενόχληση).
- Αναφορά και τεκμηρίωση: μάθετε στο παιδί πώς να κάνει report/block και πώς να κρατά αποδείξεις (screenshots) όταν χρειάζεται.
Τι σημαίνει «αποτελεσματική ηλικιακή επαλήθευση» για τις πλατφόρμες
Η «ηλικιακή επαλήθευση» δεν είναι μία τεχνολογία. Περιλαμβάνει επιλογές με διαφορετικές συνέπειες για ιδιωτικότητα και συμμόρφωση:
- Επαλήθευση μέσω επίσημων εγγράφων (υψηλή ακρίβεια, υψηλός κίνδυνος συγκέντρωσης δεδομένων).
- Τρίτοι πάροχοι (age verification providers) που εκδίδουν «ναι/όχι» αποτέλεσμα ηλικίας, μειώνοντας την έκθεση της πλατφόρμας σε ευαίσθητα δεδομένα.
- Privacy-preserving tokens (μοντέλα «απόδειξης ηλικίας» χωρίς αποκάλυψη πλήρους ταυτότητας), που συζητούνται ολοένα και περισσότερο στην Ευρώπη λόγω GDPR.
Ισορροπία προστασίας και δικαιωμάτων
Οι αντιδράσεις από οργανώσεις και πλατφόρμες (όπως το Reddit ή η ACLU στις ΗΠΑ) υπενθυμίζουν ότι η προστασία ανηλίκων πρέπει να «δένει» με ελευθερία έκφρασης και αναλογικότητα.
Ένα ρεαλιστικό μοντέλο πολιτικής συνήθως συνδυάζει:
- (α) σαφή όρια ηλικίας,
- (β) ελάχιστη συλλογή δεδομένων,
- (γ) διαφάνεια αλγορίθμων/συστάσεων και
- (δ) ουσιαστική ψηφιακή εκπαίδευση.
Χωρίς αυτά, ακόμη και η αυστηρότερη ρύθμιση κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά ή να δημιουργήσει νέα προβλήματα αντί να λύσει τα παλιά.
