- Η Gen Z χρησιμοποιεί συχνά την AI, αλλά η εμπιστοσύνη της προς τη νέα τεχνολογία μειώνεται αισθητά.
- Η έρευνα της Gallup καταγράφει λιγότερο ενθουσιασμό, περισσότερη δυσπιστία και αυξημένο θυμό απέναντι στην AI.
- Η δυσκολότερη είσοδος στην αγορά εργασίας φαίνεται να ενισχύει τον σκεπτικισμό των νέων.
Παρά την εντατική χρήση της AI, η δυσαρέσκεια των νέων έχει αυξηθεί μετρήσιμα. Πολλοί αμφισβητούν πλέον τα θετικά αποτελέσματα για το σχολείο ή τη δουλειά, ενώ βλέπουν όλο και περισσότερο τα μειονεκτήματα της τεχνολογίας.
Για πολλούς ανθρώπους, τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έχουν ήδη γίνει μέρος της καθημερινότητας.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους νεότερους, όμως μια νέα έρευνα του αμερικανικού οργανισμού ανάλυσης και συμβουλευτικής Gallup δείχνει ότι η εμπιστοσύνη προς τη νέα τεχνολογία υποχώρησε αισθητά μέσα στον τελευταίο χρόνο για τη γενιά Z.
Ο ενθουσιασμός της Gen Z υποχωρεί
Σύμφωνα με τον ορισμό του Pew Research Center, η γενιά Z περιλαμβάνει όσους γεννήθηκαν από το 1997 έως το 2012. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί από αυτούς μεγάλωσαν ήδη με γενετικά εργαλεία AI, όπως το ChatGPT.
Η χρήση τους είναι πλέον σχεδόν αυτονόητη, όχι μόνο ως βοήθημα για κείμενα ή αναζητήσεις, αλλά και για προσωπικά ερωτήματα που ξεπερνούν το εργασιακό πλαίσιο.
Σύμφωνα με τον Sam Altman, οι νεαροί ενήλικες χρησιμοποιούν την AI ολοένα και περισσότερο ως ψηφιακό σύμβουλο ζωής.
«Δεν παίρνουν σημαντικές αποφάσεις χωρίς να ρωτήσουν πρώτα το ChatGPT τι να κάνουν», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, περιγράφοντας μια γενιά που έχει ενσωματώσει την τεχνητή νοημοσύνη πολύ πιο βαθιά από ό,τι οι προηγούμενες.
Η έρευνα της Gallup και του Walton Family Foundation, στην οποία συμμετείχαν 1.572 άτομα ηλικίας 14 έως 29 ετών, δείχνει ότι περισσότεροι από τους μισούς της γενιάς Z, δηλαδή το 51%, χρησιμοποιούν γενετική AI τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Από αυτούς, το 22% τη χρησιμοποιεί καθημερινά. Ωστόσο, ο αρχικός ενθουσιασμός έχει υποχωρήσει αισθητά, ενώ αυξάνονται η δυσπιστία και ο θυμός.
Η έρευνα βασίστηκε σε νέους ηλικίας 14 έως 29 ετών και αποτυπώνει όχι μόνο τη συχνότητα χρήσης, αλλά και τη συναισθηματική στάση απέναντι στην AI.
Η πλειονότητα των ερωτηθέντων δεν πιστεύει ότι η AI ενισχύει τη δημιουργικότητα ή την κριτική σκέψη, αλλά βλέπει στην τεχνολογία κυρίως μειονεκτήματα για τη μάθηση.
Στον χώρο εργασίας, για πολλούς υπερισχύουν επίσης οι κίνδυνοι, ενώ η εργασία με υποστήριξη AI εμπνέει λιγότερη εμπιστοσύνη από ό,τι η εργασία που παράγεται αποκλειστικά από ανθρώπους.
| Δείκτης | Τι έδειξε η έρευνα |
|---|---|
| Συμμετέχοντες | 1.572 άτομα ηλικίας 14–29 ετών |
| Εβδομαδιαία χρήση AI | 51% τη χρησιμοποιούν τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα |
| Καθημερινή χρήση AI | 22% τη χρησιμοποιούν καθημερινά |
| Ενθουσιασμός | 36% το 2025, 22% το 2026 |
| Ελπίδα | 27% το 2025, 18% το 2026 |
| Θυμός | 22% το 2025, 31% το 2026 |
Η είσοδος στην εργασία έγινε δυσκολότερη
Το 2025, το 36% των ερωτηθέντων δήλωνε ότι αισθάνεται ενθουσιασμό για την AI. Το 2026, το ποσοστό αυτό έπεσε στο 22% για τη γενιά Z.
Το ποσοστό όσων εξέφραζαν ελπίδα για την τεχνολογία μειώθηκε την ίδια περίοδο από 27% σε 18%. Την ίδια στιγμή, τα αρνητικά συναισθήματα αυξήθηκαν σημαντικά, καθώς ο θυμός πέρασε από το 22% στο 31%.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η στάση απέναντι στην AI συνδέεται στενά με τη συχνότητα χρήσης. Οι καθημερινοί χρήστες εκφράζονται μεν πιο θετικά, όμως ακόμη και σε αυτούς ο ενθουσιασμός έχει μειωθεί αισθητά σε σύγκριση με πέρυσι.
Ένας πιθανός λόγος για αυτή την εξέλιξη είναι η αισθητή επιδείνωση της κατάστασης στην αγορά εργασίας, η οποία επηρεάζει κυρίως τους νέους αποφοίτους πανεπιστημίου.
Μια μακροχρόνια ανάλυση της Stepstone έδειξε ότι το ποσοστό των θέσεων εργασίας εισαγωγικού επιπέδου στη Γερμανία έχει μειωθεί σημαντικά. Οι απόφοιτοι κάτω των 30 ετών χρειάζεται πλέον, κατά μέσο όρο, να στείλουν 40 αιτήσεις για να λάβουν πρόσκληση σε συνέντευξη.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εικόνα είναι παρόμοια. Σύμφωνα με έρευνα της Kickresume, το 2025 περίπου το 58% των αποφοίτων της προηγούμενης χρονιάς εξακολουθούσε να αναζητά την πρώτη του εργασία.
Στη Γερμανία, οι υποψήφιοι κάτω των 30 ετών χρειάζονται πλέον πολύ περισσότερες αιτήσεις για να φτάσουν σε μία συνέντευξη, γεγονός που αυξάνει την πίεση και τον σκεπτικισμό απέναντι στην AI.
| Αγορά | Εύρημα | Τι σημαίνει |
|---|---|---|
| Γερμανία | Μείωση των θέσεων εισαγωγικού επιπέδου | Περισσότερος ανταγωνισμός και πιο δύσκολη πρώτη πρόσβαση στην αγορά |
| Γερμανία | 40 αιτήσεις κατά μέσο όρο για μία συνέντευξη | Η διαδικασία επιλογής γίνεται πιο απαιτητική για τους νέους |
| ΗΠΑ | 58% των αποφοίτων του προηγούμενου έτους ακόμη αναζητούν εργασία | Η μετάβαση από τις σπουδές στην εργασία παραμένει αργή και αβέβαιη |
Τι σημαίνει αυτή η στροφή για την επόμενη μέρα
Η πτώση της εμπιστοσύνης δεν σημαίνει απαραίτητα απόρριψη της AI. Σημαίνει όμως ότι η Gen Z περνά από τη φάση του εντυπωσιασμού στη φάση της αξιολόγησης, όπου η χρησιμότητα μετριέται στην πράξη και όχι στη θεωρία.
Οι νέοι που μεγάλωσαν με ψηφιακά εργαλεία έχουν υψηλότερες απαιτήσεις από την τεχνολογία. Θέλουν ταχύτητα, αλλά θέλουν επίσης ακρίβεια, διαφάνεια και σεβασμό στα δεδομένα τους, κάτι που συχνά τα τρέχοντα μοντέλα δεν εγγυώνται πλήρως.
Για αυτόν τον λόγο, η συζήτηση γύρω από την AI περνά πλέον από το ερώτημα «τι μπορεί να κάνει;» στο ερώτημα «πόσο αξιόπιστα το κάνει;». Όσο περισσότερες αποτυχίες, ανακρίβειες ή αδιαφανείς πρακτικές βλέπουν οι χρήστες, τόσο δυσκολότερα μετατρέπεται ο ενθουσιασμός σε πραγματική εμπιστοσύνη.
Πρακτικές κινήσεις για πιο ασφαλή χρήση
Η πιο ώριμη στάση απέναντι στην AI είναι να τη χρησιμοποιούμε ως βοηθό και όχι ως απόλυτη πηγή αλήθειας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε σχολικές εργασίες, επαγγελματικές αναφορές και αποφάσεις που έχουν πραγματικό κόστος αν είναι λανθασμένες.
- Έλεγξε τις πηγές πριν χρησιμοποιήσεις οποιοδήποτε αποτέλεσμα σε εργασία ή παρουσίαση.
- Σύγκρινε απαντήσεις από δύο διαφορετικά εργαλεία AI, ώστε να εντοπίζεις ασυνέπειες.
- Μην εισάγεις ευαίσθητα δεδομένα, ειδικά όταν δεν γνωρίζεις ξεκάθαρα την πολιτική απορρήτου.
- Χρησιμοποίησε την AI για ιδέες, πρόχειρα κείμενα και brainstorming, όχι για τελικές αποφάσεις.
- Κάνε ανθρώπινο έλεγχο σε αριθμούς, ονόματα, ημερομηνίες και νομικές ή ιατρικές πληροφορίες.
Η AI αποδίδει καλύτερα όταν της δίνουμε σαφές πλαίσιο και όταν εμείς κρατάμε τον τελικό έλεγχο. Η τεχνολογία είναι εργαλείο, όχι υποκατάστατο κρίσης.
Τι πρέπει να κάνουν σχολεία και εταιρείες
Τα σχολεία και οι επιχειρήσεις μπορούν να μειώσουν τη δυσπιστία μόνο αν διδάξουν AI literacy, δηλαδή την ικανότητα να αναγνωρίζεις τι κάνει σωστά και τι όχι ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.
Η διαφάνεια είναι εξίσου σημαντική. Όταν μια εταιρεία εξηγεί ξεκάθαρα πού χρησιμοποιεί AI, ποιος ελέγχει το αποτέλεσμα και ποια δεδομένα αξιοποιεί, χτίζει πολύ πιο σταθερή σχέση με το κοινό της.
Το ίδιο ισχύει και στην εκπαίδευση, όπου η χρήση της AI μπορεί να γίνει ευκαιρία για καλύτερη κατανόηση, εφόσον συνοδεύεται από κανόνες, παραδείγματα και σαφή όρια. Η τεχνολογία δεν θα εξαφανίσει την ανάγκη για ανθρώπινη σκέψη, αλλά θα ανεβάσει τον πήχη για όσους ξέρουν να τη χρησιμοποιούν σωστά.
Μην βασίζεστε ποτέ τυφλά σε παραγόμενο περιεχόμενο AI, ειδικά όταν επηρεάζει σπουδές, εργασία, οικονομικές αποφάσεις ή δημόσια εικόνα.
Στο τέλος, η ιστορία της Gen Z και της AI δεν είναι μια ιστορία απόρριψης, αλλά μια ιστορία ωρίμανσης. Όταν μια τεχνολογία περνά από το στάδιο του εντυπωσιασμού στο στάδιο της καθημερινής χρήσης, οι χρήστες γίνονται πιο αυστηροί, πιο απαιτητικοί και πιο συνειδητοποιημένοι.
Αυτό είναι πιθανότατα και το πιο υγιές σημάδι για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης: όχι τυφλή εμπιστοσύνη, αλλά έξυπνη, πρακτική και κριτική χρήση. Και αυτό ακριβώς φαίνεται να ζητά σήμερα η νέα γενιά.
