Η ευρωπαϊκή δορυφορική εταιρεία Eutelsat ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι υπέγραψε συμφωνία με τη γαλλική διαστημική startup MaiaSpace για τις μελλοντικές εκτοξεύσεις των δορυφόρων χαμηλής γήινης τροχιάς (LEO), σε μια σημαντική στρατηγική ενίσχυση για την Ευρώπη, καθώς επιδιώκει να καλύψει το χάσμα έναντι της αμερικανικής ανταγωνίστριας SpaceX.
Πολυεκτοξευτική συμφωνία από το 2027
Η συμφωνία με τη MaiaSpace —θυγατρική του ArianeGroup, του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού κατασκευαστή πυραύλων— είναι μια πολυεκτοξευτική συνεργασία που αναμένεται να ξεκινήσει το 2027.
Η MaiaSpace θα προσθέσει μία συμπληρωματική επιλογή εκτόξευσης δίπλα στους ήδη υπάρχοντες συνεργάτες, δήλωσε ο Arlen Kassighian, chief engineering officer της Eutelsat.
OneWeb: Το ευρωπαϊκό αντίβαρο στο Starlink
Η Eutelsat κατέχει το OneWeb, που σήμερα είναι ο μοναδικός άλλος επιχειρησιακός αστερισμός LEO παγκοσμίως πέρα από το Starlink του Elon Musk.
Το OneWeb θεωρείται στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο από τις κυβερνήσεις της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου —δύο από τους μεγαλύτερους μετόχους της Eutelsat— επειδή οι δορυφόροι του προσφέρουν ασφαλή πρόσβαση στο διαδίκτυο σε κυβερνήσεις, στρατούς, επιχειρήσεις και καταναλωτές σε περιοχές με περιορισμένη κάλυψη.
Ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron είχε καλέσει πέρυσι την Ευρώπη να ενισχύσει τη διαστημική της στρατηγική ώστε να αντιμετωπίσει το Starlink και δήλωσε την Πέμπτη ότι η Γαλλία θα επιταχύνει τη χρήση αστερισμών LEO.
MaiaSpace: Μερικώς επαναχρησιμοποιούμενος mini-launcher
Η MaiaSpace αναπτύσσει έναν μερικώς επαναχρησιμοποιούμενο μικρο-εκτοξευτή (mini-launcher), που θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος του είδους του στην Ευρώπη.
Οι επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι βοηθούν στη μείωση του κόστους εκτόξευσης και επιτρέπουν πιο συχνές εκτοξεύσεις.
Η SpaceX χρησιμοποιεί εδώ και πάνω από μία δεκαετία τον μερικώς επαναχρησιμοποιούμενο Falcon 9 και δοκιμάζει μια αναβαθμισμένη έκδοση, το Starship, που έχει σχεδιαστεί για πλήρη επαναχρησιμοποίηση.
Ariane 6 vs SpaceX: Η πρόκληση της συχνότητας εκτοξεύσεων
Ο Ariane 6 είναι το κύριο ευρωπαϊκό σύστημα βαριάς εκτόξευσης, όμως δεν είναι επαναχρησιμοποιούμενος.
Αντίθετα, οι πύραυλοι της SpaceX έχουν υποστηρίξει υψηλή συχνότητα εκτοξεύσεων που επέτρεψε την ανάπτυξη περισσότερων από 9.000 δορυφόρων Starlink.
Πρόσφατες εκτοξεύσεις και αλλαγή συνεργασιών
Η Eutelsat βασίστηκε στη SpaceX και στον Ινδικό Οργανισμό Διαστημικής Έρευνας (ISRO) για πρόσφατες εκτοξεύσεις, αν και το OneWeb είχε στείλει τους πρώτους δορυφόρους του σε τροχιά με τους ρωσικούς Soyuz, πριν ακυρώσει τη συνεργασία μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022.
Η Eutelsat, η οποία εξαγόρασε το OneWeb το 2023, σχεδιάζει να εκτοξεύσει 440 δορυφόρους LEO κατασκευασμένους από την Airbus τα επόμενα χρόνια, ώστε να ανανεώσει και να επεκτείνει τον αστερισμό της.
Η MaiaSpace, που ιδρύθηκε το 2022, αναμένει να ξεκινήσει εμπορικές δραστηριότητες το 2026.
Τι σημαίνει αυτή η συμφωνία για την ευρωπαϊκή «διαστημική αυτονομία»
Η συνεργασία Eutelsat–MaiaSpace δεν είναι απλώς ένα εμπορικό deal. Ενισχύει την ικανότητα της Ευρώπης να έχει ανεξάρτητη πρόσβαση στο διάστημα και να μειώνει την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους εκτόξευσης, ειδικά για υποδομές που σχετίζονται με ασφάλεια, κυβερνητικές επικοινωνίες και κρίσιμες υπηρεσίες.
Γιατί οι εκτοξεύσεις LEO είναι στρατηγικής σημασίας
Οι αστερισμοί LEO προσφέρουν:
- Χαμηλότερη καθυστέρηση (latency) σε σχέση με γεωστατικούς δορυφόρους (GEO), άρα καλύτερη εμπειρία σε εφαρμογές πραγματικού χρόνου.
- Κάλυψη σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου η επίγεια υποδομή είναι περιορισμένη.
- Δυνατότητα για ανθεκτικά δίκτυα, επειδή ένα πολυάριθμο σύστημα δορυφόρων είναι πιο δύσκολο να τεθεί εκτός λειτουργίας συνολικά.
Ο ρόλος της επαναχρησιμοποίησης: κόστος, ρυθμός, ανταγωνιστικότητα
Η τεχνολογία μερικής επαναχρησιμοποίησης που αναπτύσσει η MaiaSpace μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για:
- Μείωση κόστους ανά εκτόξευση, άρα και ανά δορυφόρο.
- Αύξηση ρυθμού εκτοξεύσεων, κρίσιμη για την ταχεία ανανέωση/ενίσχυση αστερισμών.
- Δημιουργία ενός πιο ευέλικτου ευρωπαϊκού οικοσυστήματος (κατασκευαστές, πάροχοι, ασφαλιστικές καλύψεις, επίγεια δίκτυα).
Προκλήσεις που θα κρίνουν την επιτυχία
Παρότι η προοπτική είναι θετική, υπάρχουν βασικοί παράγοντες ρίσκου:
- Χρονοδιαγράμματα (έναρξη 2026/2027) και τεχνική ωρίμανση του mini-launcher.
- Διαθεσιμότητα εκτοξευτικών θέσεων και ικανότητα υποστήριξης συχνών αποστολών.
- Ανταγωνισμός από παρόχους με ήδη πολύ υψηλή συχνότητα, όπως η SpaceX.
