Η Meta βρήκε προμηθευτή για τους πυρηνικούς σταθμούς της: την TerraPower, εταιρεία που ίδρυσε ο Bill Gates. Η TerraPower σκοπεύει να παραδώσει 2 έως 8 αντιδραστήρες.
Πυρηνική ενέργεια για τις ανάγκες ρεύματος της τεχνητής νοημοσύνης
Η Meta θέλει να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες για ηλεκτρική ενέργεια, κυρίως λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης, και αυτό θα επιτευχθεί σε συνδυασμό με την πυρηνική ενέργεια.
Για τον σκοπό αυτό αναζητούσε έναν φορέα ανάπτυξης έργων για νέους πυρηνικούς σταθμούς και πλέον τον βρήκε: την TerraPower, που ιδρύθηκε το 2006 από τον Bill Gates.
Την είδηση ανακοίνωσε η TerraPower την Παρασκευή. Η εταιρεία αναπτύσσει συγκριτικά μικρούς ταχείς αντιδραστήρες τύπου breeder με ψύξη νατρίου και από το 2024 κατασκευάζει έναν τέτοιο Small Modular Reactor (SMR) στο Wyoming.
Η ολοκλήρωση μετατέθηκε από το αρχικά προβλεπόμενο 2028 στο 2030. Μόλις δύο χρόνια αργότερα, η TerraPower αναμένεται να παραδώσει στη Meta τους δύο πρώτους αντιδραστήρες, ενώ η Meta έχει δικαίωμα επιλογής για άλλους έξι.
Ισχύς και αποθήκευση: τι προβλέπεται
Κάθε πυρηνικός σταθμός θα αποδίδει 345 MW. Ενσωματωμένοι συσσωρευτές (μπαταρίες) επιτρέπουν παροχή 500 MW για έως και πέντε ώρες. Με οκτώ αντιδραστήρες, αυτό αντιστοιχεί σε 4 GW μέγιστης ισχύος.
«Για την Αμερική»
Το πόσα χρήματα θα πληρώσει η Meta δεν αναφέρεται στην ανακοίνωση της TerraPower. Το ποσό που αποτυπώνεται συμβατικά λέγεται ότι καλύπτει τα «πρώιμα βήματα ανάπτυξης» για δύο SMR.
Η τοποθεσία τους αναμένεται να καθοριστεί «τους επόμενους μήνες». Η παραγγελία «ενισχύει την ηγεσία της Αμερικής στην ενεργειακή τεχνολογία», δήλωσε η επικεφαλής ενέργειας της Meta, Urvi Parekh (μέχρι τον Νοέμβριο 2024 είχε αρμοδιότητα τη «Καθαρή Ενέργεια»).
Το «Πράσινο» αφήγημα και το πρόβλημα των αποβλήτων
Η TerraPower παρουσιάζει τον εαυτό της ως «πράσινη» εταιρεία, επειδή οι πυρηνικοί αντιδραστήρες επιτόπου παράγουν χαμηλές εκπομπές.
Ωστόσο, οι μικροί αντιδραστήρες δεν είναι από μόνοι τους πιο «οικολογικοί» από τους μεγάλους, καθώς η διαχείριση πυρηνικών αποβλήτων παραμένει εξίσου δύσκολη.
Ο χρόνος ημιζωής του πλουτωνίου-239 που παράγεται σε breeder αντιδραστήρα ξεπερνά τα 24.000 χρόνια.
Δεν είναι η μόνη Big Tech
Η Meta δεν είναι η μόνη που κινείται προς τα SMR:
- Google: επενδύει στην ανάπτυξη SMR με ψύξη αλάτων.
- Amazon: ποντάρει σε SMR με ψύξη αερίου.
- Microsoft: έχει αναθέσει την επαναλειτουργία ενός παροπλισμένου, κλασικού πυρηνικού σταθμού.
Γιατί τόσο ενδιαφέρον από τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες για πυρηνική ενέργεια
Η στροφή των hyperscalers (Meta, Google, Amazon, Microsoft) προς την πυρηνική ενέργεια συνδέεται άμεσα με το νέο προφίλ κατανάλωσης των data centers.
Η εκπαίδευση και λειτουργία μεγάλων μοντέλων ΤΝ απαιτεί σταθερή, 24/7 ισχύ με υψηλή αξιοπιστία, κάτι που δεν εξασφαλίζεται πάντα μόνο από ΑΠΕ χωρίς μεγάλο όγκο αποθήκευσης.
Έτσι, η πυρηνική ενέργεια εμφανίζεται ως λύση «σταθερής βάσης» (firm power), ενώ οι μπαταρίες μπορούν να εξομαλύνουν αιχμές ή να προσφέρουν ευελιξία στο δίκτυο.
Παρόλα αυτά, οι SMR βρίσκονται ακόμη σε φάση που η αγορά αποκαλεί «πρώτη γενιά εμπορικής εφαρμογής».
Αυτό σημαίνει ότι τα κρίσιμα ζητήματα δεν είναι μόνο τεχνικά, αλλά κυρίως οικονομικά και ρυθμιστικά: αδειοδοτήσεις, ασφαλιστικές καλύψεις, αλυσίδα εφοδιασμού εξειδικευμένων υλικών, καθώς και χρονοδιαγράμματα κατασκευής που συχνά μετατίθενται.
Ειδικά για τους ταχείς αντιδραστήρες με ψύξη νατρίου, υπάρχει επιπλέον πολυπλοκότητα στη λειτουργία και στη διαχείριση του ψυκτικού μέσου, που απαιτεί αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας.
Ένας ακόμη παράγοντας είναι το καύσιμο. Πολλά προηγμένα σχέδια SMR βασίζονται σε καύσιμα υψηλότερου εμπλουτισμού σε σχέση με τους συμβατικούς αντιδραστήρες (π.χ. HALEU), κάτι που δημιουργεί ανάγκη για αξιόπιστη παραγωγή και εφοδιασμό εντός ΗΠΑ και συμμάχων.
Αυτό, με τη σειρά του, επηρεάζει κόστος, στρατηγική ανεξαρτησία και ρίσκο έργου.
Σε επίπεδο κοινωνικής αποδοχής, η εγκατάσταση πυρηνικών μονάδων κοντά σε βιομηχανικά clusters ή μεγάλες υποδομές πληροφορικής θα απαιτήσει διαφάνεια: σχέδια έκτακτης ανάγκης, συνεχή παρακολούθηση, αλλά και σαφή στρατηγική για τα απόβλητα.
Η τεχνολογική πρόοδος μπορεί να μειώνει κάποιους κινδύνους, όμως το ζήτημα της τελικής διάθεσης παραμένει πολιτικά και τεχνικά δύσκολο.
Συμπερασματικά, η συμφωνία Meta–TerraPower δείχνει ότι η Big Tech δεν αναζητά μόνο «πράσινη εικόνα», αλλά κυρίως ενέργεια μεγάλης κλίμακας με προβλέψιμη διαθεσιμότητα.
Το αν οι SMR θα πετύχουν ως εμπορικό μοντέλο θα κριθεί από το αν θα παραδοθούν στην ώρα τους και σε ανταγωνιστικό κόστος, χωρίς να μετακυλιστούν τα ρίσκα στο δημόσιο.
