Κοντή μνήμη. Όταν ξεχνάμε το πολιτικό παρελθόν

Κοντή μνήμη. Όταν ξεχνάμε το πολιτικό παρελθόν

Πρόκειται για μία κυβέρνηση εκλεγμένη με μεγάλη πλειοψηφία και έναν πρωθυπουργό κοσμαγάπητο, που έλεγχε απόλυτα το κόμμα του. Η παγκόσμια οικονομική κρίση είχε ήδη ξεσπάσει, όμως οι υπεύθυνοι ήταν βέβαιοι για την θωράκιση της ελληνικής οικονομίας. Κάποιοι βέβαια έκαναν λόγο για «ελεφαντίαση» του ελληνικού κράτους, για το αυξανόμενα συσσωρευόμενο χρέος και λοιπές παθογένειες, αλλά αντιμετωπίζονταν πλειοψηφικά, περίπου ως γραφικοί. Και μετά, ήρθε η κατάρρευση. Οικονομική, κοινωνική, πολιτική, ηθική. Πολύπτυχη, αναπόδραστη, απόλυτη.

Σύντομη παράθεση των γεγονότων της τελευταίας τριετίας; Όχι φίλοι μου, δεν πρόκειται για αυτό. Ή μάλλον, πρόκειται και γι’ αυτό. Είναι η περιγραφή των γεγονότων της τετραετίας 1928-1932, της τελευταίας πρωθυπουργικής θητείας του Ελευθερίου Βενιζέλου, που είχε ως κατάληξή της, την χρεοκοπία του ελληνικού κράτους.

Μελετώντας κανείς την εξέλιξη των γεγονότων εκείνης της μοιραίας τετραετίας, μένει έκθαμβος από την οικειότητα που νοιώθει με την αλληλουχία τους. Δεν ήταν ούτε η πρώτη χρεοκοπία –για την ακρίβεια ήταν η τέταρτη- και φυσικά όπως πολύ καλά γνωρίζουμε, δεν ήταν και η τελευταία. Ήταν όμως αυτή με τις περισσότερες ομοιότητες –κραυγαλέες σε πολλά τους σημεία- με την κατάσταση που βιώνουμε τα τελευταία έτη.

Τα χρόνια πριν το ξέσπασμα της παγκόσμιας κρίσης το 1929, η ελληνική πολιτική σκηνή χαρακτηριζόταν από οξύτατες αντιπαραθέσεις, ούσα ταυτόχρονα αδύναμη στην άσκηση πολιτικής. Την πραγματική δύναμη στην κοινωνία κατείχαν οι συντεχνίες και ο Τύπος, οι οποίοι εκμεταλλεύονταν με τον καλύτερο τρόπο τους μικροκομματισμούς και την διαφθορά του πολιτικού κόσμου, για να κυριαρχούν.

Η κυβέρνηση Βενιζέλου, αποτελούμενη από ιδιαίτερα αξιόλογα πρόσωπα –Μιχαλακόπουλος, Μαρής, Βαρβαρέσσος, κλπ.- είχε ως «σημαία» της την ανάπτυξη δια του εξωτερικού δανεισμού και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, όταν ξέσπασε η οικονομική κρίση, η ελληνική οικονομία βρέθηκε εκτεθειμένη. Η κυβέρνηση προσπάθησε να δημιουργήσει αναχώματα αλλά, αφενός η σκληρή στάση της αντιπολίτευσης του Λαϊκού κόμματος και αφετέρου, η «τυφλότητα» και οι ιδεοληψίες της –όπως η επιμονή του Βενιζέλου στην πολιτική της «σκληρής δραχμής»-, δεν της επέτρεψαν να έχει επιτυχή αποτελέσματα.

Έτσι, ο Βενιζέλος, στις 16 Απριλίου του 1932, ανακοίνωσε στο Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών, την στάση πληρωμών από πλευράς του ελληνικού κράτους. Τα οικονομικά μέτρα που ακολούθησαν, ήρθαν να προστεθούν στην ήδη εφαρμοζόμενη πολιτική λιτότητας, με αποτέλεσμα την κατακόρυφη μείωση εισοδημάτων της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών. Η κοινωνική εξαθλίωση θέριευε μέρα με τη μέρα, με άμεση συνέπειά της, την φθορά των μεγάλων κομμάτων αλλά και την εν γένει απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Παράλληλα, επικρατούσε ένας διάχυτος αντιευρωπαϊσμός, ενώ η πολιτική και κοινωνική άνοδος ακραίων δυνάμεων ήταν συνεχής. Ήταν τέτοια δε η απαξίωση των θεσμών που είχε ξεκινήσει δημόσια και από αρκετά Μέσα, συζήτηση για το αν όντως ο κοινοβουλευτισμός είναι το καλύτερο πολίτευμα.

Οι ομοιότητες με την κατάσταση που βιώνει η ελληνική κοινωνία τα τελευταία τρία χρόνια είναι προφανείς, ενώ η λίστα με τις αναλογίες θα χρειαζόταν τόμους ολόκληρους για να αναπτυχθεί.

Συμπεράσματα; Τα πρώτο, προφανές και αβίαστο, είναι το πόσο τραγικά «κοντή» είναι η μνήμη αυτού του λαού. Ποτέ ως κοινωνία δεν μάθαμε να αναλύουμε την πραγματική μας ιστορία και όχι τις μυθικές της διαστάσεις, ποτέ δεν μάθαμε να βγάζουμε χρήσιμα συμπεράσματα απ’ αυτήν. Τα παθήματα ποτέ δεν μας έγιναν μαθήματα.

Εξίσου σημαίνον όμως, είναι και το συμπέρασμα ότι δεν έχουμε ανάγκη από ήρωες. Όταν ο –κατά γενική ομολογία- μεγαλύτερος σύγχρονος Έλληνας πολιτικός δεν κατάφερε τότε να σώσει την παρτίδα, πόσο μάλλον οι σημερινοί του διάδοχοι. Οι πολιτικοί δεν είναι υπεράνθρωποι, είναι και αυτοί παράγωγα της κοινωνίας που τους εκτρέφει. Αυτό που έχουμε άμεση ανάγκη είναι η συνειδητοποίηση, η γνώση και εν συνεχεία η υπέρβαση των εγγενών αδυναμιών που χαρακτηρίζουν τα σχεδόν 200 χρόνια του βραχύβιου ελληνικού κράτους. Το στοίχημα είναι δύσκολο, οι πιθανότητες μικρές. Από αυτό όμως εξαρτάται η επιβίωση του έθνους.

«Δι’ ημάς τους Έλληνας το πρόβλημα δεν είναι πώς θα μείνωμεν εις τον κοινοβουλευτισμόν, αλλά διά ποίας θύρας θα εξέλθωμεν εξ αυτού» έγραφε το 1934 κάποιος Ιωάννης Μεταξάς. Η ουσιαστική κατάληξη της χρεοκοπίας του ’32 ήταν η «ένδοξος» και «εθνοσωτήριος» επανάσταση της 4ης Αυγούστου του προαναφερθέντος…

Υστερόγραφο 1: «Χώρα δίχως μνήμη, είναι χώρα τρελών» – Τζορτζ Σανταγιάνα.

Υστερόγραφο 2: Να με συγχωρείτε που έχω εξοκείλει από τα διεθνή ύδατα. Στο επόμενο κομμάτι θα επανέλθω δριμύτερος και εντός θεματικού πλαισίου…

Προηγούμενο άρθροBMW G 310 GS
Επόμενο άρθροΠέθανε ο Τόλης Βοσκόπουλος. Καλό ταξίδι άρχοντα
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας