Η εξαγορά/μεταβίβαση της αμερικανικής δραστηριότητας θα έπρεπε, θεωρητικά, να ενισχύσει την ασφάλεια.
Όμως, μετά από μια ματιά στις πολιτικές απορρήτου της δημοφιλούς εφαρμογής, αρκετοί χρήστες δηλώνουν σήμερα πιο ανήσυχοι από πριν.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έβλεπε την εφαρμογή ως απειλή
Η αμερικανική κυβέρνηση επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν αντιμετώπιζε την κινεζική εφαρμογή ως πιθανό κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.
Πολιτικοί και από τα δύο κόμματα εξέφραζαν την ανησυχία ότι κινεζικές αρχές θα μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε δεδομένα χρηστών ή ότι το TikTok θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για πολιτική επιρροή.
Τον Απρίλιο του 2024, ο Μπάιντεν υπέγραψε νόμο που υποχρέωνε τη μητρική Bytedance να πουλήσει τα περιουσιακά στοιχεία της στις ΗΠΑ έως τις 19 Ιανουαρίου 2025.
Διαφορετικά, η εφαρμογή κινδύνευε με απαγόρευση.
Ήδη από την προεκλογική εκστρατεία του 2020, ο (πλέον ξανά εν ενεργεία) πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι θα προχωρούσε σε απαγόρευση του TikTok.
Εν τούτοις, στην αρχή της δεύτερης θητείας του άλλαξε αισθητά στάση απέναντι στην πλατφόρμα και έδωσε στη Bytedance πολλαπλές παρατάσεις για να καταστεί δυνατή η πώληση.
Στο μεταξύ, η αμερικανική δραστηριότητα απέκτησε νέους ιδιοκτήτες—μεταξύ άλλων ο κολοσσός λογισμικού Oracle και ο επιχειρηματίας Michael Dell.
Παρ’ όλα αυτά, η αντίδραση πολλών χρηστών στις ΗΠΑ παραμένει συγκρατημένη.
Το TikTok μπορεί να συλλέγει ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα
Σε σχέση με την πώληση, οι χρήστες έλαβαν ενημέρωση εντός της εφαρμογής για ανανεωμένες πολιτικές απορρήτου.
Εκεί αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι το TikTok μπορεί να επεξεργάζεται ευαίσθητες πληροφορίες, όπως:
- σεξουαλικό προσανατολισμό
- φύλο
- ιθαγένεια
- μεταναστευτικό/καθεστώς μετανάστευσης
Επίσης, μπορεί να καταγράφονται στοιχεία για:
- θρησκεία
- ψυχική υγεία
- οικονομική κατάσταση
Στα κοινωνικά δίκτυα, πολλοί χρήστες εξέφρασαν ανησυχία. Ωστόσο, αυτά τα σημεία δεν είναι απαραίτητα νέα.
Γιατί υπάρχουν αυτές οι αναφορές στις πολιτικές απορρήτου;
Ο βασικός λόγος είναι η συμμόρφωση με νομικές υποχρεώσεις, όπως ο California Consumer Privacy Act (CCPA), που απαιτεί από τις εταιρείες να δηλώνουν με διαφάνεια τι είδους ευαίσθητα δεδομένα μπορούν να συλλέγουν ή να επεξεργάζονται. Παρόμοιες διατυπώσεις εμφανίζονται και σε άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Ήδη σε προηγούμενη εκδοχή των πολιτικών TikTok (με ενημέρωση τον Αύγουστο 2024) η εταιρεία ανέφερε ότι ορισμένες πληροφορίες θεωρούνται, βάσει του δικαίου της Καλιφόρνια, «ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα».
Οι χρήστες ανησυχούν για κρατικό έλεγχο
Τον Οκτώβριο του 2023, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Gavin Newsom υπέγραψε νόμο που ενέταξε ρητά την ιθαγένεια και το μεταναστευτικό καθεστώς στην κατηγορία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων.
Το ότι πολλοί χρήστες αντιδρούν τώρα πιο έντονα σε αντίστοιχες παραγράφους, σχετίζεται και με το τρέχον πολιτικό κλίμα στις ΗΠΑ.
Οι αυστηρότεροι έλεγχοι μετανάστευσης υπό την κυβέρνηση Τραμπ έχουν πυροδοτήσει διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα.
Υποθέσεις όπως εκείνη της Renee Nicole Good, η οποία—σύμφωνα με αναφορές—πυροβολήθηκε από στελέχη της ICE στις αρχές Ιανουαρίου σε διαδήλωση στη Μινεάπολη, εντείνουν περαιτέρω την ανασφάλεια.
Σε γενικές γραμμές, ο διαμοιρασμός προσωπικού περιεχομένου στα κοινωνικά δίκτυα εμπεριέχει ρίσκο.
Οι πλατφόρμες συλλέγουν μεγάλους όγκους δεδομένων και οι κυβερνήσεις μπορούν, με βάση το νόμο, να ζητήσουν πρόσβαση.
Με φόντο επιχειρήσεις της ICE που στοχεύουν σε κρατήσεις και απελάσεις, αυτές οι ανησυχίες δεν φαίνονται αβάσιμες.
Στο παρελθόν, μάλιστα, απαγορεύτηκαν και εφαρμογές που προειδοποιούσαν για εφόδους της ICE κοντά στον χρήστη.
Ειρωνικά, η ανησυχία πολλών ανθρώπων στις ΗΠΑ σήμερα στρέφεται λιγότερο προς πιθανή κινεζική επιτήρηση και περισσότερο προς παρεμβάσεις της δικής τους κυβέρνησης.
Τι σημαίνουν πρακτικά όλα αυτά και πως μειώνετε το ρίσκο
Ακόμα κι όταν μια πλατφόρμα περνά σε «πιο φιλικό» ιδιοκτησιακό καθεστώς, το ζήτημα της ιδιωτικότητας δεν λύνεται αυτόματα.
Ο λόγος είναι ότι το ρίσκο δεν προέρχεται μόνο από το ποιος κατέχει την εταιρεία, αλλά και από το μοντέλο λειτουργίας των κοινωνικών δικτύων: συλλογή δεδομένων για προσωποποίηση, διαφήμιση, ασφάλεια, μετρήσεις, καθώς και ανταπόκριση σε νομικά αιτήματα.
1) Κατανοήστε τη διαφορά: «μπορεί να συλλεχθεί» vs «συλλέγεται πάντα»
Οι πολιτικές απορρήτου συχνά περιγράφουν κατηγορίες δεδομένων που ενδέχεται να συλλεχθούν, ανάλογα με:
- τι δηλώνετε εσείς (π.χ. bio, μηνύματα, περιεχόμενο),
- τι προκύπτει έμμεσα (π.χ. συμπεράσματα ενδιαφερόντων),
- τι επιτρέπετε στις άδειες συσκευής (τοποθεσία, επαφές κ.λπ.).
2) Μικρό «checklist» ρυθμίσεων στο TikTok
- Απενεργοποιήστε την εξατομίκευση διαφημίσεων (όπου διατίθεται).
- Περιορίστε άδειες εφαρμογής στο κινητό (Location/Contacts/Photos μόνο όταν χρειάζεται).
- Κάντε τον λογαριασμό ιδιωτικό αν δεν χρειάζεστε δημόσιο προφίλ.
- Ελέγξτε ποιος μπορεί να σας βρει μέσω τηλεφώνου/email.
- Καθαρίστε περιοδικά ιστορικό προβολών/αναζητήσεων για να μειώνετε το προφίλ συμπεριφοράς.
3) Προσοχή σε ευαίσθητο περιεχόμενο
Αποφύγετε να δημοσιεύετε/αποκαλύπτετε στοιχεία που θα μπορούσαν να σας εκθέσουν (π.χ. έγγραφα, διευθύνσεις, λεπτομέρειες εργασίας, νομική/υγειονομική κατάσταση).
Ακόμα και αν δεν τα γράφετε ευθέως, μπορεί να προκύπτουν από metadata, φόντο βίντεο, πινακίδες, screenshots ή περιγραφές.
4) Ασκείστε δικαιώματα απορρήτου όπου ισχύουν
Σε ορισμένες πολιτείες (π.χ. Καλιφόρνια) υπάρχουν δικαιώματα πρόσβασης/διαγραφής και περιορισμού χρήσης ευαίσθητων δεδομένων. Α
ξίζει να ελέγξετε μέσα στο app ή στη σελίδα υποστήριξης αν μπορείτε να κάνετε privacy request (λήψη αντιγράφου δεδομένων, διαγραφή κ.λπ.).
Το συμπέρασμα: η ιδιοκτησία μπορεί να αλλάζει, αλλά η ουσιαστική προστασία έρχεται από λιγότερη έκθεση, καλύτερες ρυθμίσεις, και συνειδητή χρήση—ειδικά όταν το πολιτικό κλίμα αυξάνει τον φόβο για κρατική πρόσβαση σε δεδομένα.
