Άρθρο του Γιάννη Δημητρίου.
Εντάξει, ελαφρώς απαράδεκτος, έχω επιστρέψει από Κωνσταντινούπολη πριν 10 ημέρες και τώρα κάθομαι να γράψω εντυπώσεις… ας όψεται το πήξιμο στη δουλειά!
Για την Πόλη, τι να πω; Ας ξεκινήσω λέγοντας ότι ποτέ μέχρι τώρα δεν την είχα υπόψιν στους προορισμούς που ήθελα να πάω. Όταν σκεφτόμουν ταξίδι, σκεφτόμουν πόλεις όπως Βαρκελώνη, Πράγα, Βερολίνο, Άμστερνταμ, Παρίσι … και στα πιο “έθνικ” μου άντε κανά Κάϊρο, καμμιά Τυνησία… αλλά την Κωνσταντινούπολη την είχα έξω. Δεν ξέρω γιατί, είχα την εντύπωση ότι θα μου ήταν αδιάφορη.
Big Mistake! Ας είναι καλά η επιμονή της Δέσποινας που με έπεισε και πραγματοποιήσαμε το ταξίδι.
Πώς μπορώ να αποτυπώσω την εντύπωση που μου έκανε η Κωνσταντινούπολη με 3 λέξεις; Χρώμα, άρωμα, ατμόσφαιρα.
Είναι μια ζωηρή και χρωματιστή πόλη, καμμιά σχέση με το γκρίζο που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε. Παντού χρωματιστά σπίτια, άλλοτε βαμμένα και άλλοτε ντυμένα με μικρά μικρά χρωματιστά πλακάκια. Ναι, ώρες ώρες ίσως είναι και λίγο κιτς, αλλά το μάτι ποτέ δεν κουράζεται.
Το άρωμα που αποπνέει η πόλη, είτε αυτό βγαίνει από τα αμέτρητα μέρη που μπορείς να φας είτε από τα απίθανα ζαχαροπλαστεία είτε από τα παζάρια με τα μπαχαρικά, είναι μεθυστικό. Μόνο αν έχεις καταστρέψει τα ρουθούνια σου από τίποτα κόκες δεν θα το αντιληφθείς.
Η Κωνσταντινούπολη είναι μια πόλη με χαρακτήρα. Με ξεχωριστή ατμόσφαιρα, τέτοια που σε κάνει να νοιώθεις αμέσως κομμάτι της. Έχει προσωπικότητα.
Αυτά που γράφω εδώ, δεν είναι αυτά που θα δει κάποιος στους οδηγούς ίσως, ή σε ταξιδιωτικές διαφημίσεις. Αυτά τα λένε καλύτερα και με πιο ωραία λόγια. Αυτά που θα γράψω είναι σκόρπιες (και χωρίς σειρά) εντυπώσεις όπως μου αποτυπώθηκαν στο μυαλό και όπως μου έρχονται τώρα, σιγά σιγά, ξανά μπροστά μου.
- Στην Πόλη, ο κόσμος τρώει πολύ. Όταν λέμε τρώει πολύ, δεν εννοώ ότι χλαπακιάζουν, ούτε είναι ευτραφείς κλπ. Απλά, παντού υπάρχουν φαγητάδικα κάθε λογής. Από πολύ καλά εστιατόρια μέχρι απλές τρύπες που πουλάνε λαχματζούν και κάτι μυστήρια σάντουιτς με κεφτέδες, ή με ψάρι. Πολύ νοστιμιά όμως! Δεν υπάρχει περίπτωση να περπατήσεις πάνω από 20 μέτρα χωρίς να βρεις μέρος για να φας.
- Επίσης το ίδιο συμβαίνει και με τα κουρεία! Σχεδόν δίπλα σε κάθε μέρος που μπορείς να φας, υπάρχει και ένα κουρείο. Μυστήριο! Τόσο πολύ τους αρέσει να κουρεύονται; (στο τσακ ήμουν να πάω να κουρευτώ και να ξυριστώ, έτσι για να δοκιμάσω την εμπειρία. Να τους έλεγα ότι είμαι Γιουνάν; – ερώτηση που με φέρνει στο επόμενο)
- Οι Τούρκοι, τουλάχιστον αυτοί που μένουν στην Κωνσταντινούπολη (και όσοι ήρθα σε επαφή τέλος πάντων) αγαπούν τους Έλληνες. Δεν μιλάω για αυτούς που θέλουν να σε βάλουν στο μαγαζί τους και λένε ό,τι θες προκειμένου να σε μπάσουν. Λέω για τους απλούς ανθρώπους, όχι στις τουριστικές περιοχές. Μόλις λέγαμε ότι είμαστε έλληνες (όταν μας ρωτούσαν, πάντα δηλαδή) αμέσως χαμογέλαγαν ενθουσιασμένοι και λέγανε διάφορα (κυρίως “μπατζανάκη”, “φίλε”, και “νεϊμπορ” δηλαδή γείτονα). Ένας μάλιστα, με τα σπαστά αγγλικά του μού είπε “we are like brothers, you and us, you know… … but politics? aaa, forget! they want fight, fight and fight… but why? nothing good! we are friends”
- Οι Τούρκοι μάλλον δεν πάνε στα σπίτια τους το βράδυ. Δηλαδή πάνε αλλά αργά! Έβλεπες παντού, μέχρι πολύ αργά, τα μαγαζιά να έχουν κλείσει, αλλά μέσα να είναι 3-4 νοματαίοι με χαμηλά φώτα να βλέπουν τηλεόραση, να συζητάνε, να πίνουν το τσάι τους… Α ναι, ο κόσμος εκεί πίνει πολύ τσάι. Αφού δεν πίνουν αλκοόλ (συνήθως), του δίνουν και καταλαβαίνει. Ακόμα και νέους σε καφετέριες βλέπεις αντί για καφέ (ή μπύρα εννοείται) να πίνουν τσάι. Το δοκιμάσαμε, αρκετά καλό το συνηθισμένο Τούρκικο τσάι, αλλά επίσης πολύ καλό το Apple Tea (όχι, δεν έχει να κάνει με την Apple το ότι μου άρεσε 😛 ).
- Στην Κωνσταντινούπολη, όσο και να αντιπαθείς τα γλυκά, θα φας και θα πεις κι ένα τραγούδι! Τι γλυκά είναι αυτά! Έχω πάθει σοκ. Best of: το κιούνεφε με παγωτό από το Mado, το καζάν ντιπί από το Saray Muhallebicisi, τα σιροπιαστά από τον Γκιούλογλου (έμαθα ότι έχει κι εδώ, στην Κηφισιά… χμμμμ!!!!!)
- Το τι ψάρι κυκλοφορεί στην αγορά, δεν λέγεται. Ο παράδεισος των ψαροφάγων! Πάμφθηνα (για τα δικά μας δεδομένα) και λαχταριστά! Ζωντανά (μέσα σε λεκάνες με νερό) να περιμένουν να τα αγοράσεις! Για αυτό και η Πόλη είναι γεμάτη γλάρους! Απίστευτα πολλοί γλάροι! Είδα εικόνα ψαράδικου να μπαίνει στο λιμάνι του Κούμκαπί και σχεδόν δεν φαινότανε από το σμήνος των γλάρων που το ακολουθούσε. Άλλωστε είναι πολύ χαρακτηριστική η εικόνα των μιναρέδων της Αγίας Σοφίας και γύρω τους να λικνίζονται οι γλάροι! Πραγματικά πολύ ωραία εικόνα!
- Η πολυτέλεια που θα δει κανείς στο Τοπκαπί, δεν συγκρίνεται νομίζω με την πολυτέλεια που θα δει αν πάει στο νεότερο παλάτι του Σουλτάνου, το Ντολμά Μπαχτσέ. Έφυγε από το Τοπκαπί γιατί δεν ήταν και τόσο πολυτελές λέει. Μπορείτε να φανταστείτε λοιπόν τι γίνεται στο νέο. Η υπερβολή στο μεγαλείο της, αλλά… και πάλι σε μαγεύει αυτή η ατμόσφαιρα, όπως και η ατμόσφαιρα της Αγίας Σοφίας! Ένα δέος σε πιάνει καθώς μπαίνεις μέσα, αναλογιζόμενος την ιστορία και τα γεγονότα που έχουν συντελεστεί εκεί. Βέβαια και το τεράστιο μέγεθός της βοηθάει πολύ σε αυτό!
- Η Κωνσταντινούπολη είναι πολυπληθέστατη. Μιλάμε για σχεδόν 16 εκατομμύρια κατοίκους. Απίστευτο! Μια βόλτα στην Ιστικλάλ, κάτι σαν τη δική μας Ερμού, θα σας πείσει!
- Οι αγορές ή τα παζάρια έχουν μια γοητεία από μόνα τους… Εγώ που δεν είμαι των ψώνιων (στην πραγματικότητα εκτός από βιβλία και ηλεκτρονικά δεν αντέχω άλλου είδους “ψάξιμο”) το καταχάρηκα! Αλλά, βασική προϋπόθεση: αν πας στην αγορά με τα μπαχαρικά, μην έχεις φάει τίποτα πριν! Σου δίνουν και δοκιμάζεις, δοκιμάζεις και δοκιμάζεις! Από λουκούμια, σουτζούκια, τυριά, παστουρμάδες, μέχρι ξηρούς καρπούς, φρούτα, καραμέλες, τσάι… τα πάντα! Κι επίσης να είσαι προετοιμασμένος ότι όλοι θα σε τραβάνε (με και χωρίς εισαγωγικά) να μπεις στο μαγαζί τους. Αν δεν το δεις ως κάτι γραφικό, την πάτησες!
- Σίγουρα είναι και άλλα που δεν μου έρχονται αυτή τη στιγμή. Φυσικά δεν είναι όλα ωραία και θετικά. Υπάρχουν και στραβά. Όπως:
- ότι είδα ελάχιστους κάδους σκουπιδιών. Πού τα πετάνε τα σκουπίδια τους; Αν και είδα δυο τρεις φορές σακούλες πεταμένες στο πεζοδρόμιο, η έλλειψη κάδων θα με έκανε να περιμένω να δω απείρως περισσότερα σκουπίδια. Μυστήριο.
- δεν υπάρχουν παγκάκια. Ρε παιδιά, με τόσο ποδαρόδρομο που ρίξαμε (γιατί ρίξαμε πολύ ποδαρόδρομο, από επιλογή μας) κάποτε θέλαμε να βάλουμε και τον κώλο μας κάτω. Παγκάκια πουθενά. Εκτός από την πλατεία του Ιπποδρόμου (ανάμεσα Αγίας Σοφίας και Μπλε Τζαμιού) και στην πλατεία Ταξίμ, πουθενά αλλού δεν είδαμε. Φτου!
- αν έχεις μυωπία, ξέχνα τις πινακίδες που λένε τις οδούς! Μιλάμε ότι γράφουν τους δρόμους σε κάτι πινακιδάκια που το μέγεθος τους είναι μικρότερο από ένα CD. Πρέπει να πας αρκετά κοντά για να δεις πώς λέγεται ο δρόμος που είσαι.
Πράγματα που δεν κάναμε; Ουουουουου! Πολλά! Τι να πρωτοκάνεις, τι να πρωτοδεις σε 2μισυ μέρες; Παρόλα αυτά, νοιώθω ότι πήραμε μια γερή γεύση, η οποία όσο περνάνε οι μέρες αφήνει μια γλυκύτητα, τέτοια που με κάνει να θέλω να ξαναπάω. Όχι τόσο για να δω ό,τι δεν είδα (που είναι πάρα πολλά αυτά) αλλά για να ξαναβρεθώ σ’αυτή την μοναδική ατμόσφαιρα που αποπνέει.
(Να μην ξεχάσω: Την επόμενη φορά να κάνω χαμάμ!)
