Η εικόνα που διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια είναι όλο και πιο καθαρή: η Αμερική προηγείται στην τεχνητή νοημοσύνη, η Ευρώπη παρακολουθεί με αμηχανία, αλλά η Κίνα έχει “κλειδώσει” το πιο υλικό και δύσκολα αντιγράψιμο κομμάτι της νέας εποχής — την παραγωγή hardware, την εφοδιαστική αλυσίδα και τις σπάνιες γαίες που απαιτούνται για να χτιστεί ένας στρατός ρομπότ.
Αυτό σημαίνει ότι το Πεκίνο δεν φτιάχνει απλώς εντυπωσιακές επιδείξεις σε εκθέσεις. Φτιάχνει κάτι πολύ πιο κρίσιμο: ικανότητα μαζικής παραγωγής ρομπότ σε τιμές που “σπάνε” την αγορά, έτοιμων να περάσουν από τα εργοστάσια στις αποθήκες, από τις πόλεις στα σύνορα, και —σε ακραία σενάρια— από την πολιτική χρήση στη στρατιωτική.
Ό,τι είδαμε στο CES αρχικά διασκεδάζει: ρομπότ που παίζουν παιχνίδια, διπλώνουν πετσέτες ή χορεύουν. Όμως όταν το ξανασκέφτεσαι ψύχραιμα, προκαλεί ανησυχία.
Το CES ως “παράθυρο” στο αύριο: μια Κίνα-εργοστάσιο ρομπότ
Την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ προσπαθούσε (και προσπαθεί) να πείσει ότι η Γροιλανδία πρέπει να γίνει αμερικανική —επειδή δεν είναι ανεκτό να περάσει σε ρωσική ή κινεζική επιρροή— στο Λας Βέγκας, σε αμερικανικό έδαφος, εκατοντάδες κινεζικές εταιρείες παρουσίαζαν στους επισκέπτες του CES όχι μόνο αυτό που είναι σήμερα η Κίνα, αλλά αυτό που σκοπεύει να γίνει αύριο:
μια παγκόσμια “μηχανή παραγωγής ρομπότ”, στο καλό και στο κακό.
Στα κινεζικά περίπτερα έβλεπες:
- ανθρωποειδή ρομπότ (humanoids)
- τετράποδα ρομπότ (robot dogs / quadrupeds)
- βιομηχανικούς βραχίονες
- και ακόμη και ρομπότ σε “διαμόρφωση μάχης” (όχι ως ακαδημαϊκά prototypes, αλλά ως προϊόντα που μπορούν να μπουν σε γραμμή παραγωγής)
Το εντυπωσιακό δεν είναι μόνο το πλήθος. Είναι το ότι πολλά από αυτά δεν είναι “concept”. Είναι σχεδιασμένα να πωλούνται: με τιμές ανταγωνιστικές, με σαφή στόχο την αγορά.
Το μόνο που τους λείπει για να γίνουν πραγματικά μεταμορφωτικά είναι το “μυαλό” — όχι επειδή δεν έχουν υπολογιστές, αλλά επειδή η γενική ευφυΐα για ρομπότ στον φυσικό κόσμο θέλει ακόμη ωρίμανση.
Γι’ αυτό και αρκετά ρομπότ σήμερα κινούνται αργά, με “κομπιάσματα”, δυσκολεύονται στις σκάλες ή σε σύνθετες κινήσεις.
Κι όμως, αυτή η καθυστέρηση μοιάζει περισσότερο με παύση πριν την επιτάχυνση, όχι με μόνιμο όριο.
«Είναι θέμα χρόνου»: πότε τα ρομπότ θα κινούνται σαν άνθρωποι;
Ο Jensen Huang (CEO της NVIDIA) έχει προβλέψει ότι μέσα σε έναν χρόνο μέρος των ρομπότ που σήμερα κινούνται “σπαστά” θα πλησιάσουν κινήσεις ανθρώπινου επιπέδου, ενώ σε άλλα δύο χρόνια η ταχύτητα θα φτάσει σε σημείο που θα κάνει το ρομπότ ακόμη πιο ανταγωνιστικό από τον άνθρωπο σε περιβάλλοντα όπως η εργασία.
Γιατί;
- Το ρομπότ δεν κουράζεται
- μπορεί να δουλεύει 24/7
- δεν χρειάζεται μισθό
- μπορεί να λειτουργεί σε επικίνδυνα περιβάλλοντα (χημικά, υψηλές θερμοκρασίες, ακτινοβολία, ζώνες κρίσης)
Το “σοκ” που παίρνει όποιος βλέπει τη φετινή εικόνα της ρομποτικής είναι αυτό που θα λέγαμε στρατηγική ασυμμετρία:
η Κίνα βρίσκεται κοντά στο να γίνει η πατρίδα των ρομπότ.
Η απαρχή: όταν η Boston Dynamics άνοιξε το «κουτί της Πανδώρας»
Η Boston Dynamics, spin-off του MIT (ιδρύθηκε το 1992), ήταν για σχεδόν τρεις δεκαετίες η απόλυτη αιχμή της ρομποτικής. Τα βίντεο που έγιναν viral δεν ήταν απλώς “show”. Ήταν επίδειξη τεχνολογικής υπεροχής:
- Atlas που κάνει parkour
- Spot που ανοίγει πόρτες
- Handle που μετακινεί κιβώτια
- συστήματα ισορροπίας και κίνησης που έμοιαζαν άπιαστα
Η μηχανική πολυπλοκότητα, η ρευστότητα κίνησης και η στιβαρότητα έδιναν την αίσθηση ότι υπάρχουν ανυπέρβλητα εμπόδια για όποιον θέλει να φτάσει εκεί.
Και τότε εμφανίζεται η Unitree.
Unitree: από “φθηνό αντίγραφο” σε βιομηχανική καταιγίδα
Η Unitree (Hangzhou) λάνσαρε το 2020 το τετράποδο A1 στα $10.000 — περίπου στο ένα δέκατο της τιμής του Spot της Boston Dynamics. Οι ομοιότητες δεν ήταν τυχαίες: παρόμοιος σχεδιασμός, παρόμοιες βασικές λειτουργίες, παρόμοια φιλοσοφία ελέγχου.
Αλλά το να την αποκαλέσεις απλώς “αντιγραφέα” είναι λάθος. Γιατί αυτό που ακολούθησε είναι βιομηχανική επανάληψη (iteration) με τριπλή ταχύτητα:
- Το 2023 παρουσιάζει το G1, ένα ολοκληρωμένο ανθρωποειδές γύρω στα $16.000
- Το 2024 παρουσιάζει το B2, τετράποδο με πιο “ακροβατικέ��” ικανότητες
- Στο CES των τελευταίων ετών φέρνει νέα μοντέλα, κάθε φορά πιο ώριμα
Αυτό δεν είναι απλό reverse engineering αμερικανικής τεχνολογίας. Είναι κάτι πιο επικίνδυνο για τους ανταγωνιστές: γρήγορη βιομηχανική ωρίμανση σε κλίμακα.
Και η Unitree είναι μόνο η κορυφή. Στο Λας Βέγκας μετρήθηκαν πάνω από 200 κινεζικές εταιρείες ρομποτικής έναντι λιγότερων από 20 αμερικανικών. Πολλές από αυτές ήταν άγνωστες πριν από μόλις δύο χρόνια.
Η αλήθεια πίσω από κάθε ρομπότ: σπάνιες γαίες και μαγνήτες υψηλής απόδοσης
Πίσω από το “χαριτωμένο” περίβλημα ενός ρομπότ υπάρχει ένα σκληρό βιομηχανικό γεγονός: για να κινηθεί ένα ανθρωποειδές ή ένα τετράποδο χρειάζονται:
- brushless μοτέρ
- ενεργοποιητές υψηλής ροπής (high-torque actuators)
- αισθητήρες, μαγνητικά συστήματα, encoder
- μόνιμοι μαγνήτες υψηλής απόδοσης
Και για τους μαγνήτες υψηλής απόδοσης χρειάζονται υλικά όπως:
νεοδύμιο, δυσπρόσιο, τέρβιο, σαμάριο — δηλαδή σπάνιες γαίες.
Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις που συχνά αναφέρονται στον κλάδο, η Κίνα ελέγχει περίπου:
- 70% της παγκόσμιας εξόρυξης
- 90% της παγκόσμιας κατεργασίας/διύλισης
- 95% της παραγωγής μόνιμων μαγνητών υψηλής απόδοσης
Οι ΗΠΑ προσπαθούν να χτίσουν εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού, αλλά είναι χρόνια πίσω. Ακόμη κι αν αύριο ανακαλυφθούν τεράστια κοιτάσματα αλλού, απαιτούνται συχνά 7–10 χρόνια για να λειτουργήσουν ανταγωνιστικά ορυχεία και μονάδες κατεργασίας.
Με απλά λόγια: μπορείς να γράψεις λογισμικό γρήγορα, αλλά δεν μπορείς να “γεννήσεις” αλυσίδα παραγωγής σπάνιων γαιών σε μια νύχτα.
Το παράδειγμα της LG: γιατί όλοι κοιτάζουν τους “ενεργοποιητές”
Ακόμη και εταιρείες εκτός Κίνας, όπως η κορεατική LG, παρουσίασαν ρομπότ για οικιακές δουλειές. Όμως δίπλα στο ρομπότ, στο περίπτερο, υπήρχαν σε κοινή θέα μοτέρ και actuators με κωδικούς μοντέλων.
Η εντύπωση που αποκομίζει κανείς είναι ότι ορισμένοι παίκτες δεν στοχεύουν μόνο να “πουλήσουν ρομπότ”, αλλά να πουλήσουν κρίσιμα εξαρτήματα σε όποιον θέλει να επιβιώσει στον ανταγωνισμό. Γιατί αν ελέγχεις τους ενεργοποιητές, ελέγχεις την καρδιά της κίνησης.
Αυτό που τρόμαξε δεν ήταν το τρίλιζα: ήταν η “παρέλαση” και η μάχη
Οι επισκέπτες δεν ανησύχησαν ιδιαίτερα από τα ρομπότ που έπαιζαν blackjack ή δίπλωναν πετσέτες. Αυτό που άλλαξε το κλίμα ήταν:
- demo με ανθρωποειδή που βάδιζαν σαν στρατός, σε σχηματισμό
- demo μάχης μεταξύ ρομπότ
Η Unitree, που δηλώνει ότι μπορεί να παράγει 10.000 μονάδες τον μήνα του μοντέλου Go2, οργάνωσε αγώνες πυγμαχίας: δύο ρομπότ περίπου στο 1 μέτρο ύψος αντάλλασσαν κλωτσιές και γροθιές για αρκετά λεπτά.
Μετά από τρεις μέρες έκθεσης, τα “σώματα” των ρομπότ είχαν εμφανείς ζημιές — κάτι που δείχνει και κάτι άλλο: αυτά τα μηχανήματα αντέχουν χτυπήματα. Και αν αντέχουν χτυπήματα σε έκθεση, μπορούν να σχεδιαστούν ώστε να αντέχουν πολύ περισσότερα σε πραγματικές συνθήκες.
Αμερικανικός εγκέφαλος, κινεζικό σώμα: το κρίσιμο υβρίδιο
Υπάρχει ένα κοινό χαρακτηριστικό σχεδόν σε όλα αυτά τα ρομπότ:
αν το σώμα είναι κινεζικό (μαζί με μοτέρ και actuators), η καρδιά και ο εγκέφαλος είναι συχνά αμερικανικά.
Σήμερα, η οικογένεια επεξεργαστών NVIDIA Jetson Orin είναι από τα πιο διαδεδομένα “chips ρομποτικής” σε Κινέζους κατασκευαστές. Επίσης:
- πολλά μοντέλα/θεμέλια λογισμικού που “πιλοτάρουν” ρομπότ έχουν δυτική προέλευση
- frameworks ρομποτικής και εργαλεία ελέγχου είναι σε μεγάλο βαθμό αμερικανικά/ευρωπαϊκά
- η Google DeepMind αναφέρεται ως μοντέλο που θα χρησιμοποιηθεί για το Atlas (στο σχετικό αφήγημα του κλάδου)
Άρα, το σημερινό μοτίβο είναι:
- Δύση: ισχυρό λογισμικό, AI, αρχιτεκτονικές ελέγχου
- Κίνα: μαζική παραγωγή, πλήρως καθετοποιημένη αλυσίδα, “factory speed”
Το πρόβλημα;
Ένας εγκέφαλος χωρίς σώμα είναι άχρηστος.
Ένα σώμα χωρίς εγκέφαλο είναι… προσωρινά άχρηστο.
Και εδώ βρίσκεται το στρατηγικό ρίσκο: οι “εγκέφαλοι” (μοντέλα AI) αντικαθίστανται πιο εύκολα από τα “σώματα” (εφοδιαστική, υλικά, παραγωγή).
Το open source “ροκανίζει” το προβάδισμα: το χάσμα μετριέται σε μήνες
Η ιδέα ότι η Αμερική θα κρατήσει για πάντα το προβάδισμα στην τεχνητή νοημοσύνη χτυπά πάνω στην πραγματικότητα: τα open-source μοντέλα δημοκρατικοποιούν την ισχύ. Το είπε και η ίδια η NVIDIA σε keynote: τα “open” μοντέλα θα εξελιχθούν σε στρατηγικό πόρο.
Αν δούμε παραδείγματα όπως:
- Alibaba (Qwen)
- DeepSeek και τα μοντέλα της
καταλαβαίνουμε ότι η Κίνα χτίζει ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα AI. Επιπλέον, πολλοί από τους κορυφαίους ερευνητές AI παγκοσμίως έχουν κινεζική καταγωγή και εργάζονται σε αμερικανικές πολυεθνικές — άρα η τεχνογνωσία είναι ήδη διεθνοποιημένη.
Τα OpenAI / Google / Anthropic ίσως υπερέχουν σε πολλά tasks σήμερα, αλλά το κρίσιμο είναι ότι το κενό δεν μοιάζει πλέον “χρόνια”. Μοιάζει “μήνες”.
Και για αρκετές χρήσεις ρομπότ, δεν χρειάζεσαι την πιο έξυπνη AI του κόσμου. Χρειάζεσαι μια AI “αρκετά καλή”, ενσωματωμένη σε hardware που μπορεί να παραχθεί μαζικά.
Το πραγματικό καύσιμο της ρομποτικής: δεδομένα από τον πραγματικό κόσμο
Υπάρχει μια πλευρά του ανταγωνισμού που συζητιέται λιγότερο: τα δεδομένα εκπαίδευσης από πραγματικές συνθήκες.
Η Κίνα δεν έχει ρομπότ μόνο σε labs. Έχει ρομπότ:
- σε εργοστάσια που δουλεύουν 24/7
- σε γιγάντιες αποθήκες e-commerce
- σε αστικές διανομές (delivery robots)
- σε γραμμές παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων
Κάθε μέρα συλλέγονται:
- δεδομένα πλοήγησης
- δεδομένα χειρισμού αντικειμένων (manipulation)
- ανθρώπινης αλληλεπίδρασης
- αντιμετώπισης απρόβλεπτων περιστατικών (“edge cases”)
Αυτές οι ώρες λειτουργίας μετατρέπονται σε δεξιότητα. Και η δεξιότητα σε ρομπότ είναι συχνά πιο πολύτιμη από την καθαρή θεωρία.
Το δίλημμα της Δύσης: ιδιωτικότητα vs ανταγωνιστικότητα
Η Δύση (και σωστά) έχει αυστηρότερες αντιλήψεις για privacy, ασφάλεια, συναίνεση και περιορισμούς στη συλλογή δεδομένων. Αυτό προστατεύει πολίτες, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως μειονέκτημα απέναντι σε ένα σύστημα που αντιμετωπίζει τα δεδομένα ως στρατηγικό ορυκτό.
Το ίδιο μοτίβο έχει εμφανιστεί σε άλλους τομείς: αναγνώριση προσώπου, έξυπνες πόλεις, αυτόνομη οδήγηση. Όχι απαραίτητα επειδή οι αλγόριθμοι είναι “μαγικά καλύτεροι”, αλλά επειδή το πεδίο δοκιμών είναι τεράστιο και οι περιορισμοί μικρότεροι.
Οι “αθώοι” οικιακοί βοηθοί ως εργαλείο χαρτογράφησης: μια άβολη ερώτηση
Υπάρχει και μια ακόμη διάσταση: για χρόνια, η Κίνα έχει βάλει σε σπίτια και κήπους (ακόμη και στη Δύση) ρομπότ όπως:
- ρομποτικές σκούπες
- ρομπότ κοπής γρασιδιού
- συσκευές με lidar και κάμερες για πλοήγηση
Καθαρίζουν, βοηθούν — αλλά επίσης μαθαίνουν να κινούνται σε πραγματικούς χώρους. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν “κατασκοπεύουν” με την κινηματογραφική έννοια. Είναι πιο πεζό και πιο σοβαρό:
- Πώς μοιράζονται τα δεδομένα πλοήγησης;
- Πού αποθηκεύονται οι χάρτες;
- Σε ποια servers καταλήγουν;
- Ποιος έχει πρόσβαση;
- Υπάρχει επαρκής διαφάνεια και έλεγχος;
Αυτό δεν είναι θεωρία συνωμοσίας. Είναι διαχείριση ρίσκου σε μια εποχή όπου τα δεδομένα κίνησης στον φυσικό χώρο είναι χρυσός για την ρομποτική.
Ο πραγματικός κίνδυνος: στρατιωτική διολίσθηση και “Military-Civil Fusion”
Το 2015 ο Xi Jinping προώθησε τη στρατηγική Military-Civil Fusion: η τεχνολογία πολιτικής χρήσης μπορεί (και πρέπει) να μεταφέρεται στη στρατιωτική σφαίρα, και το αντίστροφο.
Με απλά λόγια: δεν υπάρχει σκληρό όριο μεταξύ εμπορικής και στρατιωτικής εφαρμογής. Η ρομποτική γίνεται “διπλής χρήσης” εκ προοιμίου.
Εταιρείες όπως Unitree, Fourier Intelligence, LimX Dynamics και άλλες έχουν αναφερθεί ότι διαθέτουν δεσμούς με κρατικά ή ερευνητικά οικοσυστήματα που σχετίζονται και με άμυνα.
Και σε ένα τέτοιο μοντέλο, αυτό όχι μόνο δεν κρύβεται — συχνά παρουσιάζεται ως εθνική συμβολή.
Στον δυτικό κόσμο, αντίθετα, η συνεργασία μιας εταιρείας με στρατιωτικούς πελάτες περνά συνήθως από περισσότερα φίλτρα κοινωνικής πίεσης, ρυθμιστικών ελέγχων και εταιρικών ενδοιασμών.
Το μάθημα από τα drones: ό,τι είναι εμπορικό σήμερα, γίνεται πολεμικό αύριο
Για να καταλάβουμε το μέλλον των επίγειων ρομπότ, αρκεί να δούμε τι συνέβη με τα drones.
Η DJI (Shenzhen) ελέγχει μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας αγοράς εμπορικών drones και βρέθηκε “χωρίς να το επιδιώκει” στο κέντρο πολεμικών συγκρούσεων. Drones σχεδιασμένα για εναέρια βίντεο προσαρμόστηκαν για:
- αναγνώριση
- στοχοποίηση
- υποστήριξη επιχειρήσεων
- και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεταφορά/ρίψη πυρομαχικών από τρίτους
Το ίδιο μοτίβο είναι πολύ πιθανό να επαναληφθεί:
εμπορικά επίγεια ρομπότ θα χρησιμοποιηθούν σε logistics, περιπολίες, υποστήριξη μονάδων, μεταφορά φορτίων, και σε ακραίες περιπτώσεις θα προσαρμοστούν για μάχη.
Το ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο η τεχνολογία. Είναι το οικονομικό μοντέλο: ένα ρομπότ που παράγεται μαζικά μπορεί να γίνει αναλώσιμο.
Και όταν ο πόλεμος γίνεται “αναλώσιμος”, μειώνονται δύο παραδοσιακοί αποτρεπτικοί παράγοντες:
- η απώλεια ανθρώπινων ζωών
- το τεράστιο κόστος επάνδρωσης και εκπαίδευσης
Σενάριο-καμπανάκι: όταν η μαζική παραγωγή γίνεται στρατηγικό όπλο
Σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης (π.χ. σε στρατηγικές περιοχές όπως το Στενό της Ταϊβάν), η διαφορά δεν θα είναι μόνο στο ποιος έχει το “καλύτερο ρομπότ”. Θα είναι στο ποιος μπορεί να παράγει:
- δεκάδες χιλιάδες μονάδες σε μικρό χρόνο
- να τις επισκευάζει γρήγορα
- να αντικαθιστά απώλειες χωρίς να “γονατίζει” η παραγωγή
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η βιομηχανική βάση μετρά περισσότερο από το μεμονωμένο τεχνολογικό θαύμα.
Ευρώπη: θεατής ή παίκτης; (και τι σημαίνει αυτό για Ελλάδα)
Η Ευρώπη βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Έχει ισχυρή ακαδημαϊκή βάση, καλές εταιρείες σε βιομηχανικό αυτοματισμό, αλλά συχνά:
- δεν έχει ενιαία στρατηγική κλίμακας
- εξαρτάται από εισαγωγές σε κρίσιμα υλικά
- καθυστερεί να μετατρέψει έρευνα σε παραγωγή
Για χώρες όπως η Ελλάδα, το ζήτημα δεν είναι να “χτίσουν Atlas”. Είναι να τοποθετηθούν έξυπνα σε αλυσίδες αξίας:
Πιθανά πεδία ευκαιρίας
- λογισμικό ρομποτικής (planning, perception, safety layers)
- cybersecurity για ρομπότ και IoT
- πιστοποιήσεις/συμμόρφωση (compliance) για την ευρωπαϊκή αγορά
- κάθετες εφαρμογές (λιμάνια, logistics, τουρισμός, γεωργία ακριβείας)
- εκπαίδευση και reskilling εργαζομένων
Η Ευρώπη μπορεί να είναι ισχυρή εκεί που έχει παράδοση: ασφάλεια, πρότυπα, βιομηχανική αξιοπιστία, ρυθμιστική ωριμότητα. Αλλά πρέπει να το κάνει χωρίς να σκοτώσει την καινοτομία με υπερβολική γραφειοκρατία.
Τι μπορεί να κάνει η Δύση (ρεαλιστικά) για να μην βρεθεί “εκτός παιχνιδιού”
Δεν αρκούν ευχές. Χρειάζονται πρακτικά βήματα:
1) Βιομηχανική πολιτική για ρομποτική (όχι μόνο για AI)
- κίνητρα παραγωγής actuators, μοτέρ, αισθητήρων
- καθετοποίηση όπου είναι εφικτό
- συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα
2) Στρατηγική για σπάνιες γαίες
- διαφοροποίηση προμηθευτών
- επενδύσεις σε ανακύκλωση μαγνητών και ηλεκτρονικών
- μακροπρόθεσμα projects εξόρυξης/κατεργασίας (με περιβαλλοντικά στάνταρ)
3) Δεδομένα με κανόνες (privacy-preserving data)
Η λύση δεν είναι να εγκαταλείψουμε την ιδιωτικότητα. Είναι να επενδύσουμε σε:
- federated learning
- anonymization
- synthetic data + προσομοιώσεις
- σαφή δικαιώματα χρήσης δεδομένων για εκπαίδευση ρομπότ
4) Πρότυπα και “kill switches” για κρίσιμες εφαρμογές
Για ρομπότ σε υποδομές, υγεία, μεταφορές:
- ισχυρή πιστοποίηση ασφαλείας
- καταγραφή ενεργειών (audit logs)
- αυστηρά δικαιώματα πρόσβασης
- δυνατότητα ασφαλούς απενεργοποίησης
Η αίσθηση ότι στεκόμαστε στην πόρτα ενός κόσμου που δεν ελέγχουμε
Βγαίνοντας από τα περίπτερα της ρομποτικής και περπατώντας ανάμεσα σε γίγαντες όπως LG και TCL, μένει μια παράξενη αίσθηση.
Παντού ρομπότ: εντυπωσιακά, χαριτωμένα, αστεία (υπάρχει και αυτό που χορεύει σαν Michael Jackson), αλλά και ανατριχιαστικά όταν συνειδητοποιείς το “σύστημα” πίσω τους.
Πολλά έχουν NVIDIA “εγκέφαλο” (το πράσινο καρτελάκι φαίνεται παντού), αλλά κινεζικό σώμα. Και, κυρίως, είναι:
- παραγώγιμα σε μαζική κλίμακα
- εξαγώγιμα παγκοσμίως
- δυνητικά προσαρμόσιμα σε στρατιωτική χρήση
Η ιστορία της τεχνολογίας είναι γεμάτη ανατροπές:
- η Βρετανία έβαλε τα θεμέλια της υπολογιστικής (Turing), αλλά η επανάσταση πήγε στις ΗΠΑ
- η Σοβιετική Ένωση εκτόξευσε το Sputnik, αλλά έχασε τη Σελήνη
- η Αμερική πρωτοπόρησε σε ηλιακές κυψέλες, αλλά η παραγωγή κυριαρχείται αλλού
Όταν θυμόμαστε το Atlas να κάνει ακροβατικά και όλα τα “wow” της δυτικής ρομποτικής, μπαίνει η υποψία ότι θα προστεθεί άλλη μια φράση στη λίστα:
Η Αμερική εφηύρε τη σύγχρονη ρομποτική, αλλά…
Ο κόσμος δείχνει ότι, στο τέλος, η τεχνολογία ανήκει σε αυτόν που μπορεί να τη βγάλει σε γραμμή παραγωγής. Όχι μόνο σε αυτόν που την εφηύρε.
Και ίσως αυτό είναι το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα: προχωράμε προς έναν κόσμο που, σε μεγάλο βαθμό, δεν ελέγχουμε πια — και στον οποίο η ισορροπία ισχύος θα κριθεί όχι μόνο από αλγορίθμους, αλλά από ορυχεία, μαγνήτες, εργοστάσια, δεδομένα και κλίμακα.
