Μπορεί να μεταφέρει φορτίο 1 τόνου και αποτελεί «κλειδί» για τη στρατηγική προστασίας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας από ρωσικά υποβρύχια
Το Βασιλικό Ναυτικό (Royal Navy) πραγματοποίησε την πρώτη πτήση ενός αυτόνομου drone μεγέθους ελικοπτέρου, το οποίο σχεδιάζεται να επιχειρεί από τα πλοία του, υποστηρίζοντας αποστολές – μεταξύ άλλων – εντοπισμού εχθρικών υποβρυχίων.
Το drone, που προς το παρόν είναι γνωστό ως Proteus, ολοκλήρωσε την πρώτη του πτήση στο Predannack Airfield στη χερσόνησο Lizard της Κορνουάλης, στη νοτιοδυτική Αγγλία.
Προηγήθηκαν δοκιμές «ground running» στις εγκαταστάσεις της Leonardo στο Yeovil (Somerset), όπου επαληθεύτηκαν τα συστήματα, οι αισθητήρες και ο κινητήρας του ελικοπτέρου, πριν λάβει άδεια να απογειωθεί.
Από τη Leonardo – πάνω σε δοκιμασμένη σχεδίαση επανδρωμένου ελικοπτέρου
Το Proteus σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε ως demonstrator για το Royal Navy από την αμυντική εταιρεία Leonardo, διάδοχο της Westland Helicopters.
Σε αντίθεση με άλλα drones κάθετης απογείωσης/προσγείωσης που ήδη υπηρετούν, βασίζεται σε υπάρχουσα σχεδίαση επανδρωμένου ελικοπτέρου: το Leonardo AW09, ένα ελαφρύ μονοκινητήριο αεροσκάφος.
Το Royal Navy ήδη επιχειρεί και άλλα, μικρότερα drones, όπως το Malloy T-150 και το Peregrine: ένα τηλεχειριζόμενο ελικοπτερικό drone που έχει αξιοποιηθεί στον Ινδικό Ωκεανό και στον Κόλπο του Ομάν, παρέχοντας επιτήρηση σε αποστολές κατά της διακίνησης ναρκωτικών.
Modular σχεδίαση: ωφέλιμο φορτίο αντί για καμπίνα
Εκτός από την απουσία καμπίνας πληρώματος (η οποία αντικαθίσταται από ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου και πλοήγησης), το Proteus διαθέτει αρθρωτό (modular) χώρο φορτίου εκεί όπου θα περίμενε κανείς θέσεις επιβατών.
Στόχος είναι η ευελιξία ρόλων, επιτρέποντας διαφορετικά payloads μέσω αλλαγής «μονάδων» (modules).
Πιθανοί επιχειρησιακοί ρόλοι περιλαμβάνουν:
- Μεταφορά φορτίου μεταξύ πλοίων του Royal Navy (ship-to-ship logistics)
- Ανάπτυξη αισθητήρων sonobuoy για εντοπισμό και παρακολούθηση υποβρυχίων
- Πρόσθετες αποστολές υποστήριξης, ανάλογα με το module που φέρει
Πρόγραμμα £60 εκατ. και πρώτο (σύντομο) autonomous test
Το Proteus είναι αποτέλεσμα προγράμματος £60 εκατομμυρίων (περίπου $80 εκατ.) για την ανάπτυξη προηγμένων Rotary Wing Uncrewed Air Systems (RWUAS) για το Royal Navy.
Η πρώτη πτήση φαίνεται πως ήταν σύντομη: το αεροσκάφος εκτέλεσε μια μικρή δοκιμαστική ρουτίνα λειτουργώντας ανεξάρτητα από ανθρώπινους χειριστές, αλλά υπό επίβλεψη και παρακολούθηση από δοκιμαστές πιλότους στο έδαφος.
Ο Commodore Steve Bolton, Deputy Director for Aviation Future Programmes του Royal Navy, δήλωσε:
«Η επιτυχής πρώτη πτήση του Proteus είναι ένα σημαντικό βήμα για το όραμα μετασχηματισμού της ναυτικής αεροπορίας και αποδεικνύει τη δέσμευσή μας στην αυτονομία ως μέρος μιας υβριδικής πτέρυγας.»
«Υβριδική πτέρυγα»: συνεργασία με επανδρωμένα ελικόπτερα, όχι αντικατάσταση
Ο όρος hybrid air wing σημαίνει ότι, αν το Proteus μπει σε υπηρεσία, πιθανότατα θα επιχειρεί δίπλα σε επανδρωμένα ελικόπτερα όπως το Wildcat ή το Merlin (η βασική πλατφόρμα ανθυποβρυχιακού πολέμου του Royal Navy με δυνατότητα μεταφοράς τορπιλών), αντί να τα αντικαταστήσει πλήρως.
Atlantic Bastion: αυτονομία για να «κλείσει» το κενό πλοίων και μέσων
Το Royal Navy ανέφερε ότι τα αυτόνομα συστήματα είναι κεντρικά στο πρόγραμμα Atlantic Bastion που ανακοίνωσε πέρυσι το Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου (MoD).
Πρόκειται για στρατηγική προστασίας του Βόρειου Ατλαντικού από ρωσικά υποβρύχια, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός διαθέσιμων επανδρωμένων σκαφών μειώνεται.
Έχουν παραγγελθεί μόνο οκτώ φρεγάτες Type 26 ανθυποβρυχιακού ρόλου, άρα το κενό αναμένεται να καλυφθεί με:
- μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας
- μη επανδρωμένα υποβρύχια
- μη επανδρωμένα αεροσκάφη όπως το Proteus
Ωφέλιμο φορτίο 1+ τόνου για δύσκολες καιρικές συνθήκες
Το Proteus διαθέτει ωφέλιμο φορτίο άνω του ενός τόνου, κάτι που – όπως προσθέτει το Royal Navy – του επιτρέπει να μεταφέρει «πολύ εξοπλισμό» σε πληρώματα, ακόμη και σε δύσκολες καιρικές συνθήκες, όπως υψηλό κυματισμό και ισχυρούς ανέμους.
Που «κουμπώνει» το Proteus στο μέλλον των ναυτικών επιχειρήσεων (επιπλέον ~350 λέξεις)
Η εμφάνιση ενός μεγάλου αυτόνομου ελικοπτερικού drone όπως το Proteus δείχνει ότι τα ναυτικά περνούν από τα μικρά UAV επιτήρησης σε πλατφόρμες που μπορούν να κάνουν πραγματική “δουλειά στόλου”: μεταφορές, αισθητήρες, ανθυποβρυχιακή υποστήριξη και αποστολές με διάρκεια.
Ανθυποβρυχιακός πόλεμος (ASW): περισσότερα «αυτιά» στον ωκεανό
Στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο (ASW), το πλεονέκτημα δεν είναι μόνο το όπλο αλλά η επίγνωση κατάστασης. Ένα drone που μπορεί να ρίχνει sonobuoys ή να μεταφέρει πακέτα αισθητήρων επιτρέπει:
- ταχύτερη κάλυψη περιοχών χωρίς να δεσμεύεται επανδρωμένο ελικόπτερο
- συνεχή παρουσία σε σημεία ενδιαφέροντος με χαμηλότερο επιχειρησιακό ρίσκο
- καλύτερη συνεργασία με πλοία/υποβρύχια μέσω δικτυοκεντρικής ανταλλαγής δεδομένων
Logistics από πλοίο σε πλοίο: μικρότερη πίεση στα πληρώματα
Η δυνατότητα 1+ τόνου αλλάζει το παιχνίδι σε αποστολές ανεφοδιασμού. Σε καιρό με υψηλό κυματισμό, οι μεταφορές με μικρά σκάφη μπορεί να είναι επικίνδυνες ή αργές.
Ένα drone τύπου Proteus μπορεί να λειτουργήσει ως “ιπτάμενο φορτηγό”:
- μεταφέροντας κρίσιμα ανταλλακτικά, ιατρικό υλικό ή εξοπλισμό
- μειώνοντας τον χρόνο «εκτός αποστολής» των πλοίων
- περιορίζοντας την έκθεση προσωπικού σε κινδύνους
Τεχνολογικές προκλήσεις: αυτονομία, ζεύξη δεδομένων και πιστοποίηση
Η μετάβαση από δοκιμή σε επιχειρησιακή χρήση απαιτεί λύσεις σε κρίσιμα σημεία:
- ασφαλής ζεύξη δεδομένων (anti-jam, anti-spoof) για έλεγχο/τηλεμετρία
- αξιόπιστη αυτόνομη απο-απογείωση σε κινούμενο κατάστρωμα
- κανόνες εμπλοκής και πιστοποίηση για πτήσεις κοντά σε επανδρωμένα μέσα
- κυβερνοασφάλεια, ώστε το drone να μην γίνει «αδύναμος κρίκος» του στόλου
Αν αυτά ωριμάσουν, η «υβριδική πτέρυγα» που περιγράφει το Royal Navy θα μπορεί να αξιοποιεί τα επανδρωμένα ελικόπτερα για τις πιο σύνθετες αποστολές, ενώ τα drones θα αναλαμβάνουν επικίνδυνες, επαναλαμβανόμενες ή υποστηρικτικές εργασίες.
