- Κυκλοφόρησε σιωπηλά η νέα έκδοση 1.5 του Raspberry Pi 4 Model B με αρχιτεκτονική Dual RAM.
- Η αλλαγή στοχεύει στη μείωση του κόστους παραγωγής και τη βελτίωση της διαθεσιμότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα.
- Απαιτείται ενημέρωση του bootloader για τη σωστή λειτουργία της νέας έκδοσης.
Λίγες μόλις ημέρες μετά την ανακοίνωση των ανατιμήσεων που έπληξαν τα Raspberry Pi 5 και Pi 4, η τιμή των οποίων αυξήθηκε για τρίτη φορά μέσα σε 4 μήνες, το βρετανικό ίδρυμα εισήγαγε σιωπηλά στην αγορά μια νέα παραλλαγή του Raspberry Pi 4 Model B.
Αναγνωρισμένη ως αναθεώρηση (revision) 1.5, αυτή η νέα έκδοση δεν στοχεύει στην αύξηση της απόδοσης της πλατφόρμας, αλλά εισάγει μια δομική τροποποίηση που ορίζεται ως Dual RAM.
Η κύρια καινοτομία έγκειται στην υιοθέτηση μιας διαμόρφωσης με διπλό τσιπ μνήμης, μια επιλογή που αποκλίνει από τον σχεδιασμό της μονής μονάδας (single bank) που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα.
Η στρατηγική “Dual RAM” επιτρέπει στο Ίδρυμα να χρησιμοποιεί φθηνότερα ή πιο διαθέσιμα τσιπ μνήμης μικρότερης χωρητικότητας, αντί για ένα μεγάλο και σπάνιο τσιπ.
Όπως διευκρινίζεται στην επίσημη τεχνική τεκμηρίωση, η πλακέτα φιλοξενεί πλέον μια δεύτερη μονάδα RAM κολλημένη στην κάτω πλευρά του PCB, μια τροποποίηση που έρχεται ως άμεση απάντηση στις επίμονες αβεβαιότητες της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας και στην πίεση στις τιμές των ημιαγωγών: διπλασιάζοντας τις θέσεις μνήμης, το Raspberry Pi καταφέρνει να βελτιστοποιήσει το κόστος παραγωγής και να διασφαλίσει μεγαλύτερη διαθεσιμότητα του προϊόντος.
Σε βιομηχανικό επίπεδο, η αναθεώρηση 1.5 επωφελείται επίσης από βελτιωμένες διαδικασίες παραγωγής, όπως η εφαρμογή της εισχωρητικής συγκόλλησης επαναροής (intrusive reflow soldering), η οποία βελτιώνει την αποτελεσματικότητα της συναρμολόγησης.
Από την πλευρά του τελικού χρήστη, η ενημέρωση έχει σχεδιαστεί για να είναι όσο το δυνατόν πιο διαφανής, καθώς ο παράγοντας μορφής (form factor) παραμένει αμετάβλητος, διασφαλίζοντας την πλήρη συμβατότητα με το υπάρχον οικοσύστημα από θήκες, HATs και αξεσουάρ.
Ωστόσο, για τη σωστή διαχείριση της νέας αρχιτεκτονικής διαχωρισμένης μνήμης, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούνται εκδόσεις του bootloader που κυκλοφόρησαν από τις 9 Ιανουαρίου 2026 και μετά.
Επομένως, όσοι αγοράσουν αυτή τη νέα αναθεώρηση θα πρέπει να βεβαιωθούν ότι διαθέτουν ενημερωμένο firmware για να αποφύγουν προβλήματα εκκίνησης, μια μικρή λεπτομέρεια που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη.
Τι σημαίνει η αλλαγή για τους DIYers και τους επαγγελματίες;
Η κίνηση του Raspberry Pi Foundation να αλλάξει τη δομή της μνήμης RAM σε ένα τόσο δημοφιλές μοντέλο όπως το Pi 4, αποδεικνύει την ευελιξία που απαιτείται στη σύγχρονη κατασκευή ηλεκτρονικών.
Ωστόσο, για τον μέσο χρήστη ή τον επαγγελματία που ενσωματώνει αυτά τα boards σε τελικά προϊόντα, υπάρχουν μερικά κρίσιμα σημεία που πρέπει να αναλυθούν πέρα από την απλή ανακοίνωση.
Θερμική συμπεριφορά και Ψύξη
Η τοποθέτηση ενός δεύτερου τσιπ μνήμης στην κάτω πλευρά του PCB (Printed Circuit Board) αλλάζει τα δεδομένα της θερμικής διαχείρισης.
Μέχρι τώρα, οι περισσότερες θήκες ψύξης (cases) και τα συστήματα ψύκτρων επικεντρώνονταν αποκλειστικά στην επάνω πλευρά της πλακέτας, όπου βρισκόταν η CPU και το μοναδικό τσιπ RAM.
Εάν χρησιμοποιείτε μεταλλικές θήκες που εφάπτονται στην πλακέτα, ελέγξτε αν υπάρχει χώρος στην κάτω πλευρά για το νέο τσιπ μνήμης ώστε να αποφύγετε βραχυκυκλώματα ή μηχανική πίεση.
Με τη νέα έκδοση 1.5, η θερμότητα θα παράγεται και από τις δύο πλευρές. Αν και η μνήμη RAM δεν παράγει τεράστια ποσά θερμότητας σε σύγκριση με τον επεξεργαστή, σε κλειστά βιομηχανικά κουτιά χωρίς ροή αέρα, αυτό μπορεί να δημιουργήσει “θύλακες θερμότητας”.
Συνιστάται η χρήση θηκών που επιτρέπουν την κυκλοφορία αέρα και κάτω από την πλακέτα ή η χρήση θερμικών pads και στην κάτω πλευρά, εάν το case είναι μεταλλικό.
Σύγκριση εκδόσεων: Pi 4 Rev 1.4 vs Rev 1.5
Για να κατανοήσετε καλύτερα τις διαφορές, δείτε τον παρακάτω πίνακα σύγκρισης:
| Χαρακτηριστικό | Έκδοση 1.4 (Παλαιά) | Έκδοση 1.5 (Νέα Dual RAM) |
|---|---|---|
| Διάταξη Μνήμης | Μονό Τσιπ (Πάνω πλευρά) | Διπλό Τσιπ (Πάνω & Κάτω) |
| Κόστος Παραγωγής | Υψηλότερο (λόγω σπανιότητας) | Βελτιστοποιημένο |
| Απαιτήσεις Firmware | Standard Bootloader | Bootloader μετά τις 09/01/2026 |
| Συμβατότητα Cases | 100% | 99% (Προσοχή σε slim cases) |
Πως να ελέγξετε ποια έκδοση έχετε
Εάν αγοράσετε ένα Raspberry Pi 4 τώρα, είναι πιθανό να λάβετε τη νέα έκδοση. Για να επιβεβαιώσετε ποιο revision hardware έχετε στα χέρια σας, μπορείτε να τρέξετε την παρακάτω εντολή στο τερματικό του Linux:
cat /proc/cpuinfo
Κοιτάξτε τη γραμμή που αναφέρει “Revision”. Οι κωδικοί θα αλλάξουν για να αντικατοπτρίζουν το νέο PCB.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους αναπτύσσουν λογισμικό που αλληλεπιδρά σε χαμηλό επίπεδο με το hardware (low-level programming), καθώς οι διευθύνσεις μνήμης ενδέχεται να διαχειρίζονται διαφορετικά από τον ελεγκτή μνήμης, αν και για το λειτουργικό σύστημα η αλλαγή θα πρέπει να είναι αόρατη.
Γιατί το Raspberry Pi 4 παραμένει επίκαιρο;
Παρόλο που το Raspberry Pi 5 κυκλοφορεί ήδη στην αγορά με σημαντικά ανώτερες επιδόσεις, το Pi 4 με τη νέα Dual RAM έκδοση παραμένει μια εξαιρετική επιλογή. Καταναλώνει λιγότερη ενέργεια, θερμαίνεται λιγότερο και έχει μια τεράστια βιβλιοθήκη από έτοιμα projects.
Η κίνηση του Ιδρύματος να ανανεώσει την παραγωγή του δείχνει ότι το Pi 4 θα παραμείνει η “χρυσή τομή” για εφαρμογές IoT (Internet of Things) και οικιακού αυτοματισμού για τα επόμενα χρόνια.
Πάνω από το 60% των βιομηχανικών εφαρμογών που βασίζονται σε Raspberry Pi χρησιμοποιούν ακόμα το Model 4 λόγω της σταθερότητας και της χαμηλότερης κατανάλωσης.
Συμπερασματικά, η έκδοση 1.5 είναι μια έξυπνη κίνηση επιβίωσης σε μια δύσκολη αγορά ημιαγωγών. Εξασφαλίζει ότι το αγαπημένο μικροϋπολογιστικό σύστημα θα συνεχίσει να είναι διαθέσιμο στα ράφια, έστω και με μια μικρή αρχιτεκτονική αλλαγή που οι περισσότεροι χρήστες δεν θα αντιληφθούν ποτέ.
