10 τρόποι για να έχεις πιο ασφαλές Facebook Account

10 τρόποι για να έχεις πιο ασφαλές Facebook Account

Ας δούμε λίγο τα γεγονότα, πριν προχωρήσουμε: το Facebook δεν είναι μια δωρεάν υπηρεσία. Ωπ, γυρνάνε κεφάλια βλέπω. Για πλησιάστε, για πλησιάστε… Έλεγα: το Facebook δεν είναι μια δωρεάν υπηρεσία. Την πληρώνεις, απλά όχι με μετρητά ή πιστωτική κάρτα. Πληρώνεις με προσωπικά δεδομένα και ως πειραματόζωο διαφημιστών: ποιος είσαι; Πού κλικάρεις; Τι σου αρέσει; Τι έχεις να πεις για το Α προϊόν ή την Β υπηρεσία; Γιατί; Πού σου αρέσει να αράζεις όταν βγαίνεις; Τι είδους καφέ πίνεις; Μήπως είσαι φανατικός της Nutella ή προτιμάς αυτή τη νέα παπαριά που έβγαλε η Μερέντα, αυτήν που όταν την τρως την βλέπεις Michael Cretu και πιάνεις τις ψαλμωδίες;

Είναι μια όχι και τόσο σιωπηλή συμφωνία ανάμεσα σ’ εσένα και την ιστοσελίδα: εσύ αναλαμβάνεις να ταΐζεις την “μηχανή” με τα προσωπικά σου δεδομένα και αυτή αναλαμβάνει να τα σερβίρει στους φίλους σου και να σερβίρει σ’ εσένα αυτά των φίλων σου. Απλά όχι πριν να τα επεξεργαστεί, περάσει σε καταλόγους και δοκιμάσει να βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα για εσένα πρώτα. Και -εδώ το πιο ύποπτο- να τα κρατήσει για πάντα, αλλάζοντας συχνά άποψη για το πόσο “δικά της” ή “δικά σου” είναι αυτά τα δεδομένα. Γιατί όχι και τόσο σιωπηλή; Υπόγραψες το συμφωνητικό, έτσι δεν είναι;

Η καλύτερη συμβουλή που μπορεί να σου δώσει κάποιος όσον αφορά το net γενικά, τα κοινωνικά δίκτυα ειδικότερα, και το Facebook συγκεκριμένα, είναι: μην μοιράζεσαι οτιδήποτε δεν αισθάνεσαι έτοιμος να μοιραστείς με τους πάντες.

Ναι, ωραία όλα αυτά που θα σου περιγράψω πιο κάτω, και δουλεύουν μια χαρά (τώρα). Αλλά αύριο ίσως να μην δουλεύουν. Χτες μερικά δεν υπήρχαν. Σε κάποια επικείμενη αλλαγή του πώς δουλεύει το Facebook, κάποιος προγραμματιστής του θα ξεχάσει την τάδε λειτουργία και θα βρεθείς να δίνεις εξηγήσεις στο αφεντικό σου γι’ αυτές τις φωτογραφίες που είχες ρυθμίσει να βλέπει μόνο η γκόμενά σου: τι ακριβώς έκανες πάνω στο φωτοτυπικό γυμνός;

Αλλά επειδή το καταραμένο είναι θελκτικό, επειδή ό,τι κι αν λέμε παραμένουμε εθισμένοι στο ν’ ανακοινώνουμε ποιοι είμαστε και τι μας αρέσει, ορίστε δέκα τρόποι που μπορείς να περιορίσεις το ποιος βλέπει τι γράφεις, ποιος μοιράζεται ποιες από τις πληροφορίες και τα δεδομένα σου και ποιος τι πού πότε γενικώς.

Γιατί η δικτύωση είναι δικτύωση και η παράνοια είναι παράνοια…

Σημείωση: Λόγω της εμμονής μου να μην χρησιμοποιώ ελληνικές μεταφράσεις σε ιστοσελίδες, εφαρμογές και λειτουργικά συστήματα, κάμποση από την ορολογία και τα ονόματα λειτουργιών που θα δεις παρακάτω είναι στα αγγλικά. Ζητάω συγγνώμη απ’ όσους θα μπερδέψω, απλά δεν αντέχω να διαβάζω άλλες μπούρδες μεταφραστών που δεν έχουν καμία επαφή με την τεχνολογία. Αν κολλήσεις κάπου και χρειάζεσαι βοήθεια, χρησιμοποίησε τα σχόλια στο τέλος του άρθρου.

Δώσε προσοχή στο τι permissions ζητάνε οι εφαρμογές

Το καλύτερο σημείο για να ξεκινήσουμε: έχεις παρατηρήσει πως κάθε φορά που πας να εγκαταστήσεις μια νέα εφαρμογή στο Facebook σου εμφανίζεται ένα “κουτάκι” που σ’ ενημερώνει για το τι είδους permissions (δικαιώματα) ζητάει η εφαρμογή; Αν όχι, τότε πρέπει οπωσδήποτε να γίνεις λίγο πιο προσεκτικός με τα δεδομένα σου! Αν ναι, παρατήρησέ το λίγο καλύτερα: εκεί μπορείς να δεις τι ακριβώς ζητάει η εφαρμογή και γιατί, τι σκοπό έχει για τα δεδομένα σου δηλαδή. Είσαι σίγουρος πως αυτό το “Μάθε Σε Ποιο Μέρος Πρέπει Να Πας Διακοπές Φέτος” χρειάζεται πλήρη πρόσβαση στα δεδομένα σου, συμπεριλαμβανομένων των φωτογραφιών που έχεις ανεβάσει και του δικαιώματος να δει όλους τους φίλους σου; Μήπως είναι κακόβουλο; Ο καθένας μπορεί να γράψει μια εφαρμογή που να επιλέγει στην τύχη ανάμεσα από πέντε τοποθεσίες, σε χρόνο κάτω της ώρας. Μήπως κάτι ύποπτο συμβαίνει εδώ;

Μήπως δεν χρειάζεσαι καν τέτοιου τύπου εφαρμογές; Για το ίδιο αποτέλεσμα, μπορείς να κλείσεις τα μάτια σου και να διαλέξεις ένα σημείο στην Ελλάδα ή στον χάρτη στην τύχη, και να βγεις στη γειτονιά σου για να μοιράσεις φωτογραφίες σου σε διάφορες φάσεις, φωνάζοντας ταυτόχρονα “δεν μου αρέσει η Coca Cola, προτιμώ την Pepsi“, “είμαι είκοσι τριών και ανύπαντρος!” και “πρόπερσι είχα μια σύντομη φάση όπου ήμουν ερωτευμένος με την μαμά μου, αλλά προτιμώ να το πω μόνο στον Χρήστο“.

Ξανασκέψου το. Και δώσε βάση και σε μια νέα προειδοποίηση που εμφανίζει το Facebook όταν εγκαθιστάς μια εφαρμογή μ’ ένα μόνο κλικ (μέσω του App Center, για παράδειγμα). Εκεί, επίσης, σ’ ενημερώνει για τα προσωπικά σου δεδομένα στα οποία έχει πρόσβαση η εφαρμογή και σου δίνει την δυνατότητα να την απεγκαταστήσεις.

Περιόρισε το τι μπορούν να μοιραστούν οι φίλοι σου για εσένα μέσω των εφαρμογών που χρησιμοποιούν

Όλες αυτές οι εφαρμογές όμως δεν παίρνουν δεδομένα μόνο από εσένα — εσύ ίσως να μην τις έχεις εγκαταστήσει καν, αλλά κάποιος φίλος σου να φροντίζει να μοιραστεί τα δεδομένα σου μαζί τους. Πώς; Απλό: εσύ δίνεις τις πληροφορίες σου απλόχερα στους φίλους σου (γενέθλια, φωτογραφίες, status updates) και αυτοί τις μοιράζονται με εφαρμογές εν αγνοία τους.

Μπορείς να ελέγξεις το τι μπορούν να μοιραστούν οι φίλοι σου με τρίτους (διάβαζε: εφαρμογές, παιχνίδια κτλ.) κάνοντας κλικ εδώ – πρέπει να είσαι συνδεδεμένος στο Facebook για να δουλέψει το link. Από την οθόνη Privacy Settings επέλεξε Adds, Apps and Websites κι από εκεί την επιλογή How people bring your info to apps they use. Διάλεξε ποια από τα δεδομένα σου θέλεις να μπορούν να μοιράζονται οι φίλοι σου με τρίτους και είσαι έτοιμος.

Οργάνωσε τους φίλους σου σε λίστες

Το Facebook πλέον έχει δημιουργήσει αυτόματες ομάδες φίλων, ανάλογα την περιοχή που μένεις, την εταιρεία που δουλεύεις, τους κοντινούς σου φίλους κτλ. Και μια από τις πρώτες λειτουργίες που πρόσφερε ήταν οι manual λίστες, όπου μπορούσες να περάσεις με το χεράκι έναν έναν τους φίλους σου. Ήρθε ο καιρός να οργανωθείς λίγο: έλεγξε ποιοι φίλοι σου βρίσκονται σε ποια λίστα και προσθαφαίρεσε ανάλογα, μέχρι να τους έχεις όλους τακτοποιημένους και… φακελωμένους. Γιατί να κάνεις κάτι τέτοιο, πέραν του προφανούς πλεονεκτήματος της οργάνωσης;

Επειδή μπορείς κατόπιν να ελέγξεις ποια λίστα βλέπει τι, ή να χρησιμοποιήσεις τις λίστες σε άλλες λειτουργίες: για να βρίσκεις στα γρήγορα ποιον θα καλέσεις στην παρουσίαση της εταιρείας ή στο πάρτι γενεθλίων του μπέμπη, για να διαλέγεις με ποια λίστα θα μιλάς στο chat και πάει λέγοντας.

Μπορείς να δεις τη πλήρη λίστα με τους φίλους σου εδώ και να επεξεργαστείς τις λίστες σου εδώ. Πρέπει να είσαι συνδεδεμένος στο Facebook, φυσικά. Για ακόμη μεγαλύτερο έλεγχο των λιστών, διάβασε παρακάτω…

Ρύθμισε το ποιος βλέπει τι στο προφίλ σου

Ώρα να εκμεταλλευτούμε τις λίστες, λοιπόν! Η πιο χρήσιμη λειτουργία τους είναι στο να περιορίσεις το τι μπορεί να δει η κάθε λίστα, όσον αφορά το προφίλ σου. Το προφίλ σου έχει κάμποση πληροφορία, συνήθως: ποιος είσαι, πότε είναι τα γενέθλιά σου, πού δουλεύεις, πού πήγες σχολείο… Το κάθε πεδίο απ’ αυτά μπορείς να το περιορίσεις σε συγκεκριμένες ομάδες ή να το αφήσεις ελεύθερο.

Κάνε κλικ εδώ, λοιπόν, κι άρχισε να στρώνεις τις πληροφορίες σου και ποιος έχει πρόσβαση σ’ αυτές! Ναι, πρέπει να είσαι συνδεδεμένος στο Facebook. Αργείς.

Περιόρισε το sharing μόνο στους φίλους σου (ή σε όποιον θέλεις)

Ας πούμε πως έχεις 100 φίλους. Αν μοιραστείς κάτι και με τους 100, τότε εκατό μάτια -πιθανώς- θα δουν αυτό που έγραψες. Αν όμως επιτρέψεις σε φίλους φίλων να το δουν, τότε αυτό το νούμερο πολλαπλασιάζεται. Και αν, φυσικά, επιτρέψεις στους πάντες να το δουν, τότε δεν υπάρχει κανένας έλεγχος. Μπορεί ο ιδρυτής του Facebook να επιμένει στην διαφάνεια, αλλά ακόμη και ο ίδιος έχει… κρυφές γκαλερί με φωτογραφίες του, και δεν ήταν καθόλου χαρούμενος όταν αυτές διέρρευσαν στους πάντες λόγω μιας ακόμη τεχνικής αβλεψίας στον σχεδιασμό του Facebook.

Υπάρχουν πολλά άλλα παραδείγματα του γιατί να θέλεις να “κλειδώσεις” τις πληροφορίες σου, επιτρέποντας μόνο στους φίλους σου να τις βλέπουν: το τρομακτικό Please Rob Me που -όταν λειτουργούσε- επέτρεπε σε ληστές να δουν ποιοι λείπουν από τα σπίτια τους, ανάλογα το τι είχαν γράψει οι νοικοκυραίοι σε κοινωνικά δίκτυα, για παράδειγμα. Ή εφαρμογές όπως το Girls Around Me (μάντεψε τι κάνει) και το Spokeo, όπου μπορεί να βρει προσωπικά δεδομένα του καθενός στις Η.Π.Α., αρκεί να ήταν έστω και λίγο απρόσεκτος με το τι μοιραζόταν στο Facebook.

Κάνε κλικ εδώ, λοιπόν, και όρισε το ποιος θέλεις να βλέπει οτιδήποτε μοιράζεσαι. Οι δύο προτεινόμενες επιλογές είναι Friends (μόνο οι φίλοι μου) και Custom (όπου λες συγκεκριμένα ποιοι θέλεις να βλέπουν τι μοιράζεσαι).

Περιόρισε το tagging φωτογραφιών

Το Facebook πλέον όχι μόνο δίνει την δυνατότητα στους φίλους σου να σημειώσουν (“tag”) σε ποιες φωτογραφίες βρίσκεσαι, αλλά έχοντας αποκτήσει την κατάλληλη τεχνογνωσία (μέσω εξαγορών) μπορεί να αναγνωρίσει και πρόσωπα, προτείνοντας μόνο του ποιος είναι ποιος σε φωτογραφίες. Φυσικά και δεν προσθέτει τα tags αυτόματα: η τεχνολογία δεν το επιτρέπει, πέραν των τρομερών επιπλοκών που κάτι τέτοιο θα είχε — σκέψου να tag-άρεσαι αυτόματα στο πάρτι ενώ είπες στον γκόμενό σου πως θα μείνεις σπίτι να δεις το τελευταίο Sex and the City…

Τα tags είναι χρήσιμα… Όταν εσύ θέλεις να σημειωθείς σε μια φωτογραφία. Κάνε κλικ εδώ, πήγαινε στο Timeline & Tagging και: για να αποτρέψεις την αυτόματη αναγνώριση του προσώπου σου, επέλεξε “No One” στο πεδίο “Who sees tag suggestions when photos that look like you are uploaded?“. Για να πρέπει να δώσεις την συγκατάθεσή σου πριν κάποιος σε κάνει tag σε οτιδήποτε, επέλεξε “On” στο “Review posts friends tag you in before they appear on your timeline“.

Περιόρισε το ποιος βλέπει παλαιότερα posts σου

Η μετατροπή όλων των προφίλ του Facebook στο νέο σύστημα, το αποκαλούμενο και “Timeline” έφερε μερικές περιπλοκές μαζί της, η σημαντικότερη εκ των οποίων δεν ήταν η νέα εμφάνιση των προφίλ. Η σημαντικότερη ήταν τ’ ότι μπορείς πλέον να περιορίσεις το ποιος βλέπει τα παλαιότερα posts σου, μια και όλες οι νέες επιλογές δεν γίνεται να ισχύσουν για εκείνα (άγνωστο το γιατί).

Μπορείς, λοιπόν, κάνοντας ένα κλικ εδώ και επιλέγοντας “Limit the Audience for Past Posts” να περιορίσεις όλα σου τα παλιά posts μόνο στους παρόντες φίλους σου. Αυτοί που έχεις ήδη tag-άρει όμως θα συνεχίσουν να μπορούν να τα δουν, το ίδιο και οι φίλοι τους.

Έλεγξε το πώς μπορούν να σε βρουν όσοι δεν σε ξέρουν

Υπάρχουν τρεις επιλογές που ίσως να μην γνώριζες, και αφορούν το πώς μπορούν να σε βρουν και να “συνδεθούν” (γίνουν φίλοι σου) όσοι δεν σε ξέρουν ήδη: μέσω email και τηλεφώνου, μέσω μηνύματος και, τέλος, το αν μπορούν να σου στείλουν Friend Request (αίτηση φιλίας). Εδώ μπαίνουμε στην hardcore παράνοια: θεωρητικά, εφόσον κάποιος ψάχνει για το τηλέφωνο ή το email σου, τότε σε γνωρίζει ήδη. Από την άλλη, δεν είναι σπάνια τα φαινόμενα “κοινωνικής μηχανικής” όπου κάποιος γνωρίζοντας λίγα στοιχεία για εσένα μπορεί να αποκτήσει ακόμη περισσότερα, απλά ψάχνοντας αριστερά και δεξιά και χρησιμοποιώντας λίγη φαντασία για να γεμίσει τα κενά.

Προσωπικά, θα σου πρότεινα να μην δίνεις καν στοιχεία σου αν μπορείς να το αποφύγεις. Υπάρχουν πολλές δυνατότητες που δεν μπορείς να ενεργοποιήσεις χωρίς τηλέφωνο στο Facebook, οπότε ζύγισε τα οφέλη. Το να μην επιτρέπεις να σου στείλουν μήνυμα ή αίτηση φιλίας το βρίσκω… αλλοπρόσαλλο, καθώς ουσιαστικά καταργείς την ίδια τη χρησιμότητα του κοινωνικού δικτύου.

Σε κάθε περίπτωση, μπορείς να βρεις τις επιλογές κάνοντας κλικ εδώ και επιλέγοντας “How you connect“.

Απενεργοποίησε την λειτουργία Subscribers

Είσαι celebrity; Προσπαθείς να χτίσεις την… personal brand σου; Μήπως είσαι τόσο δημοφιλής που το όριο των 5.000 φίλων σε περιορίζει, κόβοντάς σου πιθανές διασυνδέσεις ή ακροατήριο; Αν ναι, τότε έχεις κάθε λόγο να χρησιμοποιείς την πρόσφατη λειτουργία που απέκτησε το Facebook -αντιγράφοντας το Twitter και το Google+- που ονομάζεται Subscribers (συνδρομητές). Ουσιαστικά, έτσι, άτομα μπορούν να παρακολουθούν τα όσα γράφεις/μοιράζεσαι, χωρίς όμως να είναι φίλοι σου και χωρίς εσύ να αναγκάζεσαι να τους παρακολουθήσεις.

Αν όχι, τότε δεν έχεις κανένα λόγο να την έχεις ενεργοποιημένη. Όσο ψώνιο κι αν είσαι. Κλικ εδώ, λοιπόν, και απενεργοποίησέ την.

Απενεργοποίησε τα Social Ads

Έχεις παρατηρήσει ποτέ στις διαφημίσεις που σου δείχνει το Facebook ονόματα φίλων και από δίπλα δραστηριότητές τους που σχετίζονται με το προϊόν ή την υπηρεσία; Για παράδειγμα, “ο τάδε φίλος σου έκανε like στο τάδε άρθρο της τάδε σελίδας“; Τούτο ‘δω είναι η λειτουργία Social Ads του Facebook: χρησιμοποιεί λειτουργίες και δυνατότητες που σου δίνει η σελίδα (π.χ. τα Likes, τα Shares κτλ.) για να διαφημίσει προϊόντα και υπηρεσίες. Οι ίδιοι οι διαφημιστές δεν έχουν κανένα έλεγχο του τι καταλήγει να περνάει ως διαφήμιση, καθώς εξειδικευμένοι αλγόριθμοι καθορίζουν τις διαφημίσεις και τις μεταβάλλουν διαρκώς.

Αν όμως δεν θέλεις να εμφανίζεται το όνομά σου σε οποιαδήποτε διαφήμιση, έχεις την δυνατότητα να το ορίσεις κάνοντας κλικ εδώ και αλλάζοντας τις ρυθμίσεις σου.