11 απορίες για την υπογονιμότητα

11 απορίες για την υπογονιμότητα

Συχνό πρόβληµα αποτελεί στις µέρες µας η υπογονιµότητα, που αφορά 1 στα 6 ζευγάρια στη χώρα µας. Τι σηµαίνει όµως υπογονιµότητα και ποιες οι αιτίες της; Πώς µπορεί να βοηθηθεί ένα ζευγάρι που θέλει να αποκτήσει παιδί και ποια είναι τα ποσοστά επιτυχίας των διαφόρων τεχνικών της υποβοηθούµενης αναπαραγωγής; Ο µαιευτήρας – γυναικολόγος, ειδικός στην εξωσωµατική, κ. Κώστας Ιωαννίδης, λύνει τις απορίες µας, τονίζοντας ότι «σήµερα, κάθε γυναίκα που θέλει να κάνει παιδί, µπορεί να κάνει. Αρκεί να επιµείνει σωστά και να µην απογοητεύεται στην πρώτη αποτυχία».

Πότε πρέπει να θεωρήσει ένα ζευγάρι οτι έχει πρόβλημα υπογονιμότητας;

Υπογονιµότητα ορίζεται γενικά όταν ένα ζευγάρι έχει για έναν χρόνο ελεύθερες επαφές και δεν µπορεί να συλλάβει παιδί. Αυτό όµως είναι σχετικό. Διαφορετικά ορίζουµε την υπογονιµότητα σε ένα ζευγάρι 40 ετών, όπου και το τρίµηνο και το τετράµηνο µετράει, και διαφορετικά σε ένα ζευγάρι 25 χρονών. Κάτω από τα 30 είµαστε επιεικείς, µέχρι τα 35 ανεκτικοί, ενώ µετά 35 βιαζόµαστε να πετύχουµε εγκυµοσύνη, γιατί ο χρόνος περνάει και το αύριο θα είναι πολύ δυσκολότερο από το σήµερα.

Πόσο συχνό είναι το πρόβλημα;

Το πρόβληµα της υπογονιµότητας στην ελληνική κοινωνία, όπως σε όλες τις δυτικές κοινωνίες είναι µεγάλο. Ένα στα έξι ζευγάρια έχει πρόβληµα υπογονιµότητας. Η φύση είναι δηµοκρατική: στο 30% των περιπτώσεων το πρόβληµα προέρχεται από τον άνδρα, στο 30% από την γυναίκα και στο υπόλοιπο 40% υπάρχουν προβλήµατα και από τους δύο.

Ποια είναι τα πιθανά αίτια της υπογονιµότητας;

Στον άνδρα, οι αιτίες έχουν να κάνουν µε το σπέρµα. Το 95% των περιπτώσεων υπογονιµότητας σχετίζεται µε υπολειπόµενη παραγωγή σπέρµατος ή προβλήµατα κινητικότητας, σπέρµα µε προβλήµατα αριθµού ή σπέρµα µε προβλήµατα µορφολογίας.

Στη γυναίκα, τα προβλήµατα είναι πολύ πιο σύνθετα. Τα συχνότερα από αυτά είναι οι κλειστές (βουλωµένες) σάλπιγγες, οι πολυκυστικές ωοθήκες, όταν δηλαδή η γυναίκα δεν έχει ικανές και καλής ποιότητας ωορρηξίες, ώστε να πετύχει εγκυµοσύνη και η ενδοµητρίωση, µια αυτοάνοση νόσος, που εµφανίζεται στο 30% όσων γυναικών άνω των 30, που δυσκολεύονται να συλλάβουν.

Στην ενδοµητρίωση, κύτταρα από ενδοµήτριο, το εσωτερικό περίβληµα της µήτρας, φυτεύονται εκτός τόπου, στην σάλπιγγα, στην ωοθήκη, στην κοιλιά, στο έντερο και σε άλλα σηµεία του σώµατος. Η παρουσία του ιστού αυτού στην κοιλιά της γυναίκας, διαταράσσει τη χηµεία της περιοχής και την κινητικότητα της σάλπιγγας, δηµιουργεί ένα εχθρικό περιβάλλον και δεν αφήνει τα έµβρυα να κατέβουν στην µήτρα.

Η ποιότητα και η ποσότητα του σπέρματος γιατί έχει μειωθεί;

Στις δυτικές κοινωνίες, παρατηρείται έκπτωση στην ποιότητα, στον αριθµό και στην κινητικότητα του σπέρµατος. Παράγοντες που µπορεί να συµβάλλουν σε αυτό το φαινόµενο, θεωρούνται η κακή διατροφή, η καθιστική ζωή και γενικά ο σύγχρονος τρόπος διαβίωσης (στενά παντελόνια, κάπνισµα, αλκοόλ κ.ο.κ.)

Στα στάνταρντ του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας, παρατηρούµε τις τελευταίες δεκαετίες σηµαντική πτώση στο τι θεωρούµε φυσιολογικό αριθµό. Κάποτε θεωρούσαµε φυσιολογικά τα 20 εκατοµµύρια σπερµατοζωάρια/κυβικό εκατοστό, ενώ σήµερα τα 15!

Το άγχος μπορεί να είναι αιτία υπογονιμότητας;

Αν και αναφέρεται συχνά ως ισχυρή αιτία, το άγχος είναι ασθενής αιτία υπογονιµότητας. Πολύ συχνά ακούµε ζευγάρια να λένε ότι φταίει το άγχος που δεν κάνουν παιδιά, αναβάλλοντας την επίσκεψη στον γιατρό. Αυτό είναι λάθος. Όσο το ζευγάρι καθυστερεί, χάνεται χρόνος και τα όποια προβλήµατα στο σπέρµα ή στα ωάρια αυξάνουν.

Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος της γονιμότητας ενός ζευγαριού;

Ο βασικός έλεγχος γονιµότητας περιλαµβάνει τον έλεγχο του σπέρµατος µε σπερµοδιάγραµµα, το τεστ µετά την επαφή (ελέγχει πώς κινείται το σπέρµα στο τραχηλικό κανάλι 2-10 ώρες µετά την επαφή), την υστεροσαλπιγγογραφία (δείχνει κατά πόσο η µήτρα και οι σάλπιγγες είναι ανοιχτές) και τον ορµονικό έλεγχο της γυναίκας. Αν είναι όλα φυσιολογικά, θα πρέπει κανείς να µπει σε λεπτοµερέστερο έλεγχο, που περιλαµβάνει: λαπαροσκόπηση και υστεροσκόπηση.

O έλεγχος αυτός διευκρινίζει αν υπάρχει ενδοµητρίωση ή περισαλπιγγικές συµφύσεις και έλεγχος της µήτρας, για τυχόν συµφύσεις, µικροπολύποδες ή άλλη εσωτερική παθολογία. Τέλος, η εξωσωµατική γονιµοποίηση µάς δείχνει κατά πόσο το ωάριο µπορεί να γονιµοποιηθεί ελεύθερα από το σπερµατοζωάριο. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου, λόγω µορφολογικής εκτροπής ή λόγω της βραδείας κίνησής του, το σπερµατοζωάριο δεν µπορεί να γονιµοποιήσει ελεύθερα το ωάριο. Η εξωσωµατική δηλαδή, εκτός από θεραπεία, είναι και διάγνωση, καθώς δείχνει τι γίνεται στον µικρόκοσµο, ανάµεσα στο ωάριο και στο σπερµατοζωάριο.

Συνδέονται τα φάρμακα της γονιμότητας µε καρκινογένεση;

Υπάρχει αυτή η διάχυτη εντύπωση, οι µελέτες όµως που έχουν γίνει µέχρι σήµερα, σε µεγάλα κοµµάτια του πληθυσµού, δεν έχουν δείξει κάτι τέτοιο.

Γίνεται εξωσωματική χωρίς φάρμακα;

Ναι, µπορεί να γίνει και σε φυσικό κύκλο. Μπορούµε, δηλαδή, να πάρουµε το ωάριο που παράγει η γυναίκα, κάθε µήνα, να το παρακολουθήσουµε, να το γονιµοποιήσουµε και να το µεταφέρουµε στην µήτρα. Επειδή όµως πρόκειται για ένα µόνο ωάριο, τα ποσοστά επιτυχίας είναι µικρότερα, σε σχέση µε την κλασική εξωσωµατική. Υπάρχουν επίσης οι ελάχιστα επεµβατικές τεχνικές, όπου δίνουµε λιγότερα φάρµακα και παράγουµε 2-3 ωάρια.

Ποιος είναι ρόλος του γιατρού στην προσέγγιση του ζευγαριού που αποφασίζει να κάνει εξωσωματική;

Ο ρόλος του γιατρού είναι κοµβικός, γιατί κατευθύνει την όλη προσπάθεια. Εισπράττει το άγχος, το οποίο στα ζευγάρια που κάνουν εξωσωµατική είναι µεγάλο. Έχει µεγάλη σηµασία, αφενός η εξατοµίκευση της θεραπείας (δεν κάνουµε µία θεραπεία για όλους), αφετέρου η προσέγγιση του γιατρού στο ζευγάρι. Είναι σηµαντικό η γυναίκα να έχει επικοινωνία µε τον γιατρό της, να µιλάει µαζί του, να λύνει τα προβλήµατά της.

Τι ποσοστά επιτυχίας έχουν σήμερα οι διάφορες μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής;

Τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωµατικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κυµαίνονται στο 35% ανά κύκλο και διαφοροποιούνται ανάλογα µε την ηλικία της γυναίκας. Αυξάνουν όταν η γυναίκα είναι µικρότερη των 35 ετών και µειώνονται σαφώς µετά τα 37. Σε γυναίκες πάνω από 40 ετών, τα ποσοστά πέφτουν κάτω από το 20% ανά προσπάθεια. Από τις άλλες τεχνικές, η σπερµατέγχυση έχει ποσοστό επιτυχίας 15-17% ανά κύκλο, ενώ η εξωσωµατική σε φυσικό κύκλο, 7%.

Πως έχει αλλάξει η τεχνολογία το τοπίο στην εξωσωματική;

Η σύγχρονη τεχνολογία δίνει τη δυνατότητα προσοµοίωσης του ανθρώπινου οργανισµού στο εργαστήριο, µε αποτέλεσµα να βελτιώνονται τα ποσοστά επιτυχίας των τεχνικών µας. Σήµερα, µπορούµε επίσης να κρυοδατηρήσουµε ωάρια ή σπέρµα, ώστε γυναίκες ή άνδρες που θα υποβληθούν σε χηµειοθεραπεία ή χειρουργείο για καρκίνο, να διατηρήσουν τη γονιµότητά τους. Τέλος, η προεµφυτευτική διάγνωση, µας δίνει τη δυνατότητα ελέγχου των εµβρύων πριν µεταφερθούν στη µήτρα, ώστε να είναι απαλλαγµένα από κληρονοµικές νόσους.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας