Αναπαραγωγή στο διάστημα: Ο αθέατος κίνδυνος για τον εποικισμό Σελήνης και Άρη

Ενόψει των σχεδίων για μακροχρόνιες διαστημικές αποστολές και για τον εποικισμό της Σελήνης και του Άρη, οι ειδικοί επαναφέρουν το θέμα της αναπαραγωγής στο διάστημα με νέα αίσθηση επείγοντος.

Οι κίνδυνοι είναι ελάχιστα διερευνημένοι και οι κανονισμοί απουσιάζουν, προειδοποιούν οι επιστήμονες.

Εάν η ανθρωπότητα επιθυμεί να κατακτήσει το διάστημα, για παράδειγμα μέσω της δημιουργίας αποικιών στη Σελήνη ή στον Άρη, ένα θέμα που μέχρι τώρα είχε παραμεριστεί θα πρέπει να έρθει στο προσκήνιο: η ανθρώπινη αναπαραγωγή στο διάστημα.

Από τη μία πλευρά, το ζήτημα αφορά τους πιθανούς βιολογικούς κινδύνους.

Αναπαραγωγή στο διάστημα: Οι ερευνητές ζητούν κανόνες

Μέχρι στιγμής, λείπουν παντελώς οι κανόνες σχετικά με τις ηθικές και οργανωτικές προκλήσεις. Σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Reproductive Biomedicine Online, μια ερευνητική ομάδα θέτει μια σειρά ερωτημάτων που πρέπει να απαντηθούν άμεσα.

Είναι γνωστό από δοκιμές σε ζώα ότι η κοσμική ακτινοβολία, ακόμη και κατά τη διάρκεια σύντομων διαμονών στο διάστημα, μπορεί να διαταράξει τον εμμηνορροϊκό κύκλο και να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου. Επιπλέον, μπορεί να προκληθούν βλάβες στο DNA.

Κίνδυνοι από ακτινοβολία και έλλειψη βαρύτητας

Ο κίνδυνος για την ανδρική γονιμότητα αυξάνεται ανάλογα με τη διάρκεια της παραμονής στο διάστημα. Εξίσου επικίνδυνες είναι η ακτινοβολία και η έλλειψη βαρύτητας για τα γεννητικά κύτταρα, την ορμονική ρύθμιση και την εμβρυϊκή ανάπτυξη, όπως αναφέρεται στο Gizmodo.

Τα δεδομένα για τους ανθρώπους και για παρατεταμένη παραμονή στο διάστημα είναι προς το παρόν ελλιπή.

Μπορεί οι μετέπειτα εγκυμοσύνες πρώην αστροναυτριών στη Γη να εξελίχθηκαν φυσιολογικά σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, ωστόσο οι αποστολές που είχαν ολοκληρώσει προηγουμένως ήταν συγκριτικά σύντομες.

Επιπλέον, μέχρι στιγμής η εγκυμοσύνη αποτελεί λόγο αποκλεισμού από διαστημική πτήση.

Σύγκριση συνθηκών αναπαραγωγής

Αποστολή εγκύων στο διάστημα για ερευνητικούς σκοπούς;

Συνεπώς, δεν μπορούν να συλλεχθούν δεδομένα σε αυτόν τον τομέα. Κάτι τέτοιο, άλλωστε, θα ήταν αμελές απέναντι στο έμβρυο για ηθικούς λόγους.

Αντίστοιχα, δεν υπάρχει σχέδιο να σταλούν έγκυες στο διάστημα για ερευνητικούς σκοπούς, όπως δήλωσε στο Gizmodo ο κλινικός εμβρυολόγος Giles Palmer, που συμμετείχε στην έκθεση.

Αντιθέτως, οι μελλοντικές μελέτες θα βασίζονται σε προσομοιωμένα περιβάλλοντα και μη ανθρώπινα μοντέλα για να διερευνήσουν τους αναπαραγωγικούς κινδύνους των διαστημικών ταξιδιών.

Στόχος πρέπει να είναι η «ανάπτυξη αποτελεσματικότερων στρατηγικών για την προστασία της αναπαραγωγικής υγείας των αστροναυτών», σύμφωνα με τον Palmer.

Εξέλιξη των τεχνολογιών αναπαραγωγής

Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται η προστασία από την ακτινοβολία, τα ιατρικά αντίμετρα και οι μέθοδοι διατήρησης της γονιμότητας.

Επιπλέον, θα πρέπει να εξελιχθούν περαιτέρω οι τεχνολογίες αναπαραγωγής μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), του αυτοματισμού και των μη επεμβατικών εργαλείων.

Ο Palmer και η ερευνητική του ομάδα δεν θα υποστήριζαν επί του παρόντος την αναπαραγωγή στο διάστημα.

Εν τούτοις, το ενδιαφέρον για αποστολές στη Σελήνη και την εξερεύνηση του Άρη από κρατικούς και ιδιωτικούς οργανισμούς αυξάνεται αισθητά.

Ως εκ τούτου, είναι «απαραίτητο να προετοιμαστούμε για τους κινδύνους που αφορούν τη γονιμότητα».

Το βιολογικό παράδοξο ενός «παιδιού του διαστήματος»

Πέρα από τους άμεσους κινδύνους της σύλληψης και της κύησης, η επιστημονική κοινότητα αρχίζει να εξετάζει τι θα σήμαινε βιολογικά η γέννηση και η ανάπτυξη ενός παιδιού σε συνθήκες μειωμένης βαρύτητας.

Το ανθρώπινο σώμα έχει εξελιχθεί επί εκατομμύρια χρόνια υπό την επίδραση της βαρύτητας της Γης (1G).

Η απουσία αυτής της δύναμης κατά τα κρίσιμα στάδια της ανάπτυξης ενός βρέφους θα μπορούσε να έχει μη αναστρέψιμες συνέπειες.

Σκελετική και μυϊκή ανάπτυξη

Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτηματικά αφορά το σκελετικό σύστημα. Στη Γη, τα οστά δυναμώνουν ως αντίδραση στη μηχανική πίεση που ασκεί η βαρύτητα και η κίνηση.

Σε περιβάλλον μικροβαρύτητας ή χαμηλής βαρύτητας (όπως στον Άρη που έχει το 38% της βαρύτητας της Γης), υπάρχει σοβαρός κίνδυνος τα παιδιά να αναπτύξουν εξαιρετικά εύθραυστα οστά και ατροφικό μυϊκό σύστημα.

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που γεννήθηκε στον Άρη ίσως να μην μπορέσει ποτέ να επισκεφθεί τη Γη, καθώς το σώμα του θα κατέρρεε υπό το βάρος της γήινης βαρύτητας.

Καρδιαγγειακό σύστημα και όραση

Επιπλέον, η κατανομή των υγρών στο σώμα αλλάζει δραματικά στο διάστημα. Στους ενήλικες αστροναύτες, αυτό προκαλεί το λεγόμενο «σύνδρομο πρησμένου προσώπου» και αυξημένη πίεση στον εγκέφαλο, η οποία συχνά οδηγεί σε προβλήματα όρασης (SANS – Spaceflight Associated Neuro-ocular Syndrome).

Σε ένα αναπτυσσόμενο έμβρυο ή βρέφος, οι επιπτώσεις αυτής της χρόνιας ενδοκράνιας πίεσης στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και των ματιών παραμένουν παντελώς άγνωστες και δυνητικά καταστροφικές.

Η πρόκληση του τοκετού

Ακόμα και αν η κύηση ολοκληρωθεί επιτυχώς, η διαδικασία του τοκετού σε μηδενική βαρύτητα παρουσιάζει εφιαλτικά σενάρια για την ιατρική. Η φυσική εξώθηση του εμβρύου υποβοηθείται από τη βαρύτητα.

Χωρίς αυτήν, και με δεδομένη την απρόβλεπτη συμπεριφορά των σωματικών υγρών (όπως το αμνιακό υγρό και το αίμα) που θα αιωρούνται αντί να ρέουν προς τα κάτω, ο κίνδυνος μόλυνσης ή πνιγμού τόσο για τη μητέρα όσο και για το νεογνό είναι τεράστιος.

Η χειρουργική επέμβαση (όπως η καισαρική τομή) στο διάστημα απαιτεί εξοπλισμό και τεχνικές που προς το παρόν υπάρχουν μόνο σε θεωρητικό επίπεδο.

Είναι σαφές ότι πριν ο άνθρωπος γίνει πραγματικά ένα διαπλανητικό είδος, η επιστήμη πρέπει να λύσει τον γρίφο της ζωής από την αρχή του.

Μέχρι τότε, ο Άρης θα παραμείνει ένας προορισμός για εξερευνητές, όχι για οικογένειες.