ΑρχικήΑπόψειςΑπό τη Σοβιετική Ένωση στους μεγιστάνες

Από τη Σοβιετική Ένωση στους μεγιστάνες

Πάντοτε υπήρχε κατιτίς το μυστηριώδες όταν μιλάγαμε για τους Ρώσους στο ποδόσφαιρο. Πολύ περισσότερο, πριν πέσει το τείχος του Βερολίνου, όταν η Ε.Σ.Σ.Δ. ήταν η χώρα των ποδοσφαιρικών εκπλήξεων… Η προσμονή της Ε.Σ.Σ.Δ. στα παγκόσμια κύπελλα ήταν εφάμιλλη με αυτήν της Βραζιλίας, απλώς, άλλαζε η ερώτηση. Η ερώτηση για τους Βραζιλιάνους ήταν αν θα κατακτούσαν το τρόπαιο, ενώ για τους Ρώσους με ποιον ακριβώς τρόπο θα κατόρθωνε να τους αποκλείσει η F.I.F.A.!

Επί χρόνια, στους κύκλους της παγκόσμιας κομμουνιστικής αριστεράς κυκλοφορούσε η βεβαιότητα ότι το κατεστημένο σε ένα μόνον πράγμα στόχευε: Στο να μην κερδίσουν ποτέ το Μουντιάλ οι Σοβιετικοί, οι οποίοι κατά τα άλλα σε Ολυμπιακούς Αγώνες και παγκόσμια πρωταθλήματα λοιπών αθλημάτων μάζευαν τόσα μετάλλια όσα όλοι οι άλλοι μαζί. Λίγοι θυμούνται ότι ο φειδωλός σε ποδοσφαιρικές αναφορές Ριζοσπάστης μόνο μία φορά χτύπησε ποδοσφαιρική είδηση σε πρωτοσέλιδο: Το μακρινό 1986, χρέωσε στην παράγκα του Havelange τον αποκλεισμό της πυραυλοκίνητης Σοβιετικής Ένωσης του Lobanovski από το Βέλγιο στο δεύτερο γύρο του Παγκόσμιου Κυπέλλου του Μεξικού. Η αντίδραση της εφημερίδας, αν και λίγο ακραία, βρήκε κατανόηση από πολύ κόσμο. Η ομάδα του Lobanovski ήταν το τελευταίο σημάδι ότι ο σοβιετικός σοσιαλισμός δεν θα μπορούσε να έχει μέλλον. Διόλου τυχαία, μετά ήρθε η περεστρόικα.

Δύο από τους ηγέτες εκείνης της ομάδας ήρθαν αργότερα στην Ελλάδα: Ο Oleg Blokhin ως προπονητής και ο Oleg Protasov ως παίκτης. Δεν ήταν Ρώσοι· ήταν Ουκρανοί, αλλά κατά κάποιον τρόπο και οι δύο λαμπροί εκπρόσωποι του σοβιετικού πνεύματος, δηλαδή ικανοί όσο και αυτοκαταστροφικοί. Ο Blokhin παρουσίασε δυο τρεις καλές ομάδες στο ελληνικό πρωτάθλημα χωρίς να κάνει ποτέ του ούτε ένα φίλο!

Οι ποδοσφαιριστές που συνεργάστηκαν μαζί του δεν τον είδαν ποτέ ούτε ως καλό πατερούλη ούτε ως διοικητή στρατοπέδου, ο Blokhin αυτούς τους ρόλους δεν μπορούσε να τους παίξει. Όσοι τον είχαν αφεντικό θυμούνται τα ιστορικά του «μέου μέου», με τα οποία συνόδευε τις φράσεις που είχε μάθει στα ελληνικά. (Πρόκειται για μικρές μακρόσυρτες ακατανόητες φράσεις που συνήθως έδειχναν την αποστροφή του για παίκτες ελάχιστα προικισμένους τεχνικά και σίγουρα κατώτερους από τον ίδιο). Ο Protasov, από την άλλη, ήταν πιο επικοινωνιακός, έπινε τις βότκες του, αλλά δεν είχε και ποτέ του καμία φιλοδοξία, διόλου τυχαία, ο τεράστιος αυτός παίκτης έκλεισε την καριέρα του περιπλανώμενος στην ελληνική επαρχία.

Ο Protasov ήταν ο ιδανικός εκπρόσωπος του σοβιετικού ποδοσφαίρου· προικισμένος, αλλά χωρίς τσαμπουκά. Δεν θα ξεχάσω ποτέ ένα σχόλιο του Νίκου Αναστόπουλου όταν ήταν συμπαίκτης του στον Ολυμπιακό: «Τον φέραμε για υπερηχητικό Μιγκ, αλλά μας βγήκε Ντακότα!» Και οι δύο ως προπονητές έμειναν πολύ μακριά από τη στερεότυπη εικόνα που είχε για τους Σοβιετικούς το ελληνικό κοινό. Για τον Έλληνα, Ρώσος προπονητής ήταν ο Gomelski. Τον έβλεπαν όλοι να δίνει οδηγίες στον Sabonis και στον Tkachenko και τον φαντάζονταν ντυμένο στρατηγό, με ένα πλήθος από παράσημα, να σχολιάζει τη χαλαρότητα στις παρελάσεις του Κόκκινου Στρατού…

Η νέα Ρωσία μοιάζει με την παλιά γιατί κάνει κι αυτή πολιτική μέσω των σπορ. Πλέον, όμως, όχι υπέρ του σοβιετικού μεγαλείου, αλλά για να επιβεβαιώσει την αλλαγή νοοτροπίας.

Μετά την πτώση του Τείχους, η καπιταλιστική Ρωσία εμφάνισε και ποδοσφαιρικά ένα άλλο πρόσωπο. Πριν από την πρόσφατη κρίση, οι Ρώσοι έκαναν θραύση στην ευρωπαϊκή αθλητική πασαρέλα· οι ομάδες τους στο ποδόσφαιρο και στο μπάσκετ συνεχώς βελτιώνονταν και οι επιχειρηματίες τους είχαν αρχίσει να γίνονται περιζήτητοι γιατί είχαν χρήματα και κέφι να επενδύσουν. Πέρυσι τον Μάιο, η Zenit εκτόξευσε τη δημοτικότητά της κερδίζοντας το πρώτο της Κύπελλο U.E.F.A. παίζοντας άκρως ελκυστικό ποδόσφαιρο και η C.S.K.A. Μόσχας σήκωσε τη δεύτερη Ευρωλίγκα της στο μπάσκετ τα τρία τελευταία χρόνια. Οι Ρώσοι χρειάστηκαν αρκετό χρόνο για να επιστρέψουν στις επιτυχίες κι άρχισαν να κερδίζουν όταν ο νεόκοπος καπιταλισμός τους άρχισε να παίζει σωστά το ακριβό χαρτί της παγκοσμιοποίησης: Η κάποτε μυστήρια χώρα έγινε τα τελευταία χρόνια για πολλούς Δυτικοευρωπαίους και Αμερικανούς νέο Ελ Nτοράντο.

Σήμερα, οι Ρώσοι δείχνουν ότι, εκτός από χρήματα, έχουν αποκτήσει και μια ικανότητα επιλογής ξένων παικτών και προπονητών, δηλαδή μια γνώση του κόσμου. Το μπάσκετ τους στηρίχτηκε σε σπουδαίους ξένους προπονητές, όπως ο Βlatt κι ο Ettore Messina, στο ποδόσφαιρο ακριβοπληρώθηκαν ο Hiddink και ο Advocaat, δυο Ολλανδοί «προφήτες». Αν, όμως, η νέα Ρωσία μοιάζει με την παλιά, είναι γιατί κι αυτή κάνει πολιτική μέσω του αθλητισμού. Αυτήν τη φορά, ο στόχος δεν είναι η ανάδειξη του σοβιετικού μεγαλείου, αλλά η επιβεβαίωση ότι η νοοτροπία άλλαξε.

Δεν ξέρω τι θα έλεγαν για αυτόν το νέο κόσμο ο Lobanovski ή ο Gomelski. Το πιθανότερο είναι ότι δεν θα έλεγαν τίποτα και θα θυμόντουσαν με νοσταλγία τα παλιά, πίνοντας καμιά βότκα παραπάνω.

Στέλιος Θεοδωρίδης
Στέλιος Θεοδωρίδης
Ο ήρωας μου είναι ο γάτος μου ο Τσάρλι και ακροάζομαι μόνο Psychedelic Trance
RELATED ARTICLES

Σχολίασε το άρθρο

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Πρόσφατα άρθρα

Tηλέφωνα έκτακτης ανάγκης

Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος: 11188
Ελληνική Αστυνομία: 100
Χαμόγελο του Παιδιού: 210 3306140
Πυροσβεστική Υπηρεσία: 199
ΕΚΑΒ 166