Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού- Λουδία – Αλιάκμονα. Θεσπέσια φύση

Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού- Λουδία - Αλιάκμονα. Θεσπέσια φύση

Ν. Θεσσαλονίκης – Ν. Πιερίας (Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα) Εξωτικοί ερωδιοί, άγρια άλογα, o «νοτιοαφρικάνος» μυοκάστορας, αρπακτικά πουλιά, και σπάνια φυτά, όπως ο κρίνος της θάλασσας, είναι οι μοναδικοί θησαυροί της φύσης, που για να τους ανακαλύψετε δεν χρειάζεται να ταξιδεύσετε σε μακρινά μέρη.

Εξωτικοί ερωδιοί, άγρια άλογα, o «νοτιοαφρικάνος» μυοκάστορας, αρπακτικά πουλιά, και σπάνια φυτά, όπως ο κρίνος της θάλασσας, είναι οι μοναδικοί θησαυροί της φύσης, που για να τους ανακαλύψετε δεν χρειάζεται να ταξιδεύσετε σε μακρινά μέρη.

Μία επίσκεψη στην προστατευόμενη περιοχή του Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα, ένα από τα σημαντικότερα υγροτοπικά συστήματα της χώρας μας, είναι αρκετή. Σε αυτό τον μικρό παράδεισο μπορείτε να απολαύσετε τη σπάνια χλωρίδα και πανίδα, να παρατηρήσετε τη φύση και τα πουλιά, ένα χόμπι που κερδίζει ολοένα και περισσότερους φίλους στην Ελλάδα, αλλά και να ξεφύγετε -έστω και για λίγο- από τη βουή των μεγαλουπόλεων.

Η προστατευόμενη περιοχή ξεκινά μόλις 10 χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη, από το Καλοχώρι με την ομώνυμη λιμνοθάλασσά του, και τις εκβολές του Γαλλικού Ποταμού. Και συνεχίζει νότια, με το Δέλτα του ποταμού Αξιού, τις εκβολές του Ποταμού Λουδία, το Δέλτα του Αλιάκμονα, και το έλος της Αγαθούπολης.

Η προστατευόμενη περιοχή, που καλύπτει συνολικά 338 τετραγωνικά χιλιόμετρα εκτείνεται μέχρι την Αλυκή Κίτρους, που βρίσκεται στον νομό Πιερίας.

Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα: Ένας μικρός παράδεισος

Η περιοχή εντάχθηκε και στο Δίκτυο Natura 2000

Το Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα έχει μεγάλη σημασία καθώς η περιοχή, ευθύνης του φορέα Διαχείρισης, αναγνωρίστηκε το 1975 με την ένταξή της στους υγρότοπους Διεθνούς Σημασίας της Σύμβασης Ramsar. Στη συνέχεια, η περιοχή εντάχθηκε και στο Δίκτυο Natura 2000.

Ανακαλύψτε από κοντά τις ομορφιές της περιοχής ακολουθώντας τις διαδρομές που προτείνει ο φορέας Διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής, που εδρεύει στη Χαλάστρα, λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Νότια της Χαλάστρας, και ανατολικά του αναχώματος του Αξιού, εκτείνεται μία περιοχή ιδιαίτερα δημοφιλής για αποδράσεις.

Με αφετηρία τη γέφυρα της Εθνικής οδού στον κόμβο της Χαλάστρας, αν επιλέξετε να περιπλανηθείτε ανατολικά, επισκεφθείτε το εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου. Πρόκειται για ένα διατηρητέο ιστορικό μνημείο του 19ου αιώνα. Συνεχίστε μέχρι το ακρωτήριο Χηναρού, απ’ όπου μπορείτε να απολαύσετε τη μαγευτική θέα που προσφέρει η Θεσσαλονίκη από το σημείο αυτό.

Κατευθυνόμενοι νότια προς τον Δέλτα, μην παραλείψετε να επισκεφθείτε τις καλύβες των μυδοκαλλιεργητών, στον όρμο Καβούρα. Εδώ μπορείτε να δείτε από κοντά τις μεθόδους καλλιέργειας μυδιών στην «καρδιά» της παραγωγής του Θερμαϊκού, που είναι και η μεγαλύτερη στην Ελλάδα. Από εκεί συνεχίστε μέχρι και την εκβολή του Αξιού, στον Φάρο του Πολεμικού Ναυτικού. Αν και ο δρόμος είναι δύσβατος, αξίζει τον κόπο να τον διανύσετε, καθώς εκεί βρίσκεται και το πιο στενό σημείο του Θερμαϊκού Κόλπου, ανάμεσα στα ακρωτήρια Βαρδάρης και Μεγάλο Εμβολο, στο Αγγελοχώρι, που απέχουν μόλις 5,5 χιλιόμετρα!

Παίρνοντας τον δρόμο της επιστροφής προς τη Χαλάστρα, κινηθείτε παράλληλα με το ανάχωμα και κατά μήκος του καναλιού που λέγεται Δάνειο. Τα γλυκά νερά του φιλοξενούν χαλκόκοτες, ερωδιούς, πρασινοκέφαλες πάπιες, ενώ εάν είστε τυχεροί μπορεί να συναντήσετε ανάμεσα στα καλάμια και τον μυοκάστορα, ένα μεγάλο υδρόβιο θηλαστικό που μοιάζει με τον κάστορα, προέρχεται από τη Νότια Αφρική, και εισήχθη στη χώρα μας προκειμένου να εκτραφεί για τη γούνα του.

Ιδανικός προορισμός

Αν και ο Αξιός έχει πολλές ομορφιές στη βόρεια πλευρά του, ωστόσο αυτές είναι άγνωστες στους περισσότερους. Το παραποτάμιο δάσος του, με τα κλαδιά της λεύκας, του σκλήθρου και της ιτιάς να γέρνουν πάνω από τα νερά του ποταμού, προσφέρει έναν ιδανικό προορισμό για περιπάτους στις όχθες του.

Η πρώτη εναλλακτική πρόσβαση προσφέρεται στο ύψος του Ανατολικού.

Μπορείτε ακόμη να επισκεφθείτε το φράγμα της Έλλης, το οποίο κατασκευάστηκε στη δεκαετία του ’60 για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες άρδευσης της πεδιάδας της Θεσσαλονίκης. Χάρη σε αυτό το φράγμα έχει δημιουργηθεί μία λίμνη με γλυκό νερό, που φιλοξενεί μεταξύ άλλων βουτόπαπιες, ερωδιούς και αρπακτικά πουλιά.

Με τα πόδια ή με αυτοκίνητο, συνεχίστε βόρεια μέχρι το μικρό ύψωμα, και απολαύστε τη μοναδική θέα που προσφέρει η λίμνη. Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη νησίδα του Αξιού, όπου με λίγη τύχη αλλά και υπομονή μπορεί να δείτε άγρια άλογα να τη διασχίζουν. Πρόκειται για τους απογόνους των αλόγων που εγκατέλειψαν οι γεωργοί στις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν δεν τα χρειάζονταν πια για τις αγροτικές τους εργασίες.

Σημαντικό ιστορικό μνημείο στην περιοχή αποτελεί και το βυζαντινό νεκροταφείο των Βογομίλων που βρίσκεται στον περίβολο του παρεκκλησίου Πέτρου και Παύλου στη Νέα Χαλκηδόνα, το οποίο χρονολογείται από τον 10ο αιώνα μ.Χ. Ομως, δεν θα πρέπει να παραλείψετε να επισκεφθείτε και το Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων στον οικισμό Γέφυρα, με κειμήλια και ντοκουμέντα από την εποχή της παράδοσης της Θεσσαλονίκης στον ελληνικό στρατό από τους Οθωμανούς.

Info

  • Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Aξιού – Λουδία – Aλιάκμονα: 2310 794811
  • Aγροφυλακή: 2310 714415
  • Mουσείο Xαλάστρας: 2310 792244
  • Mουσείο Bαλκανικών Πολέμων: 2310 716000
  • Ένωση Ξενοδόχων Θεσσαλονίκης: 2310 273993
  • Ένωση Ξενοδόχων Πιερίας: 23510 37219
  • Ένωση Ξενοδόχων Παραλία Πιερίας: 23510 61893

Η εξερεύνηση της περιοχής δυτικά του δέλτα του ποταμού Αξιού και μέχρι τις εκβολές του Λουδία, ξεκινά από το χωριό Κύμινα. Φθάνοντας ύστερα από λίγα χιλιόμετρα κοντά στη θάλασσα, θα βρεθείτε μπροστά σε ένα μεγάλο καλαμώνα γεμάτο ζωή.

Συνεχίζοντας κατά μήκος της ακτογραμμής θα συναντήσετε τις καλύβες των μυδοκαλλιεργητών των Κυμίνων-Μαλγάρων. Εδώ το χειμώνα η θάλασσα είναι γεμάτη από διάφορα είδη υδρόβιων πουλιών. Κύκνοι, πελεκάνοι και φλαμίνγκο είναι μερικοί από τους «επισκέπτες» της περιοχής.

Εδώ, κάθε εποχή έχει να προσφέρει στους επισκέπτες κάτι πραγματικά ξεχωριστό: σπάνια υδρόβια πουλιά και αρπακτικά, κοπάδια αλόγων, αλλά και πάνω από 500 είδη φυτών που αλλάζουν χρώματα στη διάρκεια του έτους, συνθέτουν κάθε φορά ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο!

Χάρη στο φράγμα της Ελλης έχει δημιουργηθεί μία λίμνη που φιλοξενεί μεταξύ άλλων βουτόπαπιες, ερωδιούς και αρπακτικά πουλιά.

Δίπλα στη λιμνοθάλασσα βρίσκονται οι εκβολές του ποταμού Γαλλικού. Η αρχαία ονομασία του ήταν Εχέδωρος, κι αυτό γιατί μαζί με τα φερτά υλικά, κατέβαζε και χρυσό που, όπως λέγεται, οι αρχαίοι Μακεδόνες χρησιμοποιούσαν στις εκστρατείες τους.

Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου / Γαλλικός ποταμός

Αποδράστε σε 10 λεπτά από τη Θεσσαλονίκη!

Ξεκινήστε τις αποδράσεις σας με κατεύθυνση τη λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου και τις εκβολές του Γαλλικού ποταμού, που είναι από τις πιο κοντινές στην πόλη της Θεσσαλονίκης- συγκεκριμένα, απέχουν μόλις 10 λεπτά με το αυτοκίνητο από την συμπρωτεύουσα!

Ένα λάθος ήταν η αιτία της δημιουργίας της λιμνοθάλασσας του Καλοχωρίου. Η υπερβολική άντληση υπόγειων υδάτων, σε συνδυασμό με τη χαμηλή σύσταση του εδάφους, είχε αποτέλεσμα, από τα μέσα της δεκαετίας του ’50, την καθίζηση του εδάφους και τη σταδιακή δημιουργία ενός σημαντικού υγρότοπου.

Μετά την κατασκευή του παράκτιου αναχώματος, που στόχο είχε την προστασία του οικισμού του Καλοχωρίου, το οποίο κινδύνευε από πλημμύρες, άρχισε να δημιουργείται η λιμνοθάλασσα. Μέχρι τη δεκαετία του ’90, η καθίζηση του εδάφους στον οικισμό είχε φτάσει τα 2,5 μέτρα!

Σήμερα, η λιμνοθάλασσα καλύπτει έκταση 2.260 στρεμμάτων, ενώ ο πυθμένας της βρίσκεται από μισό έως ένα μέτρο κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το φαινόμενο είναι ορατό στους επισκέπτες που βρίσκονται στην εκβολή του ποταμού Γαλλικού, απ’ όπου μπορούν να διακρίνουν τους τηλεφωνικούς στύλους να ξεπροβάλουν μέσα από τα νερά της λιμνοθάλασσας, η οποία στο παρελθόν ήταν βοσκότοπος!

Λευκοί ερωδιοί, πελεκάνοι αλλά και εξωτικά φλαμίνγκο θα σας προσφέρουν ένα μοναδικό θέαμα. Αυτοί οι «επισκέπτες» της λιμνοθάλασσας, αναζητούν εκεί την τροφή τους , ή έναν σταθμό ξεκούρασης, στο μακρύ ταξίδι της μετανάστευσής τους.

Ο αρχαίος Εχέδωρος

Δίπλα στη λιμνοθάλασσα βρίσκονται οι εκβολές του ποταμού Γαλλικού. Η αρχαία ονομασία του ήταν Εχέδωρος, κι αυτό γιατί μαζί με τα φερτά υλικά, κατέβαζε και χρυσό που, όπως λέγεται, οι αρχαίοι Μακεδόνες χρησιμοποιούσαν στις εκστρατείες τους.

Για πολλά χρόνια τα νερά του ποταμού υδροδοτούσαν τη Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα να μετατραπεί σταδιακά σε ποτάμι-φάντασμα. Ομως η ολοκλήρωση των έργων υδροδότησης της πόλης από τον Αλιάκμονα, έδωσε τη δυνατότητα στα νερά του ποταμού, που πηγάζουν από τα Κρούσια όρη, να επιστρέψουν και πάλι στον Γαλλικό, μεταμορφώνοντάς τον σε ένα σημαντικό βιότοπο.

Αλιάκμονας / Νέα Αγαθούπολη

Παρατηρητήριο πουλιών μεθέα το δέλτα του Αλιάκμονα Ακολουθώντας την έξοδο για Μεθώνη από την Εθνική Οδό, περίπου 45 χλμ. πριν φθάσετε στη Θεσσαλονίκη, θα βρεθείτε στον οικισμό της Νέας Αγαθούπολης με τον ομώνυμο υγρότοπο. Επισκεφθείτε το θεματικό περίπτερο, όπου φιλοξενούνται εκθέσεις και γίνονται δημιουργικές δραστηριότητες για παιδιά. Εδώ μπορείτε να επισκεφθείτε και το Παρατηρητήριο Πουλιών της Νέας Αγαθούπολης, ένα από τα ομορφότερα της Ελλάδας, που προσφέρει πανοραμική θέα του υγροτόπου της περιοχής και του δέλτα του Αλιάκμονα.

Στο παρατηρητήριο θα βρείτε κιάλια, τηλεσκόπια, οδηγούς πουλιών, καθώς και μία μικρή ενημερωτική έκθεση. Δίπλα στο παρατηρητήριο ξεκινά ένα μονοπάτι που σας οδηγεί στον υγρότοπο, ο οποίος τον χειμώνα είναι γεμάτος με όλα τα είδη παπιών που μπορεί κανείς να συναντήσει στην περιοχή. Ομως το πιο εντυπωσιακό πουλί που μπορεί να δείτε στην περιοχή είναι ο θαλασσαετός.

Ένας από τους σημαντικότερους υγροτόπους της βόρειας Ελλάδας είναι και η λιμνοθάλασσα των Αλυκών Κίτρους που βρίσκεται σε μία προεξοχή της γης μέσα στη θάλασσα, στο ακρωτήριο Αθερίδα. Η λιμνοθάλασσα δημιουργήθηκε από τα φερτά υλικά του ποταμού Αλιάκμονα και άλλων μικρών ρεμάτων, με τη «συνεργασία» των θαλάσσιων ρευμάτων.

Εντυπωσιακό θέαμα

Στο δυτικό τμήμα της λιμνοθάλασσας λειτουργούν αλυκές, από τις μεγαλύτερες της Ελλάδας που βρίσκονται σε λειτουργία, ενώ ειδικά τον χειμώνα η περιοχή προσφέρει ένα εντυπωσιακό θέαμα χάρη στα εκατοντάδες φλαμίνγκο που ξεχειμωμανιάζουν εκεί.

Στην Αλυκή Κίτρους μπορείτε να φθάσετε ακολουθώντας την Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης – Κατερίνης στρίβοντας είτε στην έξοδο Μακρυγιάλου, ή στην έξοδο Κορινού.

Μοναδικό θέαμα

Παρέα με τους νεροβούβαλους στις εκβολές του Γαλλικού

Στις εκβολές του Γαλλικού ποταμού είναι πολύ πιθανό να απολαύσετε το μοναδικό θέαμα που προσφέρουν οι νεροβούβαλοι που ζουν εκεί, και περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους μέσα στο νερό!

Τα βουβάλια, σύμφωνα με την ιστορία, ήρθαν στην Ελλάδα με τον Πέρση στρατηλάτη Ξέρξη, ο οποίος τα χρησιμοποιούσε στις εκστρατείες του, λόγω της μεγάλης τους αντοχής, αλλά και ως τροφή για το στρατό του. Οι πληθυσμοί τους μειώθηκαν σημαντικά, με αποτέλεσμα το 1992 να είναι μόλις 600 ζώα! Όμως, λίγο πριν από την είσοδο της νέας χιλιετίας, τα σπάνια αυτά ζώα εντάχθηκαν σε πρόγραμμα διατήρησης, ως σπάνια φυλή αγροτικών ζώων.

Στον ποταμό έχει δημιουργηθεί Περιβαλλοντικό Πάρκο, όπου μπορείτε να επισκεφτείτε τα ξύλινα παρατηρητήριά του και να χαλαρώσετε με τη μοναδική θέα που προσφέρουν στις λίμνες γλυκού νερού του Γαλλικού, ή να απολαύσετε έναν περίπατο, περιπλανώμενοι στα μονοπάτια του.