HTTP cookies, ο μεγάλος βραχνάς των χρηστών στο διαδίκτυο

HTTP cookies, ο μεγάλος βραχνάς των χρηστών στο διαδίκτυο

Είναι βέβαιο πως σε κάθε επίσκεψη σας σε ένα site, παίρνετε ένα HTTP cookie. Μην ανησυχείτε, τα cookies δεν είναι απαραίτητα επικίνδυνα. Ωστόσο πριν μπούμε στο ζουμί της υπόθεσης, καλό θα ήταν αρχικά να ξεκαθαρίσουμε ορισμένα πράγματα αναφορικά με την ονομασία τους, και πιο συγκεκριμένα, μπορείτε να τα συναντήσετε με τα εξής ονόματα, όπως σκέτο cookies, web cookie, internet cookie, browser cookie κ.λπ.

Παρακάτω θα μάθετε τον ασφαλή τρόπο συμπεριφοράς σας απέναντι τους.

Τι είναι cookies

Μπορεί τα cookies να είναι ουσιαστικά αόρατα για τον χρήστη, όμως κατέχουν έναν σημαντικό αριθμό πληροφοριών για αυτόν. Σε ένα πρώτο επίπεδο, μπορεί κάποιος να πιστέψει πως τα cookies κατασκοπεύουν την κάθε μας κίνηση αποτελώντας όργανο κάποιων μεγάλων εταιρειών, οι οποίες παρακολουθούν την κάθε μας κίνηση. Στην πραγματικότητα, τα cookies αποτελούν μικρά τμήματα software τα οποία χρησιμοποιούνται για να καταστήσουν την περιήγηση μας στο Internet απλή υπόθεση.

Η παραπάνω διαπίστωση όμως, δεν σημαίνει πως δεν θα πρέπει να μάθετε να διαχειρίζεστε τα cookies. Στο άρθρο αυτό θα σας δείξουμε πώς να τα χρησιμοποιήσετε επ’ ωφελεία σας. Θα στρέψουμε επίσης τα φώτα και σε κάποιους μύθους σχετικά με τα cookies και θα ξεχωρίσουμε τα γεγονότα από τη φαντασία, ώστε να μπορείτε να διαχωρίσετε ένα χρήσιμο cookie από ένα άλλο το οποίο πιθανώς να εμπεριέχει πληροφορίες που δεν θα πρέπει να γίνουν αντικείμενο διαμοιρασμού. Θα σας δείξουμε εξάλλου πως να ενημερώνετε τακτικά τον browser σας και να ελέγχετε ποια cookies είναι χρήσιμα για εσάς και ποια είναι αναγκαίο να αποκλείσετε.

Σύντομη αναδρομή των HTTP cookies

Τα πρώτα cookies εμφανίστηκαν με τον browser Netscape Navigator και πλέον αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της χρήσης του Internet. Τα Web cookies διαχωρίζονται στα “προσωρινά” cookies, τα οποία διαρκούν όσο παραμένει ανοιχτός ο browser και στα “μόνιμα“, τα οποία αντίστοιχα παραμένουν ενεργά στη μνήμη του browser μέχρις ότου λήξουν ή απομακρυνθούν από τον χρήστη.

Στην πιο βασική τους μορφή, τα cookies είναι απλά αρχεία κειμένου. Τη στιγμή που θα εισάγετε μια website διεύθυνση στη γραμμή διεύθυνσης του browser σας και πατήσετε το Enter, αυτόματα θα ξεκινήσει η διαδικασία ανταλλαγής πληροφοριών προς τις δύο κατευθύνσεις ανάμεσα στον υπολογιστή σας και στο PC που “ελέγχει” το site το οποίο επισκέπτεστε, γνωστό και ως web server. Ανάμεσα στις πληροφορίες τις οποίες αποστέλλει ο server, είναι και ένα αρχείο κειμένου που αποκαλείται cookie. Ο server ουσιαστικά “αναθέτει” στον υπολογιστή σας έναν κωδικό αναγνώρισης. Αυτός είναι χρήσιμος για τον ιδιοκτήτη του site, μιας και του επιτρέπει να γνωρίζει πόσοι χρήστες επισκέπτονται το site κάθε μέρα.

Τα cookies βέβαια είναι πολύ χρήσιμα και για τον ίδιο τον χρήστη, μιας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να αποθηκεύσουν πληροφορίες σύνδεσης (login) σε ένα site. Εάν απαιτείται username και password για να συνδεθείτε σε ένα site, ένα cookie μπορεί να χρησιμοποιηθεί ώστε να τα αποθηκεύσει στο PC σας, οπότε αποστέλλεται αυτόματα στον server κάθε φορά που το επισκέπτεστε. Συνήθως το password αποθηκεύεται μόνο εφόσον το κουτάκι τσεκαριστεί κατά τη σύνδεσή σας σε μια ιστοσελίδα. Να γιατί κάποια sites φαίνεται να “θυμούνται” την ταυτότητά σας κάθε φορά που επιχειρείτε να τα επισκεφτείτε εκ νέου.

Η εξέλιξη του HTTP cookie

Όσο το Internet εξελίσσεται, ακόμα περισσότερα είδη cookies χρησιμοποιούνται. Διαφημιστικές εταιρείες χρησιμοποιούν third-party cookies για να ελέγξουν ποιος επισκέφτηκε τη σελίδα που περιέχει τις διαφημίσεις τους. Αυτή είναι η συνήθης τακτική πλέον. Τα cookies αυτά διασφαλίζουν πως ο χρήστης δεν θα δει τις ίδιες διαφημίσεις πολλές φορές, και όσες δει θα τον ενδιαφέρουν περισσότερο.

Στο τέλος μια μέρας περιήγησής σας στο Internet, θα υπάρχει σίγουρα ένα cookie στο PC σας από τη Doubleclick. Η Doubleclick είναι μια διαφημιστική εταιρεία στο Internet, την οποία έχει εξαγοράσει η Google και χρησιμοποιεί τα cookies ώστε να “ανιχνεύει” αγοραστικό κοινό online. Εφόσον επισκεφτείτε ένα site το οποίο εγκαθιστά ένα cookie της Doubleclick και ακόλουθα ένα site το οποίο επίσης χρησιμοποιεί την τεχνολογία της εταιρείας, τότε οι πληροφορίες σχετικά με τα άλλα sites που επισκεφτήκατε και χρησιμοποιούν την Doubleclick θα επιστραφούν στην εταιρεία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η Doubleclick θα δημιουργήσει ένα αρχείο σχετικά με τις online συνήθειές σας.

Σε αρχικό επίπεδο η Doubleclick σχεδίαζε να αποθηκεύσει όλες αυτές τις πληροφορίες και να τις αντιστοιχήσει με ονόματα χρηστών, διευθύνσεις και το ιστορικό online αγορών. Όπως αναμενόταν, οι παραπάνω ενέργειες προκάλεσαν μια “καταιγίδα” αντιδράσεων, οπότε η εταιρεία αναγκάστηκε να υπαναχωρήσει.

Ο “θόρυβος” που δημιουργήθηκε αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους τα cookies έχουν αποκτήσει άσχημη φήμη. Αποτελεί μια συνήθη παρεξήγηση το γεγονός πως τα cookies μπορεί να εμπεριέχουν ιούς και να χρησιμοποιηθούν με σκοπό να εκτελέσουν κακόβουλο κώδικα και να βλάψουν τον υπολογιστή στον οποίο τρέχουν. Κάποιοι μάλιστα χρήστες πιστεύουν πως τα cookies είναι ουσιαστικά προγράμματα.

Τίποτα από όλα δεν ισχύει. Η πραγματικότητα είναι πως το σύγχρονο Internet δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τα cookies, αφού ελέγχει πόσοι χρήστες επισκέπτονται ένα site, οπότε γίνεται ορθότερη οικονομική εκτίμηση. Χωρίς τα παραπάνω δεδομένα, τα περισσότερα sites θα έπρεπε να χρεώνουν τους επισκέπτες προκειμένου να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα. Παρομοίως, θα έπρεπε να συνδέεστε κάθε φορά που επισκέπτεστε ένα site. Το αποτέλεσμα θα ήταν… χαριστική βολή στην υπόθεση internet shopping.

Cookies και αγορές

Με την ανάπτυξη του internet shopping, τα cookies απέκτησαν ένα νέο, ουσιαστικό ρόλο. Τα sites χρησιμοποιούν πλέον τα cookies ώστε να αποθηκεύουν τις λεπτομέρειες για τα προϊόντα που οι χρήστες επιθυμούν να αγοράσουν online. Με τον τρόπο αυτόν διασφαλίζεται πως εφόσον ένας χρήστης επιστρέψει σε ένα site σε περίπτωση που έχει διακοπεί για κάποιο λόγο η σύνδεσή του, τα προϊόντα που έχει ήδη επιλέξει θα βρίσκονται ακόμα εκεί.

Το δημοφιλέστατο Amazon (www.amazon.com) αποτελεί τον πρωτοπόρο στη χρήση των cookies για shopping. Το 1999, η εταιρεία καταχώρισε μια πατέντα για τη χρήση των cookies στο online shopping – την πατέντα One Click. Όταν οι χρήστες συνδέονται σε ένα site για να αγοράσουν προϊόντα, θα πρέπει να συνδεθούν και να καταχωρίσουν το όνομα, τη διεύθυνση, τα στοιχεία της πιστωτικής τους κάρτας και τη διεύθυνση αποστολής.

Τα στοιχεία αυτά αποθηκεύονται στους server της Amazon με τη χρήση κρυπτογράφησης (encryption). Το cookie που αποθηκεύεται στο PC του χρήστη αντιστοιχεί στις λεπτομέρειες τις πιστωτικής κάρτας που έχουν καταχωρηθεί με ασφάλεια. Με τον τρόπο αυτό, προτρέπονται οι καταναλωτές να αγοράζουν προϊόντα χωρίς να απαιτείται η εισαγωγή των λεπτομερειών αυτών κάθε φορά, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται το απόρρητο.

Η πατέντα όμως αυτή του Amazon προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις όταν προσπάθησε να μηνύσει την ανταγωνιστική Barnes & Noble (www.barnesandnoble.com) για τη χρήση μιας παρόμοιας ιδέας. Η ιδέα πως μια εταιρεία θα προσπαθούσε να επιβάλει δικαιώματα ιδιοκτησίας στη μέθοδο online αγορών, προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις. Οι δύο εταιρείες κατέληξαν σε συμβιβασμό και τώρα πολλά sites αγορών χρησιμοποιούν παρόμοια τεχνολογία ώστε να καταστήσουν ευκολότερες τις αγορές.

Ξεκαθάρισμα των HTTP cookies

H διαχείριση των cookies είναι εύκολη υπόθεση. Στον Internet Explorer, ανοίξτε το μενού Εργαλεία (Tools) και κάντε κλικ στο Επιλογές Internet (Internet Options). Επιλέξτε την καρτέλα Απόρρητο (Privacy), από όπου θα μπορείτε να διερευνήσετε τις επιλογές των cookies. Το πρώτο πράγμα που θα παρατηρήσετε είναι η μπάρα ρυθμίσεων στα αριστερά του παραθύρου. Αυτή μπορεί να αναπροσαρμοστεί ώστε να ανταποκριθεί στις επιθυμητές απαιτήσεις ιδιωτικότητας, αν και οι υψηλές ρυθμίσεις μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα σε κάποια sites τα οποία χρειάζονται τα cookies για να λειτουργήσουν. Εξ ορισμού πάντως, η Microsoft έχει θέσει τη ρύθμιση αυτή στο μέτριο.

Να τονίσουμε πως εφόσον επιθυμείτε να δείτε την πολιτική απορρήτου ενός site, πατήστε το κουμπί Σελίδα (Page) (στη δεξιά πλευρά της γραμμής μενού του I.E.) και από το μενού επιλέξτε Πολιτική απορρήτου σελίδας (Web Page Privacy Policy).

Ακριβώς κάτω από τη μπάρα ρύθμισης στην καρτέλα Απόρρητο (Privacy), θα βρείτε το κουμπί Τοποθεσίες (Sites). To μενού που ανοίγει, σας επιτρέπει να καθορίσετε συγκεκριμένα sites από τα οποία θέλετε να μπλοκάρετε τα cookies, ενώ επίσης θα μπλοκάρει τόσο τα cookies από το ίδιο το site όσο και αυτά των συσχετιζομένων με αυτό (συνήθως εταιρείες που διαφημίζονται εκεί). Σας επιτρέπει επιπλέον να επιλέξετε από ποια sites θα αποδεχτείτε cookies, π.χ. sites αγορών ή όσα επισκέπτεστε συχνά και τα οποία διαθέτουν μια σελίδα εγγραφής.

Εάν επιθυμείτε αμεσότερο έλεγχο επάνω στα cookies, μπορείτε να πατήσετε το κουμπί Για προχωρημένους (Advanced). Μπορείτε να επιτρέψετε την αποδοχή ή το μπλοκάρισμα cookies από το ίδιο το site ή από τρίτους ή ακόμα και να ορίσετε στον browser να σας ρωτάει κάθε φορά που “συναντάει” κάποιο. Προσφέρει επίσης τη δυνατότητα να επιτρέπονται τα cookies της “μιας φοράς”, τα οποία διαγράφονται αυτόματα όταν κλείνει ο browser.

Εάν επιθυμείτε να διαγράψετε όλα τα cookies, τότε κάντε κλικ στην καρτέλα Γενικά (General) στο παράθυρο Επιλογές Internet και μεταβείτε στο πεδίο Ιστορικό περιήγησης (Browsing History). Πατήστε το κουμπί Διαγραφή (Delete) και ακόλουθα επιλέξτε να διαγράψετε όλα τα cookies που έχει αποθηκεύσει ο browser σας. Θα διαγραφούν και όλα αποθηκευμένα passwords. Μπορείτε εξάλλου να ενεργοποιήσετε το εν λόγω εργαλείο, κάνοντας κλικ στο Εργαλεία και επιλέγοντας από το μενού Διαγραφή ιστορικού περιήγησης (Delete Browser History).

Για να δείτε τα επιμέρους cookies, πατήστε το κουμπί Ρυθμίσεις (Settings) στο πεδίο Ιστορικό περιήγησης και από το παράθυρο που θα εμφανιστεί πατήστε το κουμπί Προβολή αρχείων (View Files). Θα εμφανιστούν τα cookies και πότε τροποποιήθηκαν.

Τα εργαλεία ελέγχου των cookies στον Mozilla Firefox είναι παραπλήσια με εκείνα του Internet Explorer 7. Κάντε κλικ στο Εργαλεία (Tools) και επιλέξτε Επιλογές (Options). Κάντε κλικ στην καρτέλα Απόρρητο (Privacy) και μεταβείτε στο πεδίο Cookies. Όπως συμβαίνει και με τον I.E. 7, είναι δυνατόν να μπλοκάρετε cookies από συγκεκριμένα sites με τη χρήση του κουμπιού Εξαιρέσεις (Exceptions).

Αυτό επιτρέπει στον χρήστη να καθορίσει σε ποια cookies θα επιτραπεί η πρόσβαση και σε ποια όχι, και επιτρέπει να αποδεχτείτε cookies από άλλα sites που ακόλουθα θα διαγράψετε αφότου ο browser κλείσει. Το άλλο κουμπί στο πεδίο αυτό, Προβολή cookies (Show Cookies), επιτρέπει στον χρήστη να δει ποια cookies βρίσκονται στο σύστημα και να επιλέξει ποια από αυτά θα κρατήσει.

Το χαρακτηριστικό αυτό είναι χρήσιμο όχι μόνο διότι είναι πιο “εκλεκτικό”, αλλά και γιατί αναγνωρίζει ποια sites χρησιμοποιούν συχνότερα τα cookies. Υπάρχει και ένας ακόμα τρόπος για να διαγράψετε όλα τα cookies στον Firefox και είναι σαφώς ταχύτερη μέθοδος από την προαναφερθείσα. Ακριβώς κάτω από το πεδίο Cookies βρίσκεται το πεδίο Προσωπικά δεδομένα (Private Data). Αυτό σχετίζεται με μια λειτουργία στο μενού Εργαλεία, που ονομάζεται Εκκαθάριση προσωπικών δεδομένων (Clear Private Data). Πατήστε το κουμπί Ρυθμίσεις (Settings) και βάλτε ένα τικ στο κουτάκι Cookies. Την επόμενη φορά που θα κάνετε κλικ στο Εκκαθάριση προσωπικών δεδομένων, θα διαγραφούν αυτόματα τα cookies.

Υπάρχουν εργαλεία τα οποία επιτρέπουν στον χρήστη να δει τα μεμονωμένα cookies που περιέχονται στον browser και να τα διαγράψει ή όχι. Κάποια από αυτά τα προγράμματα είναι το Cookie Monster (www.ampsoft.net/utilities/CookieMonster.php), το οποίο είναι δωρεάν και το Cookie Spy (http://camtech2000.net/Pages/CookieSpy.html), το οποίο είναι εμπορική εφαρμογή.

Ελέγξτε τα cookies σας

Όπως ήδη δείξαμε, τα cookies δεν αποτελούν αντικείμενο φόβου. Αντιθέτως, αποτελούν αναπόσπαστο και σημαντικό τμήμα της καθημερινής λειτουργίας του Internet. Χωρίς αυτά, το Internet θα ήταν πιο “δυσκίνητο” και λιγότερο λειτουργικό. Το σημαντικό, παρόλα αυτά, είναι να γνωρίζει ο χρήστης πως οποτεδήποτε το θελήσει, μπορεί απλά και με ασφάλεια να απαλλαγεί από τα cookies. Τέλος, ο χρήστης έχει πάντοτε τη δυνατότητα να επιτρέψει ή να απαγορεύσει στα sites να εγκαθιστούν cookies στον υπολογιστή του.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας