Ακόμη και αν η παροχή ρεύματος δεν είναι παντού αξιόπιστη, το ηλεκτρικό αυτοκίνητο αναμένεται να γίνει φθηνότερο από το συμβατικό μέσα στα επόμενα 10 χρόνια.
Μια μελέτη του ETH Zurich και άλλων ερευνητικών ιδρυμάτων, μεταξύ άλλων από την Ουγκάντα και τη Νότια Αφρική, προβλέπει σημαντική μείωση του κόστους για τα οχήματα με μπαταρία στην αφρικανική ήπειρο.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, πολύ πριν από το έτος 2040, τα ηλεκτρικά οχήματα θα είναι πιο οικονομικά από τα οχήματα εσωτερικής καύσης, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα σχετικά κόστη.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, της οποίας η μελέτη είναι ελεύθερα διαθέσιμη στο Nature Energy, αυτό έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενες προβλέψεις, οι οποίες έδιναν σαφές πλεονέκτημα τιμής στα οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης ακόμα και μετά το 2050.
Ο κύριος λόγος για εκείνες τις εκτιμήσεις ήταν η αναξιόπιστη υποδομή σε πολλές περιοχές. Χωρίς φθηνή και σταθερή παροχή ρεύματος, ο κινητήρας εσωτερικής καύσης θα διατηρούσε το προβάδισμα.
Πτώση τιμών σε κρίσιμα εξαρτήματα
Επειδή τα τελευταία χρόνια τόσο τα φωτοβολταϊκά όσο και οι μπαταρίες αποθήκευσης έχουν γίνει σημαντικά φθηνότερα, η μελέτη υπολόγισε το κόστος για ένα εκτεταμένο και πλήρως αποκεντρωμένο σύστημα σημείων φόρτισης εκτός δικτύου (off-grid), τα οποία θα παρέχουν βραχυπρόθεσμα αποθηκευμένη ηλιακή ενέργεια.
Λόγω της σταθερής διάρκειας ηλιοφάνειας και της κάθετης γωνίας πρόσπτωσης του ήλιου σε πολλές περιοχές της Αφρικής, αρκούν συγκριτικά μικρές ηλιακές εγκαταστάσεις. Επιπλέον, τα συστήματα αποθήκευσης δεν χρειάζεται να σχεδιάζονται σε υπερβολικά μεγάλες διαστάσεις.
Υπό αυτές τις προϋποθέσεις:
- Το κόστος ανά 100 χλμ. για ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο θα μπορούσε να πέσει κάτω από τα 30 δολάρια (26 ευρώ) ήδη από το 2030.
- Το 2040 θα μπορούσε να επιτευχθεί ένας μέσος όρος 20 ευρώ σε όλη την Αφρική, δηλαδή 10% λιγότερο από ό,τι για τα Ι.Χ. με κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Για σύγκριση: Η ADAC αναφέρει για τη Γερμανία κόστος 45 ευρώ ανά 100 χλμ. για ένα μικρομεσαίο συμβατικό όχημα και 35 ευρώ για το μικρό ηλεκτρικό Dacia Spring.
Μεγάλες περιφερειακές διαφορές
Ταυτόχρονα, οι υπολογιζόμενες τιμές παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις και εξαρτώνται από τον τύπο του οχήματος. Οι ηλεκτρικές μοτοσικλέτες αναμένεται να είναι σημαντικά φθηνότερες από τα μοντέλα βενζίνης σε μόλις 5 χρόνια.
Επίσης, στα μικρά λεωφορεία (minibuses) και στα ιδιαίτερα μεγάλα Ι.Χ., η εξέλιξη θα μπορούσε να προχωρήσει πολύ πιο γρήγορα.
Η χρηματοδότηση φαίνεται να αποτελεί το βασικό πρόβλημα, τουλάχιστον σε ορισμένες περιοχές:
- Σε σταθερές χώρες όπως η Γκάνα, η Μποτσουάνα ή η Νότια Αφρική, τα δάνεια είναι συγκριτικά φθηνά.
- Στη Γουινέα ή το Σουδάν, το κόστος χρηματοδότησης αποτελεί πολύ μεγαλύτερο μέρος της εξίσωσης.
Δεν ελήφθησαν υπόψη οι κρατικές ενισχύσεις
Στη μελέτη δεν συνυπολογίστηκαν καθόλου κρατικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν την ανάπτυξη. Για παράδειγμα, θα ήταν πιθανές επιδοτήσεις για μικρά λεωφορεία ή για την αποκεντρωμένη υποδομή φόρτισης.
Η Αιθιοπία ακολουθεί έναν πιο ριζοσπαστικό δρόμο. Η χώρα του Νείλου απαγόρευσε την εισαγωγή αυτοκινήτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης ήδη από το 2024.
Η Αφρική ως παγκόσμιος κόμβος της ηλεκτροκίνησης
Πέρα από το κόστος χρήσης, η μετάβαση της Αφρικής στην ηλεκτροκίνηση παρουσιάζει μια τεράστια γεωπολιτική και οικονομική ευκαιρία που συχνά παραβλέπεται.
Η ήπειρος είναι εξαιρετικά πλούσια σε πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες για την κατασκευή μπαταριών, όπως το κοβάλτιο (Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό), το λίθιο (Ζιμπάμπουε) και ο γραφίτης (Μοζαμβίκη).
Αντί να εξάγουν απλώς αυτές τις ύλες, πολλές αφρικανικές χώρες επιδιώκουν πλέον να αναπτύξουν εγχώριες βιομηχανίες επεξεργασίας και κατασκευής, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και προστιθέμενη αξία στην τοπική οικονομία.
Επιπλέον, βλέπουμε το φαινόμενο του “τεχνολογικού άλματος” (leapfrogging).
Όπως ακριβώς πολλές αφρικανικές χώρες προσπέρασαν την εποχή της σταθερής τηλεφωνίας και πήγαν απευθείας στην κινητή, έτσι και τώρα ενδέχεται να προσπεράσουν την ανάγκη για ακριβά, κεντρικά δίκτυα ηλεκτροδότησης και πρατήρια καυσίμων, υιοθετώντας απευθείας αποκεντρωμένα ηλιακά μικρο-δίκτυα.
Τέλος, η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις ταχέως αναπτυσσόμενες αφρικανικές μεγαλοπόλεις, όπως το Λάγος και το Κάιρο, αποτελεί ένα κρίσιμο κίνητρο δημόσιας υγείας που ωθεί τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν την ηλεκτροκίνηση γρηγορότερα από το αναμενόμενο.
