Η ανατομία αποσύνθεσης στο ανθρώπινο πτώμα

Η ανατομία αποσύνθεσης στο ανθρώπινο πτώμα

Η προηγούμενη Παρασκευή ήταν αφιερωμένη στα πιο ψαγμένα φιλαράκια -πιθανότατα με τάσεις να μαθαίνουν πράγματα που οι απαντήσεις δίνονται μονάχα από προχωρημένος επιστήμονες – ενώ η σημερινή είναι αφιερωμένο στους πιο περίεργους τύπους που δεν φοβούνται να μαθαίνουν πράγματα που σχετίζονται με το θάνατο, με εξίσου δυνατές τάσεις επιστημονικού υπόβαθρου.

Εν ολίγοις το συγκεκριμένο άρθρο απευθύνεται περισσότερο σε μια άλλη μορφή “αποριών” που μπορεί να έχεις, αλλά δεν σχετίζεται σε καμία περίπτωση με τις μεταφυσικές θεωρίες, αλλά τις πιο μακάβριες καταστάσεις: Δηλαδή τι συμβαίνει όταν πεθαίνουμε; Τι θα γίνει αν απλά αγγίξω -λίγο- την γιαγιά καθώς μόλις έχει πεθάνει και έχει πάει στον άλλο κόσμο, χωρίς εισιτήριο με επιστροφή; Και τυχαίνει εκείνη τη στιγμή να έχεις πιει ένα τελάρο μπύρες και βρίσκεσαι μεθυσμένος στις σκάλες και αναρωτιέσαι να αγγίζεις λίγο την γιαγιά για να δεις τι συμβαίνει πριν λιποθυμήσεις από το φόβο σου.

Ω ναι, πρώτη σου φορά βρίσκεσαι μπροστά σε τέτοιο αποτρόπαιο θέαμα Αφου δεν είναι τόσο απλό να βρίσκεσαι δίπλα σε ένα ανθρώπινο πτώμα, πόσο μάλλον όταν αυτό είναι κάποιου συγγενικού προσώπου σου, όπως στην προκειμένη περίπτωση της γιαγιάς σου. Εντάξει κομμένη η πλάκα. Ας περάσουμε τώρα καθαρά στο επιστημονικό σκέλος της υπόθεσης.

Το στάδιο που είναι φρέσκο το ανθρώπινο πτώμα

Κάπου εδώ αρχίζουμε, και είναι το σημείο μόλις έχει πεθάνει ο άνθρωπος. Αυτή η φάση είναι γνωστή ως η φάση του “φρεσάκια” (αργκό της πιάτσας“) — και τα παράγωγα ρήματα “φρεσάρω“, “ριφρεσάρω” (για τους επίμονους) απολαμβάνουν ευρεία χρήση.

Αρχίζουμε από τα πολύ βασικά: Ως θάνατος ουσιαστικά ορίζεται η παύση της καρδιακής λειτουργίας και της αναπνοής, η οποία αποδεικνύεται μη-αναστρέψιμη και συνοδεύεται από εγκεφαλική παύλα — το οποίο για εμένα είναι ίσως το πιο καθοριστικό σημάδι θανάτου, αν και στην περίπτωση που το πάρω βαριά και σοβαρά θα πρέπει να δηλώνω καθημερινά “I See Dead People“. Αν κανείς θέλει να μιλήσει για το “τι ορίζουμε ως θάνατο“, παρακαλώ να περάσει από τα σχόλια του άρθρου.

Ωραία, πέθανε, απολαύσαμε τον επιθανάτιο ρόγχο! Μετά; Σε πρώτη φάση έρχεται η χάλαση των μυων (φαίνεται και στην κόρη του ματιού όπου “ανοίγει” ελαφρώς — μυδρίαση) με την απολαυστικότατη χαλάρωση παντώς τύπου σφιγκτήρα στο σώμα, ούρα και κόπρανα — όχι σκόνη και θρύψαλα που μας τραγουδούσε ο Κορκολής. Συνάμα αρχίζει το σώμα να χάνει την θερμοκρασία του όπως επίσης -ελλείψει λειτουργικής αντλίας- και να “λιμνάζει” το αίμα, ακολουθώντας και αυτό την πανδαμάζουσα δύναμη που τρέλανε τον Νεύτωνα.

Μέσα στα πρώτα δεκαπέντε λεπτά αρχίζεις να παρατηρείς την pallor mortis (νεκρική χλωμάδα), λόγω απόσυρσης του αίματος από τα τριχοειδή αγγεία της επιδερμίδας, και, πάνω στο μισάωρο εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια της νεκρικής υπόστασης ή αλλιώς livor mortis. Αυτά είναι τα “κλασσικά” κόκκινα σημάδια στο πτώμα, εκεί που συσσωρεύτηκε το αίμα, με απουσία τους στα σημεία όπου το σώμα ακουμπάει κάπου και δέχεται πίεση — χρησιμοποιούνται στην ιατροδικαστική, διότι σου λένε σε ποια στάση έμεινε αρκετά το πτώμα, και αν το μετακίνησε κάποιος.

Είπαμε επίσης πως το πτώμα αρχίζει να χάνει την θερμοκρασία του μέχρι να φτάσει την θερμοκρασία περιβάλλοντος σε 18-22 ώρες, ένα φαινόμενο γνωστό ως algor mortis ή αλλιώς νεκρική πτώση θερμοκρασίας. Το με τι ρυθμό πέφτει η θερμοκρασία είναι σύνθετη υπόθεση, υπάρχουν κανόνες (π.χ. στην αρχή τα κύτταρα μεταβολίζουν ακόμα, οπότε χάνει θερμότητα πιο αργά) όπως επίσης υπάρχει και τύπος, αρκετά χρήσιμος για την ιατροδικαστική, διότι σου δίνει την ώρα θανάτου.

Χώσε ένα θερμόμετρο στο γλυκό ποπουδάκι του πτώματος και μετά, για να βρεις πόσες ώρες είναι νεκρό, αφαίρεσε την θερμοκρασία που θα βρεις από την κανονική θερμοκρασία του ανθρωπίνου σώματος και διαίρεσε με 1,5 (εξίσωση Glaister).

Δεν αναφέραμε όμως το πιο ωραιο, την νεκρική ακαμψία ή αλλιώς rigor mortis, που αρχίζει πάνω στο τρίωρο, φτάνει το μάξιμουμ της ακαμψίας κοντά στο δωδεκάωρο και αρχίζει να ξαναχαλαρώνει κανένα διήμερο και βάλε αργότερα. Κοίτα εδώ την κόρη, και θα την δεις σε μύση — όλοι οι μύες σφίγγουν και εδώ οι απόψεις διίστανται: μερικοί connoisseur του είδους το θεωρούν ανεπιθύμητη κατάσταση, μερικοί “το προτιμούν σφιχτό“. Για τον Στέλιο είναι απλά “άγουρο” ακόμα. Τώρα που πρόσθεσες κάποιες νέες φρασούλες στις λατινικές ατάκες σου, να κάνουν παρέα με το timor mortis που σε διακατέχει, πάμε να δούμε το επόμενο στάδιο.

Το στάδιο του φουσκώματος

Γνωστό και ως “ο βατραχούλης” ή “η πορδαλού θειά μου που πλακώθηκε στις κορτιζόνες“. Η φρεσκαδούρα έχει αρχίσει να φεύγει και κάτι παράξενο συμβαίνει. Το πτώμα έχει αρχίσει σιγά σιγά να φουσκώνει, βγαίνουν και λίγα υγρά από κάθε πιθανή οπή του έτσι για το εφέ. Δεν είναι η ιδέα σου, όντως φουσκώνει, διότι τα βακτήρια μέσα του (που προυπήρχαν συνήθως) έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται, εκτελώντας αναερόβια αναπνοή και παράγοντας ένα υπέροχο μπουκέτο αερίων όπως μεθάνιο και υδρόθειο.

Η όλη εσάνς έρχεται να συμπληρωθεί από την παραγωγή πουτρεσκινών και κανταβερινών (πτωμαΐνες), που δίνουν έξτρα χαρακτήρα στο όλο άρωμα. Το φούσκωμα φτάνει σε επίπεδο όπου μάτια και γλώσσα κυριολεκτικά πετάγονται έξω, τα εντόσθια μπορούν και αυτά να ακολουθήσουν την ίδια πορεία, μέχρι κάπου να “σπάσει” το πτώμα από την σαπίλα και να ελευθερωθεί η πίεση (με τα αέρια) στον περιβάλλοντα χώρο (γνωστό και ως “αμόλησε την στερνή” στην αργκό).

Η όλη διαδικασία δεν στερείται χρώματος: το πτώμα παίρνει στην αρχή ένα πρασινάκι, το οποίο όσο προχωράει το φούσκωμα και αφότου “σκάσει” θα το γυρίζει προς μαύρο/καφέ. Λες να είναι από την σκουλαμέντρα που έπιασε; Ντεμί — είναι λόγω διημιουργίας θειοαιμοσφαιρίνης (sulfhemoglobin) η οποία έχει πράσινο χρώμα και προκύπτει από την αιμοσφαιρίνη, όταν αυτή αντιδράσει με συγκεκριμένες ουσίες που περιέχουν θείο. Σε αυτό παίζουν ρόλο και τα βακτήρια που τρώνε το κορμάκι, με τα αέρια που παράγουν. Κατά το στάδιο του φουσκώματος αρχίζει να αναπτύσσεται και η ενεργή σήψη…

Το στάδιο της ενεργής σήψης

Γνωστό στους μυημένους και ως “Casu marzu Α’ ποιότητας”. Για τους υπόλοιπους, παίζει απλά να είναι το πιο εμετικό στάδιο — όταν λέμε ενεργή σήψη, το εννοούμε κανονικά και με το νόμο.

Active members σε αυτό το συγκρότημα είναι μια πλειάδα εντόμων που “έμαθαν πως γαμιόμαστε και ήρθανε“, έτοιμα να γεννήσουν τα υπέροχα παιδάκια τους στη μπλαβιασμένη φούσκα που ονομάζεις πτώμα. Αυτά τα έντομα συνήθως γεννάνε αυγά (duh!), τα οποία μετατρέπονται σε προνύμφες (χμμμ) πριν γίνουν ενήλικα έντομα — και σε όλη αυτή την διαδικασία πρέπει κάπως να τραφούν.

Πολλά από αυτά είτε τρώνε την σάρκα, που έχει αρχίσει να υγροποιείται λόγω βακτηριακής ανάπτυξης ή αυτόλυσης, ενώ άλλα από αυτά παράγουν τα δικά τους ένζυμα υγροποίησης (λύσης των κυττάρων). Έτσι, όπως μπορείς να περιμένεις, κατα την διάρκεια αυτού του σταδίου το σώμα γίνεται σιγά σιγά “τετηγμένο” τυράκι, ότι πρέπει για βούτες. Σηκώνεις το πετσί και ορμάς, και αν κάτι κουνηθεί στο στόμα σου είσαι τυχερός. Έξτρα πρωτεΐνη. Εδώ αξίζει να αναφερθεί το γεγονός πως διαφορετικά έντομα έρχονται σε διαφορετικές φάσεις , έχουν διαφορετικούς αναπαραγωγικούς/αναπτυξιακούς κύκλους και έτσι αυτό δίνει καλό πάτημα στους εντομολόγους της σήμανσης να προσδιορίσουν χρόνο θανάτου μαζεύοντας τα ζουζούνια.

Το στάδιο της προχωρημένης σήψης

Εδώ δεν έχουμε χαριτωμένες συντομεύσεις ή αργκό, αυτό είναι ένα στάδιο που πολλοί προτιμούν να το ξεχάσουν και ουδέποτε αναφέρονται σε αυτό. Άλλοι προτιμούν να την βιντεοσκοπούν και την ανεβάζουν στο Γαμάτο Βίντεο της Ημέρας.

Σε αυτό το στάδιο, η ενεργή σήψη έχει αρχίσει να πατάει φρενό διότι δεν έχει μείνει και πολύ υλικό για να συνεχιστεί το πάρτι των ζωυφίων. Έτσι, θα δεις πως τα όμορφα εντομάκια αρχίζουν να την πουλεύουν με ελαφρούς πήδους.

Το υπέροχο φυσικά είναι πως τα ρέστα που έχει δώσει το πτωματάκι μας είναι εμφανέστατα: ό,τι υγρό και γλυκό ζουμάκι παρήγαγε, έχει ποτίσει τριγύρω του αφήνωντας έναν υπέροχο λεκέ!

Αν προτιμάς τις πιο au naturele καταστάσεις και έχεις αφήσει το κουφάρι να σαπίσει στο γκαζόν σου, τότε θα δείς πως γύρω γύρω από το πτώμα δεν φυτρώνει τίποτα, το χορτάρι έχει καεί. Τα υγρά που ξέρασε το πτώμα το έκαναν αυτό — μην απογοητεύεσαι όμως, αν τεστάρεις το χώμα θα το βρείς τώρα πιο πλούσιο σε ιχνοστοιχεία, φωσφόρο, κάλιο και άζωτο. Λίπασμα με λίγα λόγια!

Η ξηρή φάση και η σκελετοποίηση

Thank you, come again. Το σόου τελείωσε και πίσω έχουν μείνει μόνο τα απομεινάρια: χόνδροι, κόκκαλα και κατιτίς από πέτσα που έχει μείνει πάνω τους.

Σε αυτό το σημείο η βλάστηση γύρω από το πτώμα -αν το είχες αφήσει στο γκαζόν- αρχίζει να επανέρχεται , “γενέτειρα νέας ζωής, ο τόπος του θανάτου” για τους πιο ποιητικούς μπανταβούς εραστές της σήψεως. Εδώ είναι και η φάση που συνήθως τσιμπάς το σουβενίρ: ένα κοκκαλάκι για το πορτοφόλι, ίσως μέρος της πέτσας για να φιτάξεις σουβέρ για το σπίτι. Αν προτιμάς το αυθεντικό χρώμα της όλης φάσης λάβε το σουβενίρ γρήγορα, με το πέρας του χρόνου θα “ασπρίσουν” οστά και ότι έμεινε από την πέτσα λόγω έκθεσης στα στοιχεία της φύσης.

Σημειώσεις

Τα παραπάνω φαινόμενα εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες (υγρασία, θερμοκρασία, αν το πτώμα φοράει ρούχα, σε τι συνθήκες βρίσκεται) που κάνουν αρκετά δύσκολη την δουλειά ενός ιατροδικαστή. Πολλά συμπεράσματα στο παρελθόν έβγαιναν από θανάτους ζώων (π.χ. γουρουνιών), όμως εδώ και αρκετό καιρό βγαίνουν από τους ίδιους τους ανθρώπους. Πώς; Μελετώντας πτώματα σε “Φάρμες Πτωμάτων” (Body Farms) – εκεί στέλνουν αρκετούς Joe Doe και Jane Doe (ναι, μαζί με τον Μάκη) και τους αφήνουν να… σαπίσουν θαμένους, μέσα σε γούβες με νερό, σε πορτ-μπαγάζ αυτοκινήτων κτλ.

Έτσι , κάνουν μια πλήρη καταλογοποίηση του τι συμβαίνει όταν πεθάνει ένας ανθρωπος ανάλογα με τις συνθήκες που βρίσκεται το πτώμα.

  • Το στάδιο του φουσκώματος κρύβει εκπλήξεις που λίγοι μπορούν να τις εκτιμήσουν. Σε περίπτωση που το θύμα είναι γυναίκα και έγγυος μπορεί να σου τραβήξει ένα ωραιότατο μανίκι γνωστό ως coffin birth — να “ξεράσει από κάτω” το νεκρό μωρό της, μέσα στο φέρετρο, λόγω συσσώρευσης αερίων στο πτώμα. Στην σχετική αργκό κάτι τέτοιο θα το συναντήσεις ως “Kinder έκπληξη“.
  • Γνωρίζεις πως τα πτώματα μπορούν να… “βγάλουν κερί“; Ναι, ουσιαστικά μπορεί το λίπος τους να μετατραπεί σε κερί (ή ακριβέστερα “σάπωνα“) δίνοντας την θέση του στον αδιπόκηρο (adipocere, γνωστό και ως “grave wax“). Αυτό συμβαίνει όταν το πτώμα εκτεθεί σε συνθήκες έλλειψης οξυγόνου με υψηλή υγρασία — εκεί αναλάμβάνουν δράση βακτηρίδια που προωθουν την σαπωνοποίηση. Το θετικό της υπόθεσης; Αυτή η ουσία διατηρεί το πτώμα σε σχετικά καλή κατάσταση. Μεγαλύτερες πιθανότητες για τέτοιο σαπούνιασμα έχουν κυρίως οι γυναίκες και οι υπέρβαροι…

Ως την επόμενη Παρασκευή, κάνε πρακτική στα παραπάνω σκυλεύοντας κανένα τάφο – με το απαραίτητο soundtrack φυσικά!

Προηγούμενο άρθροSuzuki Swift 1.2: Καλύπτει άνετα τις ανάγκες στην πόλη
Επόμενο άρθροZombie apocalypse: Η σχετική θεωρία με τα ζόμπι
Avatar
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ