Μέχρι σήμερα, οι περιορισμοί κατά κινεζικών προμηθευτών ήταν σε μεγάλο βαθμό εθελοντικοί. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει τώρα να τους επιβάλει υποχρεωτικά. Αυτό είναι έντονα αμφισβητούμενο εντός της ΕΕ και μοιάζει αναχρονιστικό.
Υποχρεωτική απομάκρυνση από κρίσιμες υποδομές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει να επιβάλει την υποχρεωτική αποξήλωση/απομάκρυνση (rip-and-replace) εξαρτημάτων κινεζικών τεχνολογικών προμηθευτών όπως οι Huawei και ZTE από κρίσιμες υποδομές.
Αυτό αναφέρει το MLEX, ένα εξειδικευμένο περιοδικό για νομικά και ρυθμιστικά ζητήματα, επικαλούμενο μη κατονομαζόμενες πηγές. Η αναθεώρηση του Cyber Security Act αναμένεται να παρουσιαστεί στο κοινό στις 14 Ιανουαρίου 2026.
Η πρόταση, η οποία ακόμη συζητείται εντός της Επιτροπής, θα μπορούσε να επηρεάσει πέρα από τις τηλεπικοινωνίες και άλλους τομείς, όπως η υγεία ή η ενέργεια. Οι πηγές εκτιμούν ότι η αντίσταση από τα κράτη-μέλη θα είναι σημαντική.
Συγκεκριμένα, ένας Cyber Security Act θα καταστήσει δεσμευτικές τις προβλέψεις της λεγόμενης ICT Toolbox. Αυτή προβλέπει τον αποκλεισμό τεχνολογιών από μη αξιόπιστα κράτη. Μέχρι τώρα, με αυτό εννοούνταν κυρίως η Κίνα.
Σύμφωνα με το MLEX, η πρόταση να γίνει δεσμευτική η Toolbox τροφοδοτείται από την απογοήτευση υψηλόβαθμων αξιωματούχων της ΕΕ, όπως της Henna Virkkunen, αντιπροέδρου αρμόδιας για την Τεχνολογική Κυριαρχία, επειδή μόνο μειοψηφία κρατών-μελών έλαβε αυστηρά μέτρα κατά των Huawei και ZTE ως προμηθευτών για δίκτυα 5G.
Καμία απαγόρευση Huawei στη Γερμανία
Η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, το καλοκαίρι του 2024, εξασφάλισε συμβατικά τη συνέχιση χρήσης της Huawei στο δίκτυο πρόσβασης 5G (RAN) και συμφώνησε με τους παρόχους Deutsche Telekom, Vodafone και Telefónica μόνο την αντικατάσταση ενός λογισμικού ελέγχου για κεραίες.
Στην πράξη, έξιμισι χρόνια μετά την εισαγωγή του 5G στη Γερμανία, δεν είναι γνωστά προβλήματα ασφαλείας από κινεζική τεχνολογία κεραιών — η οποία αντιστοιχεί περίπου στο 60%. Το ίδιο ισχύει και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με το MLEX, η ισχυρότερη αντίσταση στα σχέδια της Επιτροπής θα προέλθει από Ισπανία και Γερμανία. Ισπανικές αρχές αγόρασαν πρόσφατα διακομιστές αποθήκευσης — κυρίως Oceanstor 6800 V5 — από τη Huawei για να αποθηκεύουν υποκλαπείσες τηλεφωνικές συνομιλίες.
Σε επικριτές που φοβούνταν διαρροή δεδομένων προς την Κίνα, η κυβέρνηση απάντησε ότι η Huawei ως προμηθευτής υλικού δεν έχει, κατά τη λειτουργία, πρόσβαση στα αρχεία.
Οι διακομιστές θα λειτουργούν σε απομονωμένη δομή, στην οποία έχουν πρόσβαση μόνο εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποι ισπανικών αρχών.
Οι έντονες συζητήσεις εντός της Επιτροπής, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δεν έχουν ολοκληρωθεί και αφορούν τόσο το εύρος πιθανών απαγορεύσεων όσο και τις προθεσμίες εφαρμογής.
Κατά το ρεπορτάζ, η απαγόρευση της Huawei στην Εσθονία εξετάζεται αυτή τη στιγμή από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει και ευρύτερες κυρώσεις.
Τέτοιες απαγορεύσεις περιορίζουν επίσης τις ελευθερίες εταιρειών και πολιτών της ΕΕ να προμηθεύονται από τους προμηθευτές της επιλογής τους.
Η αμερικανική τεχνολογία παραμένει «ακίνδυνη»;
Επιπλέον, τα κράτη-μέλη μπορούν να επικαλεστούν τη νέα γεωπολιτική κατάσταση με τις ΗΠΑ.
Μπορεί να είναι δύσκολο να απαγορευτεί κινεζική τεχνολογία με επίκληση του κινδύνου ενός πιθανού γεωπολιτικού ανταγωνισμού (π.χ. γύρω από Κίνα και Ταϊβάν), ενώ η αμερικανική τεχνολογία εξακολουθεί να αξιολογείται ως μη προβληματική.
Και αυτό, παρότι η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποίησε κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου στρατιωτική ισχύ εναντίον της Βενεζουέλας και επανειλημμένα διατύπωσε αντίστοιχες απειλές, μεταξύ άλλων και κατά της Γροιλανδίας, η οποία ανήκει στο κράτος-μέλος της ΕΕ και μέλος του ΝΑΤΟ, τη Δανία.
Επιπλέον, ειδικοί θέτουν το ερώτημα της εναλλακτικής: τόσο η Nokia όσο και η Ericsson συνάπτουν ολοένα ισχυρότερους δεσμούς με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, τον στρατό της και τις εκεί επενδύσεις, και πιθανόν σε περίπτωση κρίσης να σταθούν και οι δύο στο πλευρό των ΗΠΑ.
Το πολιτικό σκέλος της υπόθεσης
Πέρα από το πολιτικό σκέλος, μια υποχρεωτική απεγκατάσταση δημιουργεί τεχνικά και οικονομικά ζητήματα.
Οι πάροχοι θα πρέπει να αντικαταστήσουν υλικό σε σταθμούς βάσης, να επαναπιστοποιήσουν λογισμικό και να επανασχεδιάσουν τις ραδιοζεύξεις, κάτι που μπορεί να προκαλέσει διακοπές και καθυστερήσεις στην κάλυψη 5G/6G.
Συνήθως απαιτούνται 18–36 μήνες για προμήθειες, εγκατάσταση και δοκιμές, ενώ το κόστος μετακυλίεται σε τιμολόγια ή σε δημόσιες επιδοτήσεις.
Ταυτόχρονα, η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από την εθνικότητα του προμηθευτή αλλά και από διαδικασίες: έλεγχο πηγαίου κώδικα, υποχρεωτικά ενημερωμένα firmware, διαχωρισμό δικτύου, κρυπτογράφηση και παρακολούθηση συμβάντων.
Μια ρεαλιστική ευρωπαϊκή απάντηση θα μπορούσε να συνδυάσει πιστοποίηση κατά ENISA, ποικιλία προμηθευτών, καινοτομία σε Open RAN και σαφείς κανόνες διαφάνειας για όλους, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών εταιρειών.
Επίσης, τα δικαστήρια εξετάζουν αν τέτοια μέτρα είναι αναλογικά και συμβατά με τις αρχές της ενιαίας αγοράς.
Χωρίς κοινό χρονοδιάγραμμα και μηχανισμό αποζημίωσης, οι μικρότεροι πάροχοι κινδυνεύουν να μείνουν πίσω και να περιορίσουν τις επενδύσεις.
