Η Ταϊβάν και η κυβέρνηση των ΗΠΑ συμφώνησαν πρόσφατα σε ένα γενικό πλαίσιο για περισσότερες επενδύσεις στην αμερικανική επικράτεια.
Χωρίς αυτές, οι ΗΠΑ αφήνουν να εννοηθεί ότι θα επανέλθουν υψηλότεροι δασμοί.
Οι ταϊβανέζοι κατασκευαστές chips αναμένεται να επενδύσουν εκατοντάδες δισ. δολάρια στις ΗΠΑ, με στόχο αφενός να αποφευχθούν τιμωρητικοί δασμοί και αφετέρου να διατηρηθεί η εύνοια της Ουάσινγκτον.
Το θέμα συνδέεται και με την ασφάλεια της Ταϊβάν, καθώς η Κίνα συνεχίζει να επιδιώκει την προσάρτησή της, ενώ οι ΗΠΑ μέχρι σήμερα παρέχουν εγγυήσεις προστασίας.
Επενδύσεις έως 500 δισ. δολάρια: τι προβλέπει το πλαίσιο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το συνολικό πακέτο μπορεί να φτάσει έως 500 δισ. δολάρια.
1) 250 δισ. δολάρια άμεσες επενδύσεις
Τα 250 δισ. θα προέλθουν από άμεσες επενδύσεις ταϊβανέζικων εταιρειών στις ΗΠΑ.
Όπως αναφέρει συνοπτική παρουσίαση του αμερικανικού Υπουργείου Εμπορίου, ο στόχος είναι να «δημιουργηθούν και να επεκταθούν παραγωγικές και καινοτομικές δυνατότητες στους τομείς των ημιαγωγών, της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης».
- Τα ήδη επενδεδυμένα 100 δισ. δολάρια της TSMC (του κορυφαίου παγκοσμίως chip foundry) υπολογίζονται μέσα σε αυτά τα 250 δισ.
- Με αυτό το ποσό η TSMC έχει ήδη χτίσει τα πρώτα εργοστάσια ημιαγωγών στην Αριζόνα, ενώ προγραμματίζονται και άλλα.
2) 250 δισ. δολάρια μέσω ταϊβανέζικων δανείων
Το δεύτερο μισό των 500 δισ. προβλέπεται να προέλθει από ταϊβανέζικα δάνεια προς ταϊβανέζικες εταιρείες, ώστε εκείνες να επεκτείνουν δραστηριότητες εντός ΗΠΑ.
Πίεση από τις ΗΠΑ: απειλή δασμών έως 100%
Με τη συμφωνία, η Ταϊβάν επιχειρεί κυρίως να αποτρέψει μια μαζική αύξηση δασμών. Ο Αμερικανός Υπουργός Εμπορίου Howard Lutnick έχει απειλήσει (σε συνέντευξη στο CNBC) με δασμούς 100%, οι οποίοι θα επηρέαζαν ιδιαίτερα αμερικανικούς κολοσσούς όπως AMD, Apple, Nvidia και Qualcomm—εταιρείες που κατασκευάζουν επεξεργαστές, GPUs και επιταχυντές μέσω της TSMC.
Πιθανές μειώσεις δασμών και εξαιρέσεις
Στο καλύτερο σενάριο, οι ΗΠΑ θα μειώσουν τους δασμούς για την Ταϊβάν:
- Αρχικά, η κυβέρνηση Trump είχε επιβάλει 32% στους περισσότερους κωδικούς προϊόντων και στη συνέχεια το ποσοστό έπεσε στο 20%.
- Τώρα συζητείται περαιτέρω μείωση, ώστε οι δασμοί να πέσουν κυρίως στο 15%, με εξαιρέσεις 0% σε ορισμένες κατηγορίες όπως:
- «γενόσημα» και δραστικές ουσίες τους,
- εξαρτήματα αεροσκαφών,
- μη διαθέσιμοι φυσικοί πόροι.
Τι ισχύει ειδικά για τα chips
Για τα chips, οι εξαιρέσεις στους δασμούς θα συνδέονται με την αμερικανική παραγωγική ικανότητα: σύμφωνα με τους όρους-πλαίσιο, η TSMC και άλλα foundries θα μπορούν να εισάγουν αδασμολόγητα ποσότητα chips έως και 2,5 φορές την ποσότητα που παράγουν οι ίδιοι στις ΗΠΑ.
Στόχος: δραστική αύξηση παραγωγής στις ΗΠΑ (το «40%»)
Οι ΗΠΑ στοχεύουν σε μεγάλη αύξηση της εγχώριας παραγωγής. Ο Lutnick ανέφερε ότι στο μέλλον η Ταϊβάν θα πρέπει να παράγει το 40% όλων των chips της στις ΗΠΑ και να στήσει εκεί και τις απαραίτητες αλυσίδες εφοδιασμού.
Μίλησε μάλιστα για «γιγαντιαία βιομηχανικά πάρκα ημιαγωγών στις ΗΠΑ».
Μη ρεαλιστικές απαιτήσεις; (και πιθανή ασυνεννοησία)
Αυτές οι απαιτήσεις θεωρούνται δύσκολα υλοποιήσιμες, ειδικά αν ζητείται να ολοκληρωθούν εργοστάσια και αλυσίδες εφοδιασμού εντός της θητείας του Trump—δηλαδή σε χρονικό ορίζοντα λίγο πάνω από τρία χρόνια.
Αυτό θα προϋπέθετε άμεση εκκίνηση κατασκευής πολλών fabs και πολύ γρήγορη μετάβαση σε μαζική παραγωγή.
Παράλληλα, δηλώσεις από την ταϊβανέζικη πλευρά δείχνουν ότι οι στόχοι αυτοί ίσως δεν έχουν συμφωνηθεί πλήρως.
Ο Υπουργός Οικονομίας Kung Ming-hsin δήλωσε σε ταϊβανέζικα ΜΜΕ ότι έως το 2036 είναι ρεαλιστικό οι ΗΠΑ να φτάσουν 20% συμμετοχή μόνο στα προηγμένα chips—δηλαδή σε τεχνολογίες παραγωγής από τα 5 nm και κάτω.
Η συμφωνία δεν έχει «κλειδώσει» και απαιτεί πολιτική έγκριση
Ήδη από το 2025, οι ΗΠΑ εμφανίστηκαν σε αρκετούς ως λιγότερο αξιόπιστος εταίρος, καθώς ο Trump είχε επανειλημμένα υποσχεθεί δασμολογικές εξαιρέσεις σε εταιρείες που επεκτείνονται στις ΗΠΑ, αλλά παρ’ όλα αυτά επιβλήθηκαν δασμοί—even μετά την επένδυση 100 δισ. της TSMC.
Στην περίπτωση της Nvidia, ο Trump φέρεται να μπέρδεψε την αξία προϊόντων που θα κατασκευάζονταν στις ΗΠΑ με επενδύσεις σε παραγωγική ικανότητα: η Nvidia ανακοίνωσε ότι θέλει να φτιάχνει με συνεργάτες servers AI στις ΗΠΑ, με την αξία τους να φτάνει αθροιστικά 500 δισ. σε 4 χρόνια—κάτι που παρουσιάστηκε ως «παροχή» 500 δισ.
Σε κάθε περίπτωση, είναι συνετό να περιμένουμε για να φανεί ποια ποσά θα υλοποιηθούν.
Ειδικά επειδή, σύμφωνα με το Reuters, η συμφωνία από την πλευρά της Ταϊβάν χρειάζεται ακόμη έγκριση από το Κοινοβούλιο.
Αυτό δεν είναι δεδομένο, καθώς το κυβερνών Δημοκρατικό Προοδευτικό Κόμμα (DPP) δεν διαθέτει πλειοψηφία.
Τμήματα της αντιπολίτευσης ήδη κατηγορούν τη συμφωνία ότι μπορεί να οδηγήσει σε αποδυνάμωση της εγχώριας βιομηχανίας chips.
Τι σημαίνει για την αγορά η μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ
Η γεωπολιτική του «where it’s made»
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο δασμούς. Οι ημιαγωγοί είναι πλέον στρατηγικό αγαθό: από κινητά και αυτοκίνητα μέχρι data centers για AI.
Η προσπάθεια των ΗΠΑ να «τραβήξουν» παραγωγή εντός συνόρων εντάσσεται στη λογική του reshoring / friend-shoring, δηλαδή μείωση εξάρτησης από περιοχές υψηλού ρίσκου (Στενά της Ταϊβάν) και δημιουργία εναλλακτικών κόμβων παραγωγής.
Γιατί το 40% είναι τόσο δύσκολο στην πράξη
Χρόνος κατασκευής και ωρίμανση παραγωγής
Ένα σύγχρονο fab συνήθως χρειάζεται 3–5 χρόνια για να χτιστεί και να σταθεροποιήσει αποδόσεις (yield) σε εμπορικά επίπεδα—και αυτό χωρίς καθυστερήσεις σε αδειοδοτήσεις, εξοπλισμό (EUV) και ανθρώπινο δυναμικό.
Οικοσύστημα προμηθευτών
Η παραγωγή chips δεν είναι «ένα κτίριο». Χρειάζεται πλήρες οικοσύστημα: χημικά, gases, wafers, packaging, logistics, νερό και ενέργεια.
Αν δεν μεταφερθεί μέρος της αλυσίδας εφοδιασμού, το κόστος ανεβαίνει και ο χρόνος παράδοσης (lead time) παραμένει ευάλωτος.
Πιθανές επιπτώσεις σε τιμές και διαθεσιμότητα (2026–2036)
- Βραχυπρόθεσμα: είναι πιθανό να δούμε υψηλότερο κόστος παραγωγής στις ΗΠΑ, άρα πίεση σε τιμές (ιδίως σε premium GPUs/AI accelerators).
- Μεσοπρόθεσμα: αν αυξηθεί πραγματικά η χωρητικότητα και λειτουργήσουν ανταγωνιστικά περισσότερα fabs, μπορεί να βελτιωθεί η ανθεκτικότητα της αγοράς και να μειωθούν σοκ τύπου «έλλειψη chips».
- Μακροπρόθεσμα: το πιο ρεαλιστικό σενάριο μοιάζει με αυτό που περιγράφει η Ταϊβάν: σταδιακή αύξηση παραγωγής προηγμένων κόμβων στις ΗΠΑ, αλλά όχι πλήρης μετακίνηση του πυρήνα από την Ασία.
