Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο θέλει, μέσω αγωγής, να γίνει ακόμη πλουσιότερος. Ο Έλον Μασκ διεκδικεί τεράστια ποσά από την OpenAI (δημιουργό του ChatGPT) και τη Microsoft.
Αγωγή Μασκ: έως 109,4 δισ. δολάρια από την OpenAI
Ο Έλον Μασκ ζητά δικαστικά έως και 109,4 δισ. δολάρια από την OpenAI. Το ποσό αυτό—υπολογισμένο από ειδικό—αναφέρθηκε από τους δικηγόρους του σε μια δικαστική διαμάχη που βρίσκεται σε εξέλιξη ήδη από το 2024.
Ο Μασκ υπήρξε παλαιότερα συνιδρυτής της OpenAI και ισχυρίζεται στην αγωγή του ότι στερήθηκε παράνομα την επένδυσή του. Η OpenAI απορρίπτει τις κατηγορίες.
Ο «υπολογισμός» του ειδικού: πως προκύπτουν τα ποσά
Ο ειδικός που επικαλείται ο δισεκατομμυριούχος, C. Paul Wazzan, σημειώνει στους υπολογισμούς του ότι:
- ο Μασκ στην αρχική φάση είχε συνεισφέρει 38 εκατ. δολάρια στη χρηματοδότηση της OpenAI,
- καθώς και επαφές και δεξιότητες,
- άρα δικαιούται ένα μερίδιο από τη σημερινή αξία της OpenAI.
Με βάση αυτά, ο Wazzan εκτίμησε ποσό αποζημίωσης μεταξύ 65,5 δισ. και 109,43 δισ. δολαρίων.
Αξιώσεις και κατά Microsoft: συνολικά έως 134 δισ. δολάρια
Από τη Microsoft (βασικό συνεργάτη και επενδυτή της OpenAI), ο Μασκ ζητά—σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα—μεταξύ 13,3 δισ. και 25,06 δισ. δολαρίων.
Έτσι, οι συνολικές διεκδικήσεις φτάνουν 79 έως 134 δισ. δολάρια.
OpenAI: «Αβάσιμη αγωγή» και «μη σοβαρές απαιτήσεις»
Σύμφωνα με το Bloomberg, η OpenAI σχολίασε τους υπολογισμούς ως εξής:
«Η αγωγή του Μασκ παραμένει αβάσιμη και αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης παρενόχλησης, και ανυπομονούμε να το αποδείξουμε στο δικαστήριο. Αυτή η τελευταία μη σοβαρή απαίτηση έχει αποκλειστικά στόχο να συνεχίσει αυτήν την εκστρατεία παρενόχλησης.»
Διαμάχη για κατεύθυνση και έλεγχο της OpenAI
Ο Μασκ κατέθεσε για πρώτη φορά αγωγή κατά της OpenAI στα τέλη Φεβρουαρίου 2024. Στο δικόγραφο υποστήριξε ότι η εταιρεία παραβίασε τη συμφωνία της ίδρυσής της: να αναπτύσσει AI προς όφελος του κοινού και όχι μόνο για κέρδος.
Η OpenAI απάντησε ότι ο Μασκ επιδίωκε:
- «πλήρη έλεγχο» της OpenAI,
- καθώς και τη θέση του επικεφαλής,
- ενώ το 2018 είχε προωθήσει συγχώνευση με την Tesla.
Ο Μασκ αποχώρησε από την OpenAI το 2018 μετά από διαφωνίες.
xAI και Grok: ο ανταγωνισμός στο φόντο της αγωγής
Ο Μασκ ίδρυσε το 2023 τη δική του εταιρεία AI, την xAI, με chatbot το Grok, που ανταγωνίζεται το ChatGPT. Η OpenAI υποστηρίζει ότι ο Μασκ επιχειρεί, μέσω της δικαστικής διαμάχης, να επιβραδύνει έναν ανταγωνιστή.
Η υπόθεση οδηγείται προς δίκη τον Απρίλιο 2026
Ο δικαστής απέρριψε αίτημα της OpenAI και της Microsoft να απορριφθεί η αγωγή. Πλέον, η υπόθεση κατευθύνεται προς δίκη τον Απρίλιο του 2026.
Τι σημαίνει αυτή η αγωγή για την αγορά AI
Η διεκδίκηση δεκάδων δισεκατομμυρίων δεν είναι απλώς ένα εταιρικό “beef”. Αγγίζει τον πυρήνα της σύγχρονης βιομηχανίας Τεχνητής Νοημοσύνης, όπου η αξία μιας εταιρείας συνδέεται με δεδομένα, υποδομές και συμβόλαια διάθεσης τεχνολογίας.
Το κρίσιμο σημείο: «αποστολή κοινωφελούς AI» vs εμπορική αξιοποίηση
Η διαμάχη φέρνει ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα:
- μπορεί ένας οργανισμός που ξεκινά με μη κερδοσκοπικό αφήγημα να μεταβεί σε πιο εμπορικό μοντέλο χωρίς να θεωρηθεί ότι παραβιάζει αρχικές δεσμεύσεις;
- και ποιος έχει δικαίωμα να «επιβάλει» αυτή τη δέσμευση: συνιδρυτές, δωρητές, επενδυτές ή το ίδιο το διοικητικό μοντέλο;
Γιατί τα ποσά είναι τόσο μεγάλα (και τι περιλαμβάνουν συνήθως τέτοιες αξιώσεις)
Σε υποθέσεις αυτού τύπου, τα ποσά συχνά βασίζονται σε θεωρίες όπως:
- αποζημίωση για απώλεια οικονομικής συμμετοχής,
- αδικαιολόγητος πλουτισμός (ότι κάποιος ωφελήθηκε άδικα),
- αποτίμηση “what-if” σεναρίων (π.χ. τι μερίδιο θα είχε ένας ιδρυτής σήμερα).
Ειδικά στην AI, όπου οι αποτιμήσεις επηρεάζονται από την προσδοκία μελλοντικών εσόδων, τα μεγέθη μπορεί να εκτιναχθούν.
Πιθανά σενάρια μέχρι τη δίκη του 2026
Μέχρι να φτάσει η υπόθεση στο ακροατήριο, υπάρχουν τρία ρεαλιστικά μοτίβα εξέλιξης:
- Συμβιβασμός (settlement) με οικονομικούς και/ή συμβατικούς όρους.
- Περιορισμός αξιώσεων μέσω προδικαστικών αποφάσεων (π.χ. τι επιτρέπεται να διεκδικηθεί).
- Πλήρης δίκη με εκτεταμένη διαδικασία αποδείξεων (discovery), που μπορεί να επηρεάσει και τη δημόσια εικόνα των εμπλεκομένων.
Τι να παρακολουθούν επιχειρήσεις και χρήστες
Για την αγορά, ενδιαφέρον έχει:
- αν θα τεθούν όρια στις συνεργασίες τύπου OpenAI–Microsoft,
- πώς θα αντιμετωπίζονται στο μέλλον οι δεσμεύσεις “AI για το κοινό καλό”,
- και αν η υπόθεση θα οδηγήσει σε πιο αυστηρές πρακτικές διακυβέρνησης (AI governance) και διαφάνειας.
