Η Επίτροπος Ψηφιακής Πολιτικής της ΕΕ, Henna Virkkunen, παρουσίασε την πρότασή της για ένα ευρωπαϊκό νομοσχέδιο κυβερνοασφάλειας (EU Cybersecurity Act).
Σύμφωνα με την ίδια, το κόστος της αμφιλεγόμενης παρέμβασης ενδέχεται να μετακυλιστεί στους πελάτες κινητής τηλεφωνίας.
EU Cybersecurity Act: αποκλεισμός «υψηλού κινδύνου» προμηθευτών από τα δίκτυα κινητής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το Ευρωπαϊκό νομοσχέδιο κυβερνοασφάλειας, το οποίο θα υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να αποκλείουν από τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας τους λεγόμενους προμηθευτές υψηλού κινδύνου (high-risk vendors).
Η Virkkunen δήλωσε στο Politico ότι οι χρήστες κινητής θα πρέπει να καλύψουν το κόστος για ένα “rip-out” (αποξήλωση/αντικατάσταση) της Huawei.
Όπως είπε, αν το υποτιθέμενο συνολικό κόστος των 3–4 δισ. ευρώ σε όλη την ΕΕ κατανεμηθεί σε όλους τους πελάτες, αντιστοιχεί περίπου σε 0,25 ευρώ τον μήνα ανά χρήστη.
Κριτική για την εφαρμογή της «5G toolbox» και αυστηρότεροι κανόνες
Η Virkkunen τόνισε:
«Δεν είμαι ικανοποιημένη με το πώς τα κράτη-μέλη έχουν εφαρμόσει την 5G toolbox μας»,
αναφερόμενη στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία του 2020 που στόχευε στη μείωση του ρίσκου από κινεζικούς προμηθευτές.
Και πρόσθεσε ότι:
- γνωρίζουν πως στα ευρωπαϊκά δίκτυα 5G (ιδίως σε κρίσιμους τομείς) παραμένουν προμηθευτές υψηλού κινδύνου,
- γι’ αυτό η Επιτροπή προτίθεται να εισαγάγει πιο αυστηρούς κανόνες.
Επέκταση πέρα από τις τηλεπικοινωνίες: υγεία και ενέργεια
Η πρόταση δεν θα περιοριστεί μόνο στις τηλεπικοινωνίες, αλλά θα επηρεάσει και άλλους κλάδους, όπως:
- Υγεία
- Ενέργεια
- (και γενικότερα κρίσιμες υποδομές)
«Countries of concern»: πιθανή ένταση με την Κίνα
Αν τελικά εγκριθεί το αναθεωρημένο νομοσχέδιο, η ΕΕ θα εκδώσει ένα τεχνικό νομικό εργαλείο (τον λεγόμενο εκτελεστικό κανονισμό / implementing act) που θα ορίζει για το 5G τις λεγόμενες «χώρες ανησυχίας» (countries of concern).
Εάν η ΕΕ χαρακτηρίσει την Κίνα με αυτόν τον τρόπο, η κινεζική κυβέρνηση θα μπορούσε να το εκλάβει ως εμπορικά επιθετική κίνηση.
Απαγόρευση Huawei: ποια χρονοδιαγράμματα θέλει να επιβάλει η ΕΕ
Η Virkkunen ανέφερε ότι θα υπάρχει μεταβατική περίοδος τριών ετών για τους παρόχους, ώστε να απομακρύνουν σταδιακά τους προμηθευτές υψηλού κινδύνου από τα δίκτυά τους.
Επιπλέον, απαιτείται και χρόνος για τη διαπραγμάτευση και ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας, που—κατά την ίδια—θα διαρκέσει περίπου ένα έτος.
Ο προκάτοχός της ως Επίτροπος Ψηφιακής Πολιτικής, Thierry Breton, είχε επανειλημμένα εκφράσει παράπονα ότι η πλειονότητα των κρατών-μελών δεν έβλεπε λόγο να περιορίσει ή να αποκλείσει Huawei και ZTE από τις αγορές τους.
Στη Γερμανία, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση το καλοκαίρι του 2024 συμφώνησε συμβατικά τη συνέχιση χρήσης της Huawei στο 5G δίκτυο πρόσβασης (RAN) και κατέληξε μόνο στην αντικατάσταση λογισμικού ελέγχου για κεραίες, σε συνεννόηση με τους παρόχους Deutsche Telekom, Vodafone και Telefónica.
Τι σημαίνει πρακτικά το «rip-and-replace» και ποιος πληρώνει
RAN vs Core: γιατί έχει σημασία το σημείο του δικτύου
Στο 5G, άλλο πράγμα είναι το RAN (Radio Access Network) —οι κεραίες και ο εξοπλισμός πρόσβασης— και άλλο το core —ο «εγκέφαλος» που διαχειρίζεται πιστοποίηση, δρομολόγηση και υπηρεσίες.
Οι ρυθμιστικές αρχές συχνά θεωρούν το core πιο ευαίσθητο, όμως και το RAN μπορεί να επηρεάσει τη διαθεσιμότητα, την ακεραιότητα και την επιχειρησιακή ασφάλεια ενός δικτύου, ειδικά όταν συνδέεται με κρίσιμες υποδομές.
Τι περιλαμβάνει ένα rip-and-replace στην πράξη
Η «αποξήλωση» δεν είναι απλή αντικατάσταση συσκευών. Συνήθως περιλαμβάνει:
- αλλαγή hardware (μονάδες βάσης, κεραίες, radios) όπου απαιτείται,
- αναβάθμιση λογισμικού, συστημάτων διαχείρισης και εργαλείων παρακολούθησης,
- δοκιμές συμβατότητας με υπάρχον δίκτυο, φάσμα και υπηρεσίες,
- εργασίες πεδίου (site visits) που επηρεάζουν χρονοδιαγράμματα και κόστος.
Μετακύλιση κόστους στους καταναλωτές: τι να περιμένουμε
Ακόμη και αν το ποσό ανά χρήστη φαίνεται μικρό, το βασικό ερώτημα είναι πώς θα τιμολογηθεί:
- μέσω αυξήσεων σε πάγια/πακέτα,
- ως «τέλος δικτύου»,
- ή μέσω εμμέσων επιπτώσεων (π.χ. λιγότερες επενδύσεις σε κάλυψη/χωρητικότητα για ένα διάστημα).
Η μεγάλη ισορροπία: ασφάλεια, ανταγωνισμός και ρυθμός ανάπτυξης 5G
Οι αποκλεισμοί προμηθευτών μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά ενδέχεται να περιορίσουν τον ανταγωνισμό και να αυξήσουν το κόστος εξοπλισμού. Για να μην επιβραδυνθεί η ανάπτυξη του 5G, κρίσιμη είναι η ύπαρξη:
- ξεκάθαρων τεχνικών κριτηρίων ρίσκου,
- ρεαλιστικών μεταβατικών προθεσμιών,
- και διαφάνειας για το ποιος επωμίζεται τελικά το κόστος.
