Ένα ολλανδικό ζευγάρι πίστευε ότι είχε παντρευτεί τον Απρίλιο του 2025, αλλά το δικαστήριο στο Τσβόλλε κήρυξε τον γάμο τους άκυρο.
Ο λόγος: οι γαμήλιες υποσχέσεις είχαν γραφτεί από το ChatGPT και δεν πληρούσαν τις νομικές προϋποθέσεις.
Το ζευγάρι είχε ζητήσει από έναν φίλο να τελέσει τον γάμο.
Εκείνος χρησιμοποίησε το ChatGPT για να γράψει το κείμενο.
Η τεχνητή νοημοσύνη παρήγαγε ένα ρομαντικό κείμενο, στο οποίο το ζευγάρι ερωτούνταν αν θα μείνει μαζί, αν θα γελά και θα εξελίσσεται από κοινού και αν θα στηρίζει ο ένας τον άλλον στις δύσκολες στιγμές.
Ανακηρύχθηκαν «όχι μόνο άνδρας και γυναίκα, αλλά πάνω απ’ όλα μια ομάδα, ένα τρελό ζευγάρι, η αγάπη ο ένας του άλλου και το σπίτι ο ένας του άλλου».
Ακούγεται υπέροχο, αλλά έλειπε κάτι κρίσιμο.
Σύμφωνα με το ολλανδικό δίκαιο, τα ζευγάρια πρέπει κατά την τέλεση του γάμου να δηλώνουν ρητά ότι θα εκπληρώνουν όλες τις νόμιμες
υποχρεώσεις του γάμου.
Αυτή η συγκεκριμένη δήλωση δεν υπήρχε στο κείμενο που είχε παραχθεί από την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο δικαστής δεν δέχεται εξαίρεση. Το ζευγάρι υποστήριξε ότι αυτό το λάθος δεν είχε γίνει εσκεμμένα.
Και ο ληξίαρχος λέγεται ότι δεν είχε αντιληφθεί το σφάλμα.
Έτσι, οι ερωτευμένοι ζήτησαν από τον δικαστή να τους επιτρέψει να διατηρήσουν την αρχική ημερομηνία του γάμου τους.
Το δικαστήριο έδειξε κατανόηση, αλλά αποφάσισε τελικά ότι ο γάμος ήταν άκυρος, όπως αναφέρει το πρακτορείο ειδήσεων AFP.
Το πιστοποιητικό γάμου, λόγω της έλλειψης της απαιτούμενης δήλωσης, είχε καταχωριστεί εσφαλμένα στα ληξιαρχικά αρχεία.
Το ζευγάρι θα χρειαστεί να παντρευτεί ξανά, αυτή τη φορά χρησιμοποιώντας τις σωστές νομικές διατυπώσεις.
Τεχνητή νοημοσύνη και νομική ισχύς των γάμων
Η υπόθεση αυτού του ζευγαριού αναδεικνύει πόσο γρήγορα η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στην καθημερινή ζωή, αλλά και πόσο προσεκτικά τα νομικά συστήματα αντιμετωπίζουν οποιαδήποτε καινοτομία που αγγίζει θεσμούς όπως ο γάμος.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ο γάμος θεωρείται όχι μόνο ρομαντική ένωση, αλλά και δημόσια σύμβαση, άρα ο νόμος απαιτεί σαφείς διατυπώσεις ώστε να είναι βέβαιο ότι τα δύο μέρη κατανοούν και αποδέχονται τις υποχρεώσεις τους.
Οι τυπικές αυτές φράσεις, που συχνά ακούγονται στεγνές ή τυποποιημένες, λειτουργούν ως νομική «γέφυρα» ανάμεσα στα συναισθήματα του ζευγαριού και στην ανάγκη του κράτους να καταγράψει με ακρίβεια ποιος έχει ποια ευθύνη.
Ένα κείμενο γραμμένο από AI μπορεί να είναι γοητευτικό και πολύ προσωπικό, όμως αν παραλείπει μια υποχρεωτική διατύπωση, ο δικαστής δεσμεύεται περισσότερο από το γράμμα του νόμου παρά από τις προθέσεις ή την καλή πίστη των ανθρώπων.
Παρόμοια ζητήματα εμφανίζονται ήδη και σε άλλους τομείς, όπως σε διαθήκες που συντάσσονται με βοήθεια λογισμικού ή σε συμβόλαια που δημιουργούνται αυτόματα, όπου το δικαστήριο εξετάζει αν τηρήθηκαν οι ελάχιστες εγγυήσεις συναίνεσης.
Στην πράξη, ζευγάρια που θέλουν να χρησιμοποιήσουν εφαρμογές όπως το ChatGPT για να γράψουν τους όρκους τους μπορούν να το κάνουν, αρκεί ο επίσημος λειτουργός να ενσωματώνει ρητά στο τελετουργικό τη φράση που απαιτεί ο νόμος.
Έτσι διατηρείται ο ρομαντικός, προσωπικός χαρακτήρας της τελετής, ενώ ταυτόχρονα προστατεύεται η ασφάλεια δικαίου, ώστε κανείς να μη βρεθεί αργότερα αντιμέτωπος με την ανακάλυψη ότι ο γάμος του δεν είχε νομική ισχύ.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου ο γάμος μπορεί να είναι πολιτικός ή θρησκευτικός, η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει ευρύτερα ερωτήματα για το ποια στοιχεία της τελετής είναι διαπραγματεύσιμα και ποια όχι.
Καθώς οι κυβερνήσεις εξετάζουν τη ρύθμιση των γενετικών μοντέλων και των αυτοματοποιημένων υπηρεσιών, είναι πιθανό να δούμε πιο σαφείς οδηγίες για το πώς μπορούν να χρησιμοποιούνται σε νομικά ευαίσθητα πλαίσια.
Μέχρι τότε, η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να αντιμετωπίζουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως βοηθητικό εργαλείο έκφρασης και έμπνευσης, και όχι ως υποκατάστατο της ανθρώπινης ευθύνης να διαβάζει, να ελέγχει και να αναλαμβάνει ό,τι υπογράφει.
