Επιστήμονες παρουσίασαν σε ένα συνέδριο ρομποτικά συστήματα, με τα οποία οι άνθρωποι θα μπορούν στο μέλλον να δραστηριοποιούνται με ασφάλεια στον Άρη και στη Σελήνη.
Σε συνέδριο της American Geophysical Union (AGU) στην πολιτεία Λουιζιάνα των ΗΠΑ, παρουσιάστηκαν νέα εργαλεία που μπορεί να είναι χρήσιμα για αστροναύτες στη Σελήνη ή στον Άρη.
Τα εργαλεία αυτά βασίζονται σε εφαρμογές που αρχικά σχεδιάστηκαν για τη Γη, αλλά μπορούν να προσαρμοστούν για χρήση σε άλλα ουράνια σώματα. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2025.
Σύστημα παρακολούθησης «διαστημικού καιρού» για τον Άρη
Ένα από τα συστήματα που παρουσιάστηκαν αναπτύχθηκε αρχικά για την παρακολούθηση του διαστημικού καιρού κοντά στη Γη, όπως εξηγεί η ηλιοφυσικός Gina DiBraccio. Ωστόσο, ενσωματώθηκαν στο σύστημα δεδομένα από αποστολές στον Άρη, όπως από τον δορυφόρο Maven σε τροχιά, καθώς και από τα ρόβερ Curiosity και Perseverance.
Με αυτό, μελλοντικοί αστροναύτες στον Άρη θα μπορούν να αξιολογούν τον κίνδυνο ακτινοβολίας σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Το έργο έχει σχεδιαστεί ως μια ενιαία οθόνη (all-in-one display) στην οποία μπορεί κανείς να έχει πρόσβαση από tablet. Μέσω αυτής, οι αστροναύτες μπορούν να παρακολουθούν φαινόμενα διαστημικού καιρού, όπως ηλιακές εκλάμψεις, και να διαπιστώνουν αν πρέπει να λάβουν μέτρα προστασίας.
Κατάλογος ηλιακού κύκλου και διαστημικών καιρικών γεγονότων στον Άρη
Η Shannon Curry από το University of Colorado Boulder (CU Boulder) παρουσίασε έναν κατάλογο γεγονότων διαστημικού καιρού στον Άρη. Αυτός βασίζεται στα δεδομένα του δορυφόρου Maven, μέσω των οποίων καταγράφηκε ένας πλήρης ηλιακός κύκλος από το 2014 έως το 2025.
Χάρη σε αυτόν τον κατάλογο, οι ερευνητές μπορούν να ποσοτικοποιήσουν τα επίπεδα ακτινοβολίας σε τροχιά — μερικά από τα οποία μπορούν να διαπεράσουν τη λεπτή αρειανή ατμόσφαιρα και να φτάσουν στην επιφάνεια. Και αυτό τόσο σε περιόδους χαμηλής όσο και υψηλής ηλιακής δραστηριότητας.
Νερό στη Σελήνη: εντοπισμός και αβεβαιότητες
Μια ακόμη πρόκληση για μελλοντικούς αστροναύτες στη Σελήνη θα είναι η εξασφάλιση νερού. Παρότι εκτιμάται ότι υπάρχει αρκετό νερό στη Σελήνη, αυτό βρίσκεται δεσμευμένο στο έδαφος ή ως πάγος νερού σε δυσπρόσιτους σεληνιακούς κρατήρες.
Ωστόσο, τα μέχρι τώρα σύνολα δεδομένων παρουσιάζουν ένα βασικό πρόβλημα: δεν υπάρχει ακριβής συμφωνία για το πού ακριβώς βρίσκεται το νερό, όπως ανέφερε η Bethany Ehlmann από το CU Boulder.
«Ξέρουμε σε γενικές γραμμές ότι βρίσκεται στον Νότιο Πόλο, ξέρουμε σε γενικές γραμμές ότι υπάρχουν μόνο λίγοι ενδιαφέροντες κρατήρες», είπε.
«Αλλά είναι σαν να λέμε: Κάπου υπάρχει νερό στην πόλη της Νέας Ορλεάνης.»
Τον Ιούλιο του 2025, ωστόσο, η NASA παρουσίασε ένα νέο φασματόμετρο απεικόνισης, με το οποίο μπορούν να αντιμετωπιστούν αυτές οι αβεβαιότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το όργανο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σεληνιακή τροχιά και λειτουργεί σαν ένα είδος «βελτιωμένου ματιού» για αστροναύτες και επιστήμονες, καθώς επιτρέπει τη χαρτογράφηση νερού και ορυκτών.
Έτσι μπορούν να εντοπίζονται περιοχές πλούσιες επιστημονικά για συλλογή δειγμάτων.
Όργανα για την απομάκρυνση/κατανόηση της σεληνιακής σκόνης
Ένα ακόμη όργανο που παρουσιάστηκε προορίζεται να πετάξει με την αποστολή Artemis IV.
Πρόκειται για ένα όργανο μέτρησης του περιβάλλοντος σκόνης και πλάσματος, με την ονομασία Duster (Dust and Plasma Environment Surveyor), με το οποίο μπορούν να καταγράφονται οι συνθήκες σκόνης και πλάσματος κοντά στην επιφάνεια της Σελήνης.
Αυτό είναι σημαντικό, επειδή η πολύ λεπτή και αιχμηρή σεληνιακή σκόνη μπορεί να διαβρώσει το εξωτερικό των διαστημικών στολών και να οδηγήσει σε αναπνευστικές παθήσεις.
Γι’ αυτό, για τους μελλοντικούς σεληνιακούς αστροναύτες είναι κρίσιμο να γνωρίζουν και να αξιολογούν τις τοπικές συνθήκες.
Με τον συμπαγή ηλεκτροστατικό αναλυτή σκόνης Ceda (Compact Electrostatic Dust Analyzer) μπορούν επίσης να μετρηθούν οι σημαντικότερες ιδιότητες της σεληνιακής σκόνης.
Το όργανο είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί είτε στην επιφάνεια είτε πάνω σε τροχιακά διαστημόπλοια και να αντέχει σκληρές προσεδαφίσεις, ανεξάρτητα από τον προσανατολισμό του.
