Tank Man: Ο άγνωστος Κινέζος μπροστά στα τανκς

Tank Man: Ο άγνωστος Κινέζος μπροστά στα τανκς

5 Ιουνίου 1989. Ένας άντρας με δυο σακούλες από την αγορά στα χέρια στέκεται μπροστά στα τανκς, στην πλατεία Τιενανμέν. Εικοσιπέντε χρόνια μετά, ο Jeff Widener, ο Αμερικανός ρεπόρτερ που τον φωτογράφισε για λογαριασμό του Associated Press, συνεχίζει να τον ψάχνει…

«Τις τελευταίες εβδομάδες χτυπούν συνέχεια τα τηλέφωνα. Κάθε χρόνο και περισσότερα», εξηγεί ο Jeff Widener στην συνέντευξή του πριν μερικές μέρες στην Deutsche Welle. «Περίμενα ότι κάποτε θα τελείωνε αυτός ο θόρυβος, αλλά συμβαίνει το αντίθετο». Την πρώτη φορά που έφτασε στην Κίνα ήταν 33 χρόνων.

Μαύρα σγουρά μαλλιά, χαμόγελο στα χείλη, η ευδαιμονία του νέου ρεπόρτερ που, επιτέλους, είχε ένα καλό χαρτί στα χέρια του. Μια σημαντική αποστολή. «Στην αρχή κανείς δεν πίστευε ότι θα είναι τόσο σημαντική. Διαδηλώσεις γίνονταν κάθε μέρα στην Κίνα χωρίς κανείς να το πάρει είδηση. Ήταν, όμως, η εποχή της Περεστρόικα και όλοι είχαν στην άκρη του μυαλού το φαινόμενο ντόμινο». Τα γεγονότα είχαν ξεκινήσει στις 15 Απριλίου. Σιγά -σιγά, χωρίς φοβερές εξελίξεις. Τέλη Μαΐου οι διαδηλώσεις γίνονταν μεγαλύτερες και οι φοιτητές ήταν δύσκολο να διαλυθούν. Στις 20 Μαΐου το καθεστώς κήρυξε στρατιωτικό νόμο φέρνοντας 300.000 στρατιώτες στο Πεκίνο. Το βράδυ της 3ης προς 4ης Ιουνίου δίνεται η εντολή για επέμβαση, ο στρατός ρίχνει προς το πλήθος και ξεκινάει το χάος.

«Οι δρόμοι ήταν γεμάτοι πτώματα, φορτηγά που καίγονταν και πυροβολισμοί. Προχωρούσα με το ποδήλατο και έλεγα: «διάολε, τι γυρεύω εδώ;». Ήταν αδύνατον να βγάλεις την μηχανή από το μπουφάν -υπήρχαν παντού περιπολίες- και το Associated Press ήθελε επειγόντως ένα καλό scoop για τα φύλλα της επόμενης μέρας. Το πρωί, λοιπόν, της 5ης Ιουνίου την έστησα έξω από το ξενοδοχείο Beijing Hotel που έβλεπε στην πλατεία Τιενανμέν και περίμενα την ευκαιρία να περάσω την ασφάλεια όταν είδα από μακριά ένα νεαρό με μια σκισμένη μπλούζα Ράμπο, σορτς και σανδάλια. «Ε, Τζο, τι γίνεται;», του φώναξα ψιθυρίζοντας στο αυτί ότι ήμουν φωτογράφος. Τον πήρα από το χέρι και μπήκαμε στο λόμπι σαν δυο παλιόφιλοι.

Τον ρώτησα το όνομα του, μού είπε ότι τον έλεγαν Κουρτ ή κάτι τέτοιο τελοσπάντων, και του ζήτησα να πάω στο μπαλκόνι του δωματίου του στον 5ο όροφο. Από εκεί άρχισα να φωτογραφίζω ό,τι έβλεπα. Κάποια στιγμή μου τελείωσε το φιλμ και ο Κουρτ μου έδωσε ένα έγχρωμο Fuji. Την πρώτη φορά που είδα με τον τηλεφακό ένα άνθρωπο με δυο σακούλες από την αγορά να προχωράει πάνω στα τανκς σκέφτηκα ότι θα μου χαλάσει το πλάνο. Ο στρατιώτης προσπαθούσε να τον παρακάμψει αλλά εκείνος κουνούσε πάνω κάτω τις σακούλες και έμπαινε συνέχεια μπροστά του.

«Προσπαθώ να τον καταλάβω αλλά μου φαίνεται αδύνατο. Πετάχτηκε από το πουθενά και όση ώρα ήταν μπροστά στα τανκς δεν άφησε στιγμή τις σακούλες του. Σαν να ήταν μια συνηθισμένη μέρα που επέστρεφε από τη δουλειά…». Μικρή λεπτομέρεια: ο Tank Man είναι άγνωστος στην Κίνα…

Κάποια στιγμή το τανκ σταμάτησε και άρχισε να σκαρφαλώνει στο όχημα, μίλησε μερικά δευτερόλεπτα με τον στρατιώτη και κατέβηκε πάλι κάνοντας του σήμα να γυρίσει πίσω. Μια ομάδα φοιτητών -το Newsweek αργότερα υποστήριξε ότι ήταν «μυστικοί»- όρμησε και τον τράβηξε πίσω. Έπεισα τον Κουρτ να κρύψει το φιλμ στο εσώρουχό του και να πάει με το ποδήλατο στο γραφεία του Αssociated Press.

Τελικά, κατάφερε να φτάσει μέχρι την Αμερικάνικη Πρεσβεία όπου παρέδωσε το φιλμ σε έναν πεζοναύτη. Πέντε ώρες αργότερα τηλεφώνησα στον Mark Avery, υπεύθυνο του γραφείου στο Πεκίνο, που μου είπε ότι η φωτογραφία έφυγε για τις μεγαλύτερες εφημερίδες στον κόσμο». Τις επόμενες μέρες ο άνθρωπος ονομάστηκε συμβολικά Τank Man και όλοι άρχισαν να αναζητούν την ταυτότητά του. Η Sunday Express έγραψε ότι πρόκειται για τον 19χρονο φοιτητή Wang Weilin που συνελήφθη για ανατροπή του πολιτεύματος, αλλά το Κομμουνιστικό Κόμμα διέρρευσε ότι δεν υπήρχε τέτοιο όνομα στις λίστες των συλληφθέντων.

Στις 12 Ιουνίου τελείωσαν όλα, ο Widener έφυγε από την Κίνα και κάλυψε πάνω από 100 πολέμους σε όλο τον κόσμο, από την Καμπότζη και το Ανατολικό Τιμόρ μέχρι το Αφγανιστάν. To 1990 προτάθηκε για Πούλιτζερ και μερικά χρόνια μετά το Τime περιέλαβε τον Tank Man στην λίστα των 100 πιο σημαντικών προσωπικοτήτων του αιώνα. Κάθε φορά που άκουγε μια είδηση για την τύχη του πετούσε από Αμβούργο που μένει μόνιμα, προσπαθώντας να βρει τα ίχνη του.

Κάπως έτσι έμαθε τελικά, ότι ο Κουρτ ήταν ο Kirt Martsen, Αμερικανός φοιτητής στο Πεκίνο. Ένας καθηγητής αρχαιολογίας υποστήριξε ότι διέφυγε αργότερα στην Ταιβάν όπου δουλεύει ακόμα σαν υπάλληλος στο Εθνικό Μουσείο (κάτι που διαψεύστηκε στη συνέχεια). Το 1999 ο σύμβουλος του Νίξον ομολόγησε ότι τον εκτέλεσαν 14 μέρες αργότερα, ενώ η επιτροπή των διαδηλωτών που ξέφυγε στις ΗΠΑ πιστεύει ότι ζει στην Κίνα και κρύβεται. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνησία, υπάρχουν ακόμα διαδηλωτές που κρατούνται στις κινέζικες φυλακές χωρίς κανείς να γνωρίζει το όνομά τους.

«Όσο περνούν τα χρόνια τόσο με κυνηγάει το φάντασμά του», εξήγησε ο Widener. «Προσπαθώ να τον καταλάβω αλλά μου φαίνεται αδύνατο. Πετάχτηκε από το πουθενά και όση ώρα ήταν μπροστά στα τανκς δεν άφησε στιγμή τις σακούλες του. Σαν να ήταν μια συνηθισμένη μέρα που επέστρεφε από τη δουλειά…». Μικρή λεπτομέρεια: ο Tank Man είναι άγνωστος στην Κίνα. Οι φωτογραφίες του Widener δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ και κανείς δεν ξέρει την ιστορία του. Πριν μερικά χρόνια κυκλοφόρησε μια σατυρική φωτογραφία στο διαδίκτυο με τεράστια κίτρινα παπάκια του μπάνιου στην θέση των τανκς. Το Κομμουνιστικό Κόμμα απάντησε διαγράφοντας τον όρο παπάκια του μπάνιου από τον μηχανισμό αναζήτησης του weibo, του κινέζικου twitter…

Προηγούμενο άρθροΜάργκαρετ Θάτσερ: Η κυρία που άλλαξε το νόημα της πολιτικής
Επόμενο άρθροBentley Bentayga: Μεγαλείο σε κίνηση
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας