The Golden Compass (2007). Το Αστέρι του Βορρά

Πληροφορίες

• Είδος: Ταινία περιπέτειας, φαντασίας
• Σκηνοθεσία: Chris Weitz
• Ηθοποιοί: Nicole Kidman, Dakota Blue Richards, Sam Elliott, Eva Green, Tom Courtenay, Ben Walker, Adam Godley, Simon McBurney, Nonso Anozie, Jim Carter, Clare Higgins, Jack Shepherd, Magda Szubanski, Ian McShane, Daniel Craig
• Διάρκεια: 113 λεπτά
• Ημερομηνία κυκλοφορίας: 27 Νοεμβρίου 2007
• Ελληνικός τίτλος: Το Αστέρι του Βορρά
• Παραγωγή: New Line Cinema
• Προϋπολογισμός ταινίας: 180 εκατομμύρια δολάρια
• Ακαθάριστα έσοδα: 372 εκατομμύρια δολάρια

To Golden Compass είναι το πρώτο βιβλίο της τριλογίας His Dark Materials από την πένα του Phillip Pullman, με τα The Subtle Knife και The Amber Spyglass να συμπληρώνουν την διήγηση του επικού ταξιδιού μίας μικρής κοπέλας, της Lyra καθώς περνά από διάφορους κόσμους, όλους παράλληλους με τον δικό της και τον δικό μας.

Οι δύο παραπάνω σειρές αποτελούν και την αφηγηματική εισαγωγή της ταινίας, μία εισαγωγή η οποία σε λιγότερο από 2 λεπτά προσπαθεί να μπολιάσει όλο τον κορμό των βιβλίων και απαιτεί από εμάς να αντιληφθούμε το τι έπεται…

Αυτό δεν είναι – δυστυχώς – το μόνο προβληματικό στοιχείο της κινηματογραφικής μεταφοράς. Όπως είχε γίνει γνωστό εδώ και καιρό, η βασική σημασιολογία των γεγραμμένων, που περιστρέφονται γύρω από μία ανάλυση της θρησκείας ως γενικού όρου, θα αφαιρούνταν εξ’ ολοκλήρου από τις ταινίες. Γδυμένο από τον γενικό κορμό της, αυτό που μένει είναι η δράση, χωρίς αυτή όμως να απαντά σε ένα πλαίσιο κινήτρων για τους χαρακτήρες. Στην οθόνη, λοιπόν, εξελίσσονται μία σειρά από τεκταινόμενα, τα οποία μοιάζουν ανούσια και βασίζονται σε μία αόριστη δικαιολογία: πως το Magesterium (η θρησκευτική Αρχή στο κόσμο της Lyra – βάση του βιβλίου) θέλει να κατακτήσει όλους τους υπόλοιπους παράλληλους κόσμους. Κοινώς μία κακή, κακή “οργάνωση” που θέλει να κατακτήσει το σύμπαν!

Σε σχέση με τα βιβλία, ο μέσος όρος νοημοσύνης στον οποίο απαντά η ταινία έχει πέσει κατά κάποιες δεκαετίες… μιλάμε, έτσι, πλέον για μία παιδική ιστορία.

Αγνοώντας βασικά σημεία και αναλώνοντας ελάχιστο, έως και μηδαμινό, χρόνο στην εξήγηση τους, ο θεατής μένει έρμαιος, κινούμενος από την εικόνα, χωρίς να έχει κατά νου κάποιους βασικούς κανόνες. Πράγματι, η μη θέσπιση και ανάλυση ορισμένων σταθερών, που θα γίνουν οδηγοί μας σε έναν κόσμο τόσο διαφορετικό από τον δικό μας, αφήνει ένα κενό στην κατανόηση πολλών πραγμάτων. Η έλλειψη κινήτρων (που ανέφερα και παραπάνω) απλά συμπληρώνουν αυτό το κενό και το μεγεθύνουν.

Ως θεατής λοιπόν βρίσκομαι αντιμέτωπος με τα εξής πράγματα: πολλοί χαρακτήρες (και ακόμη περισσότερα ονόματα) οι οποίοι διατηρούν κατά καίριο λόγο ένα ρόλο κομπάρσου. Αν σκεφτούμε πως στην πληθώρα τους οι περισσότεροι “ήρωες” συνοδεύονται και από ένα δαιμόνιο, το οποίο και αυτό φέρει το δικό του όνομα, τότε το μπέρδεμα γίνεται μεγαλύτερο. Γι αυτούς που έχουν διαβάσει το βιβλίο η θέαση θα γίνει περισσότερο ευχάριστη. Πολλές τοποθεσίες, οι οποίες μπορεί να δίνουν το εύρος ενός ολόκληρου κόσμου, αλλά στον αντίποδα χρησιμοποιούνται ως οπτικό “ζαχαρωτό” και άσκηση δημιουργίας παρά ως λόγια βάση που θα στηρίξει την εξέλιξη της ιστορίας.

Σίγουρα δεν αντιλέγω το γεγονός πως η ταινία είναι εισαγωγική, και συνεπώς πρέπει να κάνει μία παρουσίαση όλων αυτών που αναφέρω. Η παρουσίαση αυτή όμως είναι προβληματική και αυτό γιατί το σενάριο δεν είναι αρκετά δουλεμένο και δίνει προτεραιότητα σε λάθος πράγματα. Έτσι αντί να αντιληφθούμε τους σκοτεινούς στόχους των χαρακτήρων (και είναι πολλοί) και τι τους οδηγεί, χτίζοντας πάνω τους τις άλλες δύο ταινίες, αυτό το κινηματογραφικό μέρος χαρίζει τον μίσό χρόνο του δείχνοντας μια μάχη με αρκούδες – η οποία δεν είναι καν εντυπωσιακή!

Τα οπτικά εφέ είναι καλο-δουλεμένα, ιδιαίτερα το στοιχείο της σκόνης. Αψεγάδιαστα παρουσιάζονται τα δαιμόνια (τα ζώα που συνοδεύουν τους χαρακτήρες) με καμία εξαίρεση. Πράγματι, εκεί τα εφέ κερδίζουν πολλούς πόντους, μίας και η αληθοφάνεια δίνει ειλικρινή “ζωή” σε αυτά τα πλάσματα. Αν μας δινόταν και μεγαλύτερη κατανόηση της σημασιολογίας της ύπαρξης τους, και συνεπώς έπεφτε μεγαλύτερο βάρος επάνω τους, θα τα προσέχαμε και ακόμη περισσότερο. Ο χρόνος που έχει επενδυθεί στα δαιμόνια, δεν επενδύθηκε στον κόσμο. Μπορεί η Οξφόρδη και ο Βόρειος Πόλος να αντηχούν τον δικό μας κόσμο (όπως θα πρέπει), αλλά το Λονδίνο είναι μια οπτική αποτυχία που απομακρύνεται από την γενική ιδέα του βιβλίου.

Ως παράλληλος κόσμος, το Λονδίνο θα έπρεπε να παρουσιάζονταν με συγκεκριμένα σημεία στίξης τα οποία θα προσγείωναν την ιστορία περισσότερο και θα πρόσδιδαν ακόμη μία στρώση κατανόησης. Η πλαστικότητα των κτιρίων δυστυχώς απομακρύνει κάθε αίσθηση αληθοφάνειας, ενώ η σχέση εξωτερικών με εσωτερικών χώρων είναι δυσανάστροφη. Τέλος, η συνεχής επανάληψη της σεκάνς όπου “μπαίνουμε” στην πυξίδα καταντάει κουραστική – εφόσον κάθε φορά βλέπουμε διαφορετικά πράγματα, γιατί να μην είναι διαφορετικός και ο τρόπος με τον οποίο μας εισάγει σε αυτά;

Κάτι που είναι πολύ θετικό και αποτέλεσε ευχάριστη έκπληξη ήταν η ερμηνεία της Dakota Blue Richards, η οποία ενσαρκώνει την μικρή ηρωίδα Lyra Belacqua. Με διαφορά (σε σχέση με άλλες ταινίες του είδους που πρωταγωνιστούν μικρά παιδιά) μια από τις πολύ καλές ερμηνείες. Στο ίδιο μήκος κύματος και οι υπόλοιποι ηθοποιοί και κυρίως η Nicole Kidman, η οποία όμως δεν ξεφεύγει από κάποιες τετρημένες υπερβολές τις οποίες έχουμε ξαναδεί.

Αρκετά προβληματική σε πολλά σημεία της, βεβιασμένη για να εντάξει όσα πιο πολλά μπορεί από τα τεκταινόμενα του βιβλίου με αποτέλεσμα να υπάρχουν ανούσιες σκηνές εκεί που θα μπορούσε να κερδηθεί πολύ περισσότερος χρόνος για ανάλυση βαθύτερων ζητημάτων. Μικρο-αναφορές στο Μagesterium και απουσία του θρησκευτικού στοιχείου, ενώ η συνεχής απειλή του δεν γίνεται καθόλου αντιληπτή.

Δυστυχώς πολύ μακρυά από το πνεύμα του βιβλίου καθώς η ταινία είναι μία watered-down εκδοχή της ιστορίας για κοινό μικρότερων ηλικιών. Μια καλή και όμορφη προσπάθεια που όμως έχει χάσει τον προσανατολισμό της. Κάποια πράγματα θέλουν τόλμη και η ταινία δεν την έχει… δυστυχώς.

Δείτε παρακάτω το τρέιλερ της ταινίας The Golden Compass (2007). Το Αστέρι του Βορρά.