- Η τηλεργασία μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα—αλλά όχι απεριόριστα.
- Μελέτη του Fraunhofer σε εργαζομένους της TK δείχνει «σημείο καμπής» γύρω στο 60% τηλεργασία, μετά το οποίο η απόδοση μειώνεται.
- Το ιδανικό μείγμα εξαρτάται από καθήκοντα/ρόλους και απαιτεί συνεχή επαναξιολόγηση.
Μελέτη δείχνει από πότε η παραγωγικότητά μας επηρεάζεται από την υπερβολική τηλεργασία
Πόσο αποτελεσματικά εργαζόμαστε στο Homeoffice; Μια μελέτη του Ινστιτούτου Fraunhofer για την Εργασιακή Οικονομία και Οργάνωση καταλήγει σε ένα απρόσμενο αποτέλεσμα: η εργασία από το σπίτι αυξάνει μεν την παραγωγικότητα, αλλά μόνο μέχρι ένα συγκεκριμένο σημείο.
Γιατί, μετά από αυτό, σε πολλούς εργαζόμενους η παραγωγικότητα μειώνεται ξανά.
Η τηλεργασία παραμένει καυτό θέμα στην αγορά εργασίας
Η τηλεργασία εξακολουθεί να αποτελεί μεγάλο ζήτημα στον κόσμο της εργασίας. Πολλοί στη Γερμανία είναι δυσαρεστημένοι με τους κανόνες παρουσίας που εφαρμόζουν οι εργοδότες τους και γι’ αυτό εργάζονται κρυφά από το σπίτι.
Οι εταιρείες φοβούνται ότι αρκετοί θα χρησιμοποιούν τον χρόνο στο σπίτι για να ασχολούνται παράλληλα με δουλειές του νοικοκυριού.
Ωστόσο, σύμφωνα με μια μελέτη, οι Γερμανοί—σε ευρωπαϊκή σύγκριση—διαπράττουν σπανιότερα απάτη ωραρίου. Στην πράξη, μάλιστα, η παραγωγικότητα πολλών εργαζομένων στο Homeoffice αυξάνεται.
Η «απάτη ωραρίου» αφορά περιπτώσεις όπου δηλώνεται εργάσιμος χρόνος χωρίς αντίστοιχη εργασία. Τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν είναι το κυρίαρχο μοτίβο στην τηλεργασία.
Γιατί αυξάνεται η παραγωγικότητα στο Homeoffice
Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη του Fraunhofer. Για να το διερευνήσουν, οι υπεύθυνοι της μελέτης συνεργάστηκαν με την Techniker Krankenkasse (TK). Ακόμα και πριν από την πανδημία του κορωνοϊού, η TK επέτρεπε στους εργαζομένους της ποσοστό Homeoffice έως 60%.
Στο πλαίσιο της μελέτης, περίπου 11.000 εργαζόμενοι της TK ερωτήθηκαν για τη στάση τους απέναντι στο Homeoffice, ενώ μετρήθηκε η παραγωγικότητά τους τόσο στο σπίτι όσο και στο γραφείο.
Πώς μετρήθηκε η παραγωγικότητα
Καταγράφηκε πόσες τηλεφωνικές κλήσεις πελατών και πόσες λεγόμενες «ειδοποιήσεις postkorb» μπορούσαν να διεκπεραιώσουν στο γραφείο και στο Homeoffice, στον ίδιο χρόνο. Οι «postkorb» ειδοποιήσεις συνοψίζουν αιτήματα πελατών που φτάνουν μέσω ταχυδρομείου, chat ή e-mail.
Αποτέλεσμα: κατά μέσο όρο, οι εργαζόμενοι της TK στο Homeoffice μπορούσαν να απαντήσουν περίπου 20% περισσότερες κλήσεις και μηνύματα πελατών.
| Δείκτης (TK) | Εύρημα | Τι σημαίνει πρακτικά |
|---|---|---|
| Απόδοση σε κλήσεις/μηνύματα | +20% στο Homeoffice | Περισσότερη διεκπεραίωση ατομικών εργασιών χωρίς διακοπές |
| Συγκέντρωση | 68% δηλώνει πιο συγκεντρωμένη εργασία | Λιγότεροι περισπασμοί/παρεμβολές γραφείου |
| Ισορροπία ζωής-εργασίας | 77% καλύτερη συνδυαστικότητα | Κερδισμένος χρόνος από μετακινήσεις, καλύτερη διαχείριση υποχρεώσεων |
| Ευελιξία ωραρίου | 68% πιο ευέλικτος σχεδιασμός | Ευκολότερη προσαρμογή σε «ζώνες» υψηλής απόδοσης |
Οι υπεύθυνοι της μελέτης σημειώνουν ότι η αύξηση της παραγωγικότητας πιθανότατα οφείλεται στο ότι η απάντηση σε e-mail και τηλεφωνήματα δεν απαιτεί μεγάλη αλληλεπίδραση με συναδέλφους.
Στο Homeoffice, οι εργαζόμενοι μπορούν να διεκπεραιώνουν αιτήματα πιο γρήγορα—χωρίς περισπασμούς.
Αντίστοιχα, το 68% των εργαζομένων της TK που συμμετείχαν δήλωσε ότι στο Homeoffice μπορεί να δουλεύει με μεγαλύτερη συγκέντρωση.
Επιπλέον, μπορούν να συνδυάζουν καλύτερα ιδιωτική ζωή και εργασία (77%) και να διαμορφώνουν πιο ευέλικτα το ωράριό τους (68%).
Το «σημείο καμπής» της παραγωγικότητας
Με βάση τα παραπάνω, θα ήταν εύκολο να υποθέσει κανείς ότι όσο συχνότερα εργάζεται κάποιος από το σπίτι, τόσο πιο παραγωγικός θα είναι. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, όμως, αυτό δεν ισχύει.
Οι υπεύθυνοι εντόπισαν ένα λεγόμενο «σημείο καμπής» για την παραγωγικότητα στην τηλεργασία.
Σε αυτό το σημείο, η αύξηση της παραγωγικότητας σταματά. Αν το ποσοστό τηλεργασίας αυξηθεί περαιτέρω, η παραγωγικότητα μειώνεται ξανά.
Που βρέθηκε το σημείο καμπής στη συγκεκριμένη έρευνα
Στην τρέχουσα διερεύνηση, το σημείο καμπής εντοπίστηκε σε ποσοστό τηλεργασίας 60%. Όταν οι εργαζόμενοι δούλευαν περισσότερες από τρεις ημέρες την εβδομάδα από το σπίτι, κατάφερναν λιγότερα από συναδέλφους που βρίσκονταν στο γραφείο.
Ένας παράγοντας μπορεί να είναι ότι ορισμένα καθήκοντα—όπως meetings, άμεσες συνεννοήσεις με συναδέλφους και workshops—εκτελούνται πιο αποτελεσματικά με φυσική παρουσία.
Εξαιτίας των εμποδίων της remote επικοινωνίας, οι εργαζόμενοι στο Homeoffice χάνουν εδώ σε παραγωγικότητα.
Η υπερβολική τηλεργασία μπορεί να αυξήσει τον χρόνο συντονισμού (μηνύματα, διευκρινίσεις, επαναλήψεις), ειδικά σε εργασίες που απαιτούν συνεργασία.
Ένας κρίσιμος περιορισμός: το 60% δεν είναι «μαγικός αριθμός» για όλους
Υπάρχει όμως ένας σημαντικός περιορισμός: το ποσοστό 60% ισχύει μόνο για το σύνολο της Techniker Krankenkasse—και μόνο για την TK. Δεν μπορεί να εφαρμοστεί απλά σε άλλες εταιρείες ως γενικός κανόνας για βελτιστοποίηση της παραγωγικότητας.
Ακόμα και για επιμέρους τμήματα ή για μεμονωμένους εργαζόμενους της TK, μια πιο αναλυτική (granular) αξιολόγηση θα μπορούσε να δείξει διαφορετικό σημείο καμπής. Αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από:
- το είδος των καθηκόντων,
- το πόσο συχνά απαιτείται συνεργασία σε πραγματικό χρόνο,
- το πόσο χρήσιμη είναι η φυσική παρουσία για συνεννόηση/δημιουργικότητα/αποφάσεις.
Κλείνοντας, οι υπεύθυνοι της μελέτης αναφέρουν: «Το σημείο καμπής πρέπει να γίνεται αντιληπτό αποκλειστικά ως η καλύτερη δυνατή λύση συμβιβασμού σε επίπεδο συνολικής εταιρείας.
Αυτό συνδέεται με την ανάγκη συνεχούς ανταλλαγής απόψεων στους αντίστοιχους τομείς ευθύνης για το πώς τα συμφέροντα της εταιρείας, των πελατών της και οι ατομικές—όπως και οι ρόλο-ειδικές—προτιμήσεις […] μπορούν να διατηρηθούν σε μια καλή ισορροπία.
Το θέμα πρέπει, λοιπόν, να τίθεται ξανά και ξανά και να συζητείται».
Πως να βρείτε το «σωστό» υβριδικό μείγμα στην ομάδα σας
Το βασικό μήνυμα της μελέτης δεν είναι ότι «η τηλεργασία μειώνει την παραγωγικότητα», αλλά ότι η παραγωγικότητα εξαρτάται από τον τύπο εργασίας και από το κόστος συντονισμού.
Για να εντοπίσετε το δικό σας λειτουργικό σημείο ισορροπίας, ξεκινήστε με μια απλή χαρτογράφηση εργασιών και ροών.
1. Κατηγοριοποιήστε τα καθήκοντα (και όχι τους ανθρώπους)
Αντί να αποφασίζετε οριζόντια «2 ή 3 μέρες γραφείο», κατηγοριοποιήστε τις εργασίες της ομάδας σε:
- Ατομική παραγωγή (π.χ. επεξεργασία αιτημάτων, γράψιμο, ανάλυση, κώδικας)
- Συντονισμός (π.χ. συγχρονισμός εξαρτήσεων, ενημερώσεις, εγκρίσεις)
- Συνεργατική δημιουργία/αποφάσεις (workshops, design sessions, δύσκολες διαπραγματεύσεις)
| Τύπος εργασίας | Ταιριάζει σε τηλεργασία; | Πρόταση πρακτικής |
|---|---|---|
| Βαθιά συγκέντρωση (deep work) | Υψηλά | Ορίστε «quiet hours» και μπλοκ 90–120’ χωρίς συναντήσεις |
| Γρήγορος συντονισμός | Μεσαία | Σύντομα daily/async updates, σαφή κανάλια και SLA απάντησης |
| Workshops/καινοτομία | Χαμηλά–Μεσαία | Προγραμματίστε ημέρες παρουσίας για co-creation και αποφάσεις |
2. Ορίστε «άγκυρες» παρουσίας αντί για τυχαίες μέρες γραφείου
Ένα συχνό λάθος είναι οι ασυντόνιστες ημέρες παρουσίας, όπου τελικά όλοι πάνε γραφείο… για να κάνουν video calls. Δοκιμάστε:
- Ημέρες συνεργασίας: workshops, 1:1, αναδρομές, δύσκολες αποφάσεις.
- Ημέρες παραγωγής: κυρίως Homeoffice, ελάχιστες συναντήσεις.
- Σταθερά παράθυρα επικοινωνίας: π.χ. 12:00–14:00 για συγχρονισμό, τα υπόλοιπα για εκτέλεση.
Στη μελέτη, η άνοδος παραγωγικότητας συνδέθηκε με εργασίες χαμηλής ανάγκης αλληλεπίδρασης (τηλέφωνα/μηνύματα) και με λιγότερους περισπασμούς.
3. Μετρήστε σωστά: δείκτες αποτελέσματος, όχι «ώρα online»
Για να μην καταλήγει η συζήτηση σε υποκειμενικές εντυπώσεις, χρειάζονται απλοί και δίκαιοι δείκτες που ταιριάζουν στη δουλειά σας:
| Πεδίο | Τι να μετράτε | Γιατί βοηθά |
|---|---|---|
| Εξυπηρέτηση/Operations | Χρόνος απόκρισης, επίλυση ανά ημέρα, ποιότητα/λάθη | Συνδυάζει ταχύτητα και ποιότητα, όχι απλή «κίνηση» |
| Έργα/Προϊόν | Ροή εργασιών, lead time, σαφή deliverables | Δείχνει πού «κολλάει» ο συντονισμός |
| Συνεργασία | Αριθμός/διάρκεια meetings, αποφάσεις ανά κύκλο | Εντοπίζει meeting overload και ανάγκη για ημέρες παρουσίας |
4. Μικρές αλλαγές που συχνά φέρνουν μεγάλο αποτέλεσμα
- Κανόνες ασύγχρονης επικοινωνίας: σαφές θέμα, ζητούμενο, προθεσμία απάντησης.
- Μείωση meeting φόρτου: 25/50 λεπτά αντί 30/60, με γραπτό συμπέρασμα.
- Onboarding σε υβριδικό περιβάλλον: checklist για εργαλεία, ρόλους, «πού ρωτάω τι».
- Επαναξιολόγηση ανά τρίμηνο: το «σωστό» ποσοστό τηλεργασίας αλλάζει με έργα, εποχικότητα και σύνθεση ομάδας.
Το ουσιαστικό είναι να αντιμετωπίζεται η τηλεργασία ως σχεδιασμός λειτουργικού μοντέλου και όχι ως προνόμιο ή τιμωρία. Όταν οι ημέρες παρουσίας «κουμπώνουν» πάνω στις εργασίες που χρειάζονται πραγματική συν-δημιουργία, και οι ημέρες τηλεργασίας προστατεύουν τη συγκέντρωση, τότε το υβριδικό σχήμα μπορεί να αποδώσει καλύτερα και από τα δύο άκρα.
